Pravachansar-Hindi (iso15919 transliteration). Gatha: 220.

< Previous Page   Next Page >


Page 404 of 513
PDF/HTML Page 437 of 546

 

athāntaraṁgacchedapratiṣedh evāyamupadhipratiṣedh ityupadiśati
ṇa hi ṇiravekkho cāgo ṇa havadi bhikkhussa āsayavisuddhī .
avisuddhassa ya citte kahaṁ ṇu kammakkhao vihido ..220..
na hi nirapekṣastyāgo na bhavati bhikṣorāśayaviśuddhiḥ .
aviśuddhasya ca citte kathaṁ nu karmakṣayo vihitaḥ ..220..

na khalu bahiraṁsaṁgadbhāve tuṣasadbhāve taṇḍulagatāśuddhatvasyevāśuddhopayogarūp- syāntaraṁgacchedasya pratiṣedhaḥ, tadbhāve ca na śuddhopayogamūlasya kaivalyasyopalambhaḥ . ato‘śuddhop- niravadyāhārādisahakārikāraṇaṁ grāhyamiti punarapyapavādaviśeṣavyākhyānamukhyatven ‘uvayaraṇaṁ jiṇamagge’ ityādyekādaśagāthā bhavanti . atra ṭīkāyāṁ gāthācatuṣṭayaṁ nāsti . evaṁ mūlasūtrābhiprāyeṇ triṁśadgāthābhiḥ, ṭīkāpekṣayā punardvādaśagāthābhiḥ dvitīyāntarādhikāre samudāyapātanikā . tathāhiath bhāvaśuddhi- pūrvakabahiraṅgaparigrahaparityāge kr̥te sati abhyantaraparigrahaparityāgaḥ kr̥t ev bhavatīti nirdiśatiṇa hi ṇiravekkho cāgo na hi nirapekṣastyāgaḥ yadi cet, parigrahatyāgaḥ sarvathā nirapekṣo na bhavati kiṁtu kimapi vastrapātrādikaṁ grāhyamiti bhavatā bhaṇyate, tarhi he śiṣya ṇa havadi bhikkhussa āsayavisuddhī na bhavati bhikṣorāśayaviśuddhiḥ, tadā sāpekṣapariṇāme sati bhikṣostapodhanasya cittaśuddhirna bhavati . avisuddhasya hi citte śuddhātmabhāvanārūpaśuddhirahitasya tapodhanasya citte manasi hi sphuṭaṁ kahaṁ tu kammakkhao vihido kathaṁ tu karmakṣayo vihitaḥ ucito, na kathamapi . anenaitaduktaṁ bhavatiyathā bahiraṅgatuṣasadbhāve sati taṇḍulasyābhyantaraśuddhiṁ kartuṁ nāyāti tathā vidyamāne vā bahiraṅgapari- grahābhilāṣe sati nirmalaśuddhātmānubhūtirūpāṁ cittaśuddhiṁ kartuṁ nāyāti . yadi punarviśiṣṭavairāgya-

ab, is upadhi (parigrah) kā niṣedh vah aṁtaraṁg chedakā hī niṣedh hai, aisā upadeś karate haiṁ :

anvayārtha :[nirapekṣaḥ tyāgaḥ na hi ] yadi nirapekṣa (kisī bhī vastukī apekṣārahit) tyāg na ho to [bhikṣoḥ ] bhikṣuke [āśayaviśuddhiḥ ] bhāvakī viśuddhi [na bhavati ] nahīṁ hotī; [ca ] aur [citte aviśuddhasya ] jo bhāvameṁ aviśuddha hai usake [karmakṣayaḥ ] karmakṣay [kathaṁ nu ] kaise [vihitaḥ ] ho sakatā hai ?..220..

ṭīkā :jaise chilakeke sadbhāvameṁ cāvaloṁme pāī jānevālī (raktatārūp) aśuddhatākā tyāg (-nāś, abhāv) nahīṁ hotā, usīprakār bahiraṁg saṁgake sadbhāvameṁ

nirapekṣa tyāg na hoy to nahi bhāvaśuddhi bhikṣune,
ne bhāvamāṁ aviśuddhane kṣay karmano kai rīt bane? 220
.

404pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-