Pravachansar-Hindi (iso15919 transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 466 of 513
PDF/HTML Page 499 of 546

 

eṣā praśastabhūtā śramaṇānāṁ vā punargr̥hasthānām .
caryā pareti bhaṇitā tayaiv paraṁ labhate saukhyam ..254..

evameṣ śuddhātmānurāgayogipraśastacaryārūp upavarṇitaḥ śubhopayogaḥ tadayaṁ, śuddhātma- prakāśikāṁ samastaviratimupeyuṣāṁ kaṣāyakaṇasadbhāvātpravartamānaḥ, śuddhātmavr̥ttiviruddharāgasaṁgat- tvādgauṇaḥ śramaṇānāṁ; gr̥hiṇāṁ tu, samastaviraterabhāven śuddhātmaprakāśanasyābhāvātkaṣāyasadbhāvā- tpravartamāno‘pi, spha ṭikasamparkeṇārkatejas ivaidhasāṁ, rāgasaṁyogen śuddhātmano‘nubhavāt kramataḥ paramanirvāṇasaukhyakāraṇatvācca, mukhyaḥ ..254.. gr̥hasthānāṁ vā punariyamev caryā paretti parā sarvotkr̥ṣṭeti . tāev paraṁ lahadi sokkhaṁ tayaiv śubhopayogacaryayā paraṁparayā mokṣasukhaṁ labhate gr̥hastha iti . tathāhitapodhanāḥ śeṣatapodhanānāṁ vaiyāvr̥ttyaṁ kurvāṇāḥ santaḥ kāyen kimapi niravadyavaiyāvr̥ttyaṁ kurvanti; vacanen dharmopadeśaṁ ca . śeṣamauṣadhānnapānādikaṁ gr̥hasthānāmadhīnaṁ, ten kāraṇen vaiyāvr̥ttyarūpo dharmo gr̥hasthānāṁ mukhyaḥ, tapodhanānāṁ gauṇaḥ . dvitīyaṁ ca kāraṇaṁnirvikāraciccamatkārabhāvanāpratipakṣabhūten viṣayakaṣāyanimittotpannenārtaraudradurdhyānadvayen pariṇatānāṁ gr̥hasthānāmātmāśritaniścayadharmasyāvakāśo nāsti, vaiyāvr̥ttyādidharmeṇ durdhyānavañcanā bhavati, tapodhanasaṁsargeṇ niścayavyavahāramokṣamārgopadeśalābho bhavati . tataśca paraṁparayā nirvāṇaṁ labhante ityabhiprāyaḥ ..254.. evaṁ śubhopayogitapodhanānāṁ śubhānuṣṭhānakathanamukhyatayā gāthāṣṭaken dvitīyasthalaṁ

anvayārtha :[eṣā ] yah [praśastabhūtā ] praśastabhūt [caryā ] caryā [śramaṇānāṁ ] śramaṇoṁke (gauṇ) hotī hai [vā gr̥hasthānāṁ punaḥ ] aur gr̥hasthoṁke to [parā ] mukhya hotī hai, [iti bhaṇitā ] aisā (śāstroṁmeṁ) kahā hai; [tayā ev ] usīse [paraṁ saukhyaṁ labhate ] (paramparāse) gr̥hastha param saukhyako prāpta hotā hai ..254..

ṭīkā :isaprakār śuddhātmānurāgayukta praśastacaryārūp jo yah śubhopayog varṇit kiyā gayā hai vah yah śubhopayog, śuddhātmākī prakāśak sarvaviratiko prāpta śramaṇoṁke kaṣāyakaṇake sadbhāvake kāraṇ pravartit hotā huā, gauṇ hotā hai, kyoṁki vah śubhopayog śuddhātmapariṇatise viruddha aise rāgake sāth saṁbaṁdhavān hai; aur vah śubhopayog gr̥hasthoṁke to, sarvaviratike abhāvase kyoṁkijaise īṁdhanako spha ṭikake saṁparkase sūryake tejakā anubhav hotā hai (aur isaliye vah kramaśaḥ jal uṭhatā hai ) usīprakārgr̥hasthako rāgake saṁyogase śuddhātmākā anubhav hotā hai, aur (isaliye vah śubhopayog) kramaśaḥ param nirvāṇasaukhyakā kāraṇ hotā hai .

bhāvārtha :darśanāpekṣāse to śramaṇako tathā samyagdaṣṭi gr̥hasthako śuddhātmākā hī āśray hai, parantu cāritrāpekṣāse śramaṇake muniyogya śuddhātmapariṇati mukhya honese śubhopayog gauṇ

466pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-

1śuddhātmaprakāśanakā abhāv honese kaṣāyake sadbhāvake kāraṇ pravartamān hotā huā bhī, mukhya hai,

1. cāritradaśāmeṁ pravartamān ugra śuddhātmaprakāśanako hī yahān̐ śuddhātmaprakāśan ginā hai; samyagdr̥ṣṭi gr̥hasthake usakā abhāv hai . śeṣ, darśanāpekṣāse to samyagdr̥ṣṭi gr̥hasthake bhī śuddhātmākā prakāśan hai hī .