Show bookmarks Hide bookmarks

athāviparītaphalakāraṇāviparītakāraṇasamupāsanapravr̥ttiṁ sāmānyaviśeṣato vidheyatayā sūtradvaitenopadarśayati —

śramaṇānāmātmaviśuddhihetau prakr̥te vastuni tadanukūlakriyāpravr̥ttyā guṇātiśayādhānam- pratiṣiddham ..261.. ācāryaḥ . kiṁ kr̥tvā . diṭṭhā dr̥ṣṭavā . kim . vatthuṁ tapodhanabhūtaṁ pātraṁ vastu . kiṁviśiṣṭam . pagadaṁ prakr̥taṁ abhyantaraniruparāgaśuddhātmabhāvanājñāpakabahiraṅganirgranthanirvikārarūpam . kābhiḥ kr̥tvā vartatām . abbhuṭṭhāṇappadhāṇakiriyāhiṁ abhyāgatayogyācāravihitābhirabhyutthānādikriyābhiḥ . tado guṇādo tato din-

ab, aviparīt phalakā kāraṇ aisā jo ‘aviparīt kāraṇ’ usakī upāsanārūp pravr̥tti sāmānya aur viśeṣarūpase karane yogya hai aisā do sūtroṁ dvārā batalāte haiṁ —

anvayārtha : — [prakr̥taṁ vastu ] 1prakr̥t vastuko [dr̥ṣṭvā ] dekhakar (pratham to) [abhyutthānapradhānakriyābhiḥ ] 2abhyutthān ādi kriyāoṁse [vartatām ] (śramaṇ) varto; [tataḥ ] phi ra [guṇāt ] guṇānusār [viśeṣitavyaḥ ] bhed karanā, — [iti upadeśaḥ ] aisā upadeś hai ..260..

ṭīkā : — śramaṇoṁke ātmaviśuddhikī hetubhūt prakr̥t vastu (-śramaṇ) ke prati usake yogya (śramaṇ yogya) kriyārūp pravr̥ttise guṇātiśayatākā āropaṇ karanekā niṣedh nahīṁ hai .

bhāvārtha : — yadi koī śramaṇ anya śramaṇako dekhe to pratham hī, māno ve anya śramaṇ guṇātiśayavān hoṁ isaprakār unake prati (abhyutthānādi) vyavahār karanā cāhiye . phi ra unakā paricay honeke bād unake guṇānusār bartāv karanā cāhiye ..261..

1. prakr̥t vastu = avikr̥t vastu; aviparīt pātra (abhyaṁtar – niruparāg – śuddha ātmākī bhāvanāko batānevālā jo bahiraṁg – nirgraṁth – nirvikārarūp hai us rūpavāle śramaṇako yahān̐ ‘prakr̥t – vastu’ kahā hai .)

2. abhyutthān = sammānārtha khaṛe ho jānā aur sammukh jānā .