yatanānāṁ cākṣāṇāmabhāvātsvayamanakṣatven vartate tadaiv pareṣāmakṣātīto bhavan nirābādh- sahajasaukhyajñānatvāt sarvābādhaviyuktaḥ, sārvadikkasakalapuruṣasaukhyajñānapūrṇatvātsamantasarvākṣa- saukhyajñānāḍhayaśca bhavati . evaṁbhūtaśca sarvābhilāṣajijñāsāsandehāsambhave‘pyapūrvamanākulatvalakṣaṇaṁ paramasaukhyaṁ dhyāyati . anākulatvasaṁgataikāgrasaṁcetanamātreṇāvatiṣṭhat iti yāvat . īdr̥ś- mavasthānaṁ ca sahajajñānānandasvabhāvasya siddhatvasya siddhirev ..198.. kartā . bhagavān . kiṁ dhyāyati . sokkhaṁ saukhyam . kiṁviśiṣṭam . paraṁ utkr̥ṣṭaṁ, sarvātmapradeśāhlādak- paramānantasukham . kasminprastāve . yasminnev kṣaṇe bhūdo bhūtaḥ saṁjātaḥ . kiṁviśiṣṭaḥ . akkhātīdo akṣātītaḥ indriyarahitaḥ . na kevalaṁ svayamatīndriyo jātaḥ pareṣāṁ ca aṇakkho anakṣaḥ indriyaviṣayo na bhavatītyarthaḥ . punarapi kiṁviśiṣṭaḥ . savvābādhavijutto prākr̥talakṣaṇabalen bādhāśabdasya hrrrrrasvatvaṁ sarvābādhā- viyukta : . āsamantādbādhāḥ pīḍā ābādhāḥ sarvāśca tā ābādhāśca sarvābādhāstābhirviyukto rahitaḥ sarvābādhāviyukta : . punaśca kiṁrūpaḥ . samaṁtasavvakkhasokkhaṇāṇaḍḍho samantataḥ sāmastyen sparśanādi- sarvākṣasaukhyajñānāḍhayaḥ . samantataḥ sarvātmapradeśairvā sparśanādisarvendriyāṇāṁ sambandhitven ye jñānasaukhye dve tābhyāmāḍhayaḥ paripūrṇaḥ ityarthaḥ . tadyathā — ayaṁ bhagavānekadeśodbhavasāṁsārikajñānasukhakāraṇabhūtāni sarvātmapradeśodbhavasvābhāvikātīndriyajñānasukhavināśakāni ca yānīndriyāṇi niścayaratnatrayātmak kāraṇ- indriyoṁke abhāvake kāraṇ svayaṁ ‘anindriy’ rūpase vartatā hai, usī samay vah dūsaroṁko ‘indriyātīt’ (indriyaagocar) vartatā huā, nirābādh sahajasukh aur jñānavālā honese ‘sarvabādhā rahit’ tathā sakal ātmāmeṁ sarvaprakārake (paripūrṇa) sukh aur jñānase paripūrṇa honese ‘samasta ātmāmeṁ saṁmat saukhya aur jñānase samr̥ddha’ hotā hai . isaprakārakā vah ātmā sarva abhilāṣā, jijñāsā aur saṁdehakā asaṁbhav hone par bhī apūrva aur anākulatvalakṣaṇ paramasaukhyakā dhyān karatā hai; arthāt anākulatvasaṁgat ek ‘agra’ke saṁcetanamātrarūpase avasthit rahatā hai, (arthāt anākulatāke sāth rahanevāle ek ātmārūpī viṣayake anubhavanarūp hī mātra sthit rahatā hai ) aur aisā avasthān sahajajñānānandasvabhāv siddhatvakī siddhi hī hai (arthāt isaprakār sthit rahanā, sahajajñān aur ānanda jisakā svabhāv hai aise siddhatvakī prāpti hī hai .)
bhāvārtha : — 197vīṁ gāthāmeṁ praśna upasthit kiyā gayā thā ki sarvajñabhagavānako kisī padārthake prati abhilāṣā, jijñāsā yā sandeh nahīṁ hai tab phi ra ve kis padārthakā dhyān karate haiṁ ? usakā uttar is gāthāmeṁ isaprakār diyā gayā hai ki : — ek agra (viṣay) kā saṁvedan dhyān hai . sarva ātmapradeśoṁmeṁ paripūrṇa ānanda aur jñānase bhare hue sarvajña bhagavān paramānandase abhinna aise nijātmārūpī ek viṣayakā saṁvedan karate haiṁ isaliye unake paramānandakā dhyān hai, arthāt ve paramasaukhyakā dhyān karate haiṁ ..198..