gantavyaḥ . tasya tu samyagdarśanajñānacāritrāṇi mokṣamārga iti bhedātmakatvātparyāyapradhānen vyavahāranayen, aikāgārayaṁ mokṣamārga ityabhedātmakatvād dravyapradhānen niścayanayen, viśvasyāpi bhedābhedātmakatvāttadubhayamiti pramāṇen prajñaptiḥ ..242..
māskandatyacirādvikāśamatulaṁ yenollasantyāściteḥ ..16..
nāmāntareṇ paramasāmyamiti . tadev paramasāmyaṁ paryāyanāmāntareṇ śuddhopayogalakṣaṇaḥ śrāmaṇyāparanāmā mokṣamārgo jñātavya iti . tasya tu mokṣamārgasya samyagdarśanajñānacāritrāṇi mokṣamārga iti bhedātmakatvā- tparyāyapradhānen vyavahāranayen nirṇayo bhavati . aikāgrayaṁ mokṣamārga ityabhedātmakatvāt dravyapradhānen niścayanayen nirṇayo bhavati . samastavastusamūhasyāpi bhedābhedātmakatvānniścayavyavahāramokṣamārgadvayasyāpi pramāṇen niścayo bhavatītyarthaḥ ..242.. evaṁ niścayavyavahārasaṁyamapratipādanamukhyatven tr̥tīyasthale gāthācatuṣṭayaṁ gatam . ath yaḥ svaśuddhātmanyekāgro na bhavati tasya mokṣābhāvaṁ darśayati — mujjhadi vā rajjadi par bhī, samasta paradravyase nivr̥tti honese ekāgratā abhivyakta (pragaṭ) hai .
vah (saṁyatattvarūp athavā śrāmaṇyarūp mokṣamārga) bhedātmak honese ‘samyagdarśan – jñān – cāritra mokṣamārga hai’ isaprakā paryāyapradhān vyavahāranayase usakā prajñāpan hai; vah (mokṣamārga) abhedātmak honese ‘ekāgratā mokṣamārga hai’ isaprakār dravyapradhān niścayanayase usakā prajñāpan hai; samasta hī padārtha bhedābhedātmak honese ve donoṁ, (samyagdarśan – jñān – cāritra tathā ekāgratā) mokṣamārga hai’ isaprakār pramāṇase usakā prajñāpan hai ..242..
[ab ślok dvārā mokṣaprāptike liye draṣṭā – jñātāmeṁ līnatā karaneko kahā jātā hai . ]
artha : — isaprakār, pratipādakake āśayake vaś, ek hone par bhī anek hotā huā (abhedapradhān niścayanayase ek — ekāgratārūp — hotā huā bhī vaktāke abhiprāyānusār bhedapradhān vyavahāranayase anek bhī — darśan -jñān -cāritrarūp bhī — hotā honese) 1ekatā (ekalakṣaṇatā) ko tathā 2trilakṣaṇatāko prāpta jo apavarga (mokṣa) kā mārga use lok draṣṭā – jñātāmeṁ pariṇati bāṁdhakar (-līn karake) acalarūpase avalamban kare, jisase vah (lok) ullasit cetanāke atul vikāsako alpakālameṁ prāpta ho . ★śārdūlavikrīḍit chaṁd.
1. dravyapradhān niścayanayase mātra ekāgratā hī ek mokṣamārgakā lakṣaṇ hai .
2. paryāyapradhān vyavahāranayase darśan -jñān -cāritrarūp trik mokṣamārgakā lakṣaṇ hai .