viśiṣṭakālakṣetravaśātkaścidapratiṣiddha ityapavādaḥ . yadā hi śramaṇaḥ sarvopadhipratiṣedhamāsthāy paramamupekṣāsaṁyamaṁ pratipattukāmo‘pi viśiṣṭakālakṣetravaśāvasannaśaktirna pratipattuṁ kṣamate, tadāpakr̥ṣya saṁyamaṁ pratipadyamānastadbahiraṁgasādhanamātramupadhimātiṣṭhate . sa tu tathāsthīyamāno na khalūpadhitvācchedaḥ, pratyut chedapratiṣedh ev . yaḥ kilāśuddhopayogāvinābhāvī sa chedaḥ . ayaṁ tu śrāmaṇyaparyāyasahakārikāraṇaśarīravr̥ttihetubhūtāhāranihārādigrahaṇavisarjanaviṣayacchedapratiṣedhārtha- mupādīyamānaḥ sarvathā śuddhopayogāvinābhūtatvācchedapratiṣedh ev syāt ..222..
niścayavyavahāramokṣamārgasahakārikāraṇatvenāpratiṣiddhamupadhimupakaraṇarūpopadhiṁ, apatthaṇijjaṁ asaṁjadajaṇehiṁ aprārthanīyaṁ nirvikārātmopalabdhilakṣaṇabhāvasaṁyamarahitasyāsaṁyatajanasyānabhilaṣaṇīyam, mucchādijaṇaṇarahidaṁ hai — aisā utsarga (-sāmānya niyam) hai; aur viśiṣṭa kālakṣetrake vaś koī upadhi aniṣiddha
prāpta karanekā icchuk hone par bhī viśiṣṭa kālakṣetrake vaś hīn śaktivālā honese use prāpta karanemeṁ asamartha hotā hai, tab usameṁ 2apakarṣaṇ karake (anutkr̥ṣṭa) saṁyam prāpta karatā huā usakī bahiraṁg sādhanamātra upadhikā āśray karatā hai . isaprakār jisakā āśray kiyā jātā hai aisī vah upadhi upadhipaneke kāraṇ vāstavameṁ chedarūp nahīṁ hai, pratyut chedakī niṣedharūp (-tyāgarūp) hī hai . jo upadhi aśuddhopayogake binā nahīṁ hotī vah ched hai . kintu yah (saṁyamakī bāhyasādhanamātrabhūt upadhi) to śrāmaṇyaparyāyakī sahakārī kāraṇabhūt śarīrakī vr̥ttike hetubhūt āhār -nīhārādike grahaṇ – visarjan (grahaṇ – tyāg) saṁbaṁdhī chedake niṣedhārtha grahaṇ kī jānese sarvathā śuddhopayog sahit hai, isaliye chedake niṣedharūp hī hai ..222..
ab, aniṣiddha upadhikā svarūp kahate haiṁ : —
mūrchādijanan rahitane ja graho śramaṇ, thoḍo bhale. 223.
408pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-
1. paramopekṣāsaṁyam = param – upekṣāsaṁyam [utsarga, niścayanay, sarvaparityāg paramopekṣāsaṁyam, vītarāg cāritra, aur śuddhopayog; — ye sab ekārthavācī haiṁ .]]
2. apakarṣaṇ = hīnatā [apavād, vyavahāranay, ekadeśaparityāg, apahr̥tasaṁyam (alpatā – hīnatāvālā saṁyam) sarāgacāritra aur śubhopayog — ye sab ekārthavācī haiṁ .]]