ghaṭaśarāv -viśiṣṭamr̥ṇmātravatsopādhisvabhāvam 46 . śuddhanayen kevalamr̥ṇmātravannirupādhisvabhāvam tāvadiyā cev hoṁti parasamayā ..’’ ‘‘parasamayāṇaṁ vayaṇaṁ micchaṁ khalu hodi savvahā vayaṇā . jaiṇāṇaṁ puṇ vayaṇaṁ sammaṁ khu kahaṁci vayaṇādo ..’’ evamanayā diśā pratyekamananta- dharmavyāpakānantanayairnirūpyamāṇamudanvadantarālamiladdhavalanīlagāṁgayāmunodakabhāravadanantadharmāṇāṁ parasparamatadbhāvamātreṇāśakyavivecanatvādamecakasvabhāvaikadharmavyāpakaikadharmitvādyathoditaikāntātmā- rūpendriyapaṭutvanirvyādhyāyuṣyavarabuddhisaddharmaśravaṇagrahaṇadhāraṇaśraddhānasaṁyamaviṣayasukhanivartanakrodhādikaṣāyavyā- vartanādiparaṁparādurlabhānyapi kathaṁcitkākatālīyanyāyenāvāpya sakalavimalakevalajñānadarśanasvabhāvanij- sopādhisvabhāvavālā hai . 46. ātmadravya śuddhanayase, keval miṭṭī mātrakī bhān̐ti, nirupādhisvabhāvavālā hai . 47.
[artha : — jitane 1vacanapaṁth haiṁ utane vāstavameṁ nayavād haiṁ; aur jitane nayavād haiṁ utane hī parasamay (par mat) haiṁ .
parasamayoṁ (mithyāmatiyoṁ) kā vacan sarvathā (arthāt apekṣā binā) kahā jāneke kāraṇ vāstavameṁ mithyā hai; aur jainoṁkā vacan kathaṁcit (arthāt apekṣā sahit) kahā jātā hai isaliye vāstavameṁ samyak hai . ]
isaprakār is (uparokta) sūcanānusār (arthāt 47 nayoṁmeṁ samajhāyā hai us vidhise) ek – ek dharmameṁ ek – ek nay (vyāpe), isaprakār ananta dharmoṁmeṁ vyāpak ananta nayoṁse nirūpaṇ kiyā jāy to, samudrake bhītar milanevāle 2śvet – nīl gaṁgā – yamunāke jalasamūhakī bhān̐ti, anantadharmoṁko paraspar atadbhāvamātrase pr̥thak karanemeṁ aśakya honese, ātmadravya (ekadharmasvarūp) hai . parantu yugapat anantadharmoṁmeṁ vyāpak aise ananta nayoṁmeṁ vyāpta honevālā
47 . taduktam — ‘‘jāvadiyā vayaṇavahā tāvadiyā cev hoṁti ṇayavādā . jāvadiyā ṇayavādā
3amecak svabhāvavālā, ek dharmameṁ vyāpta honevālā, ek dharmī honese yathokta ekāntātmak
1. vacanapaṁth = vacanake prakār [jitane vacanake prakār haiṁ utane nay haiṁ . apekṣā sahit nay ve samyak nay hai aur apekṣā rahit nay ve mithyānay haiṁ; isaliye jitane samyak nay haiṁ utane hī mithyānay haiṁ . ]
2. gaṁgākā pānī śvet hotā hai aur yamunākā pānī nīl hotā hai .
3. amecak = abhed; vividhatā rahit; ek .