kramapacyamānamapahastitarāgadveṣatayā dūranirastasamastasukhaduḥkhādivikāraḥ punaranāropitasantān- mucchvāsamātreṇaiv līlayaiv pātayati . at āgamajñānatattvārthaśraddhānasaṁyatatvayaugapadye‘pyātma- jñānamev mokṣamārgasādhakatamamanumantavyam ..238..
athātmajñānaśūnyasya sarvāgamajñānatattvārthaśraddhānasaṁyatatvānāṁ yaugapadyamapyakiṁ citka ra- mityanuśāsti — paramāṇupamāṇaṁ vā mucchā dehādiesu jassa puṇo .
vijjadi jadi so siddhiṁ ṇa lahadi savvāgamadharo vi ..239.. tatkarma jñānī jīvaḥ pūrvoktajñānaguṇasadbhāvāt triguptiguptaḥ sannucchvāsamātreṇ līlayaiv kṣapayatīti . tato jñāyate paramāgamajñānatattvārthaśraddhānasaṁyatatvānāṁ bhedaratnatrayarūpāṇāṁ sadbhāve‘pyabhedaratnatrayarūpasya sva- saṁvedanajñānasyaiv pradhānatvamiti ..238.. ath pūrvasūtroktātmajñānarahitasya sarvāgamajñānatattvārthaśraddhān- isaprakār ucchvāsamātrameṁ hī līlāse hī jñānī naṣṭa kar detā hai .
isase āgamajñān, tattvārthaśraddhān aur saṁyatattvakā yugapatpanā hone par bhī ātmajñānako hī mokṣamārgakā sādhakatam saṁmat karanā .
bhāvārtha : — ajñānīke kramaśaḥ tathā bālatapādirūp udyamase karma pakate haiṁ aur
1jñānīpanake kāraṇ honevāle triguptatārūp pracaṇḍa udyamase karma pakate haiṁ; isaliye ajñānī jis karmako anek 2śat – sahasra – koṭi bhavoṁmeṁ mahākaṣṭase ullaṁghan (pār) kar pātā hai vahī karma jñānī ucchvāsamātrameṁ hī, kautukamātrameṁ hī naṣṭa kar ḍālatā hai . aur ajñānīke vah karma, sukhaduḥkhādivikārarūp pariṇamanake kāraṇ, punaḥ nūtan karmarūp saṁtatiko choṛatā jātā hai tathā jñānīke sukhaduḥkhādivikārarūp pariṇaman na honese vah ka rma punaḥ nūtan karmarūp saṁtatiko nahīṁ choṛatā jātā . isaliye ātmajñān hī mokṣamārgakā sādhakatam hai ..238..
ab, aisā upadeś karate haiṁ ki – ātmajñānaśūnyake sarva āgamajñān, tattvārthaśraddhān tathā saṁyatattvakā yugapatpanā bhī akiṁcitkar hai, (arthāt kuch bhī nahīṁ kar sakatā) : —
to sarvaāgamadhar bhale paṇ nav lahe siddhatvane. 239.
444pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-
1. jñānīpan = āgamajñān – tattvārthaśraddhān – saṁyatattvake yugapatpaneke atiśay prasādase prāpta śuddhajñānamay ātmatattvakī anubhūti jñānīpanakā lakṣaṇ hai .
2. śat – sahasra – koṭi = 100 × 1000 × 10000000