Pravachansar-Hindi (iso15919 transliteration). Gatha: 52.

< Previous Page   Next Page >


Page 88 of 513
PDF/HTML Page 121 of 546

 

ath jñānino jñaptikriyāsadbhāve‘pi kriyāphalabhūtaṁ bandhaṁ pratiṣedhayannupasaṁharati ṇa vi pariṇamadi ṇa geṇhadi uppajjadi ṇev tesu aṭṭhesu .

jāṇaṇṇavi te ādā abaṁdhago teṇ paṇṇatto ..52..
nāpi pariṇamati na guhṇāti utpadyate naiv teṣvartheṣu .
jānannapi tānātmā abandhakasten prajñaptaḥ ..52..

ih khalu ‘udayagadā kammaṁsā jiṇavaravasahehiṁ ṇiyadiṇā bhaṇiyā . tesu vimūḍho ratto duṭṭho vā baṁdhamaṇubhavadi ..’ ityatra sūtre udayagateṣu pudgalakarmāṁśeṣu satsu saṁcetayamāno mantravādarasasiddhayādīni yāni khaṇḍavijñānāni mūḍhajīvānāṁ cittacamatkārakāraṇāni paramātmabhāvanā- vināśakāni ca . tatrāgrahaṁ tyaktvā jagattrayakālatrayasakalavastuyugapatprakāśakamavinaśvaramakhaṇḍaik- pratibhāsarūpaṁ sarvajñaśabdavācyaṁ yatkevalajñānaṁ tasyaivotpattikāraṇabhūtaṁ yatsamastarāgādivikalpajālen rahitaṁ sahajaśuddhātmano‘bhedajñānaṁ tatra bhāvanā kartavyā, iti tātparyam ..51.. evaṁ kevalajñānamev sarvajña iti kathanarūpeṇ gāthaikā, tadanantaraṁ sarvapadārthaparijñānātparamātmajñānamiti prathamagāthā paramātmajñānācca sarvapadārthaparijñānamiti dvitīyā ceti . tataśca kramapravr̥ttajñānen sarvajño na bhavatīti prathamagāthā, yugapadgrāhakeṇ sa bhavatīti dvitīyā ceti samudāyen saptamasthale gāthāpañcakaṁ gatam . ath pūrvaṁ yaduktaṁ

ab, jñānīke (-kevalajñānī ātmāke) jñaptikriyākā sadbhāv hone par bhī usake kriyāke phalarūp bandhakā niṣedh karate hue upasaṁhār karate haiṁ (arthāt kevalajñānī ātmāke jānanekī kriyā hone par bhī bandha nahīṁ hotā, aisā kahakar jñān -adhikār pūrṇa karate haiṁ)

anvayārtha :[ātmā ] (kevalajñānī) ātmā [tān jānan api ] padārthoṁko jānatā huā bhī [na api pariṇamati ] usarūp pariṇamit nahīṁ hotā, [na gr̥hṇāti ] unheṁ grahaṇ nahīṁ karatā [teṣu artheṣu na ev utpadyate ] aur un padārthoṁke rūpameṁ utpanna nahīṁ hotā [ten ] isaliye [abandhakaḥ prajñaptaḥ ] use abandhak kahā hai ..52..

ṭīkā :yahān̐ ‘udayagadā kammaṁsā jinavaravasahehiṁ ṇiyadiṇā bhaṇiyā . tesu vimūḍho ratto duṭṭho vā 1bandhamaṇubhavadi ..’ is gāthā sūtrameṁ, ‘udayagat pudgalakarmāṁśoṁke astitvameṁ cetit hone parjānaneparanubhav karane par moh -rāg -dveṣameṁ pariṇat honese jñeyārthapariṇaman-

te artharūp na pariṇame jīv, nav grahe, nav ūpaje, sau arthane jāṇe chatāṁ, tethī abaṁdhak jin kahe.52.

88pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-

1. jñānatattvaprajñāpanakī 43vīṁ gāthā .