Pravachansar-Hindi (iso15919 transliteration). Gatha: 257.

< Previous Page   Next Page >


Page 469 of 513
PDF/HTML Page 502 of 546

 

kahānajainaśāstramālā ]
caraṇānuyogasūcak cūlikā
469
ath kāraṇavaiparītyaphalavaiparītye ev vyākhyāti

avididaparamatthesu ya visayakasāyādhigesu purisesu .

juṭṭhaṁ kadaṁ va dattaṁ phaladi kudevesu maṇuvesu ..257..
aviditaparamārtheṣu ca viṣayakaṣāyādhikeṣu puruṣeṣu .
juṣṭaṁ kr̥taṁ vā dattaṁ phalati kudeveṣu manujeṣu ..257..

yāni hi chadmasthavyavasthāpitavastūni kāraṇavaiparītyaṁ; te khalu śuddhātmaparijñānaśūnya- tayānavāptaśuddhātmavr̥ttitayā cāviditaparamārthā viṣayakaṣāyādhikāḥ puruṣāḥ . teṣu śubhopayogā- tmakānāṁ juṣṭopakr̥tadattānāṁ yā kevalapuṇyāpasadaprāptiḥ phalavaiparītyaṁ; tatkudevamanujatvam ..257.. ṇiyamajjhayaṇajhāṇadāṇarado vrataniyamādhyayanadhyānadānarataḥ . keṣu viṣaye yāni vratādīni . chadumatthavihidavatthusu chadmasthavihitavastuṣu alpajñānipuruṣavyavasthāpitapātrabhūtavastuṣu . itthaṁbhūtaḥ puruṣaḥ kaṁ na labhate . apuṇabbhāvaṁ apunarbhavaśabdavācyaṁ mokṣam . tarhi kiṁ labhate . bhāvaṁ sādappagaṁ lahadi bhāvaṁ sātātmakaṁ labhate . bhāvaśabden sudevamanuṣyatvaparyāyo grāhyaḥ . sa ca kathaṁbhūtaḥ . sātātmakaḥ sadvedyodayarūp iti . tathāhi ye kecan niścayavyavahāramokṣamārgaṁ na jānanti, puṇyamev muktikāraṇaṁ bhaṇanti, te chadmasthaśabden gr̥hyante, na ca gaṇadharadevādayaḥ . taiḥ chadmasthairajñānibhiḥ śuddhātmopadeśaśūnyairye dīkṣitāstāni chadmasthavihitavastūni bhaṇyante . tatpātrasaṁsargeṇ yadvrataniyamādhyayanadānādikaṁ karoti tadapi śuddhātmabhāvanānukūlaṁ na bhavati, tataḥ kāraṇānmokṣaṁ na labhate . sudevamanuṣyatvaṁ labhat ityarthaḥ ..256.. ath samyaktvavratarahitapātreṣu bhaktānāṁ kudevamanujatvaṁ bhavatīti pratipādayatiphaladi phalati . keṣu . kudevesu maṇuvesu kutsitadeveṣu

ab (is gāthāmeṁ bhī) kāraṇaviparītatā aur phalaviparītatā hī batalāte haiṁ :

anvayārtha :[aviditaparamārtheṣu ] jinhoṁne paramārthako nahīṁ jānā hai, [ca ] aur [viṣayakaṣāyādhikeṣu ] jo viṣaykaṣāyameṁ adhik haiṁ, [puruṣeṣu ] aise puruṣoṁke prati [juṣṭaṁ kr̥taṁ vā dattaṁ ] sevā, upakār yā dān [kudeveṣu manujeṣu ] kudevarūpameṁ aur kumanuṣyarūpameṁ [phalati ] phalatā hai ..257..

ṭīkā :jo chadmasthasthāpit vastuyeṁ haiṁ ve kāraṇaviparītatā haiṁ; ve (viparīt kāraṇ) vāstavameṁ (1) śuddhātmajñānase śūnyatāke kāraṇ, ‘paramārthake ajān’ aur (2) śuddhātmapariṇatiko prāpta na karanese ‘viṣayakaṣāyameṁ adhik’ aise puruṣ haiṁ . unake prati śubhopayogātmak jīvoṁkosevā, upakār yā dān karanevāle jīvoṁkojo keval

paramārthathī anabhijña, viṣayakaṣāyaadhik jano pare
upakār
sevādān sarva kudevamanujapaṇe phaḷe. 257.