kramapravr̥ttābhiranantābhirjñaptivyaktibhiḥ parivartamānasya jñaptivyaktinimittatayā jñeyabhūtāsu bahirarthavyaktiṣu pravr̥ttamaitrīkasya śithilitātmavivekatayātyantabahirmukhasya punaḥ paudgalikakarma- nirmāpakarāgadveṣadvaitamanuvartamānasya dūrat evātmāvāptiḥ . ath yadā tvayamev pracaṇḍakarma- kāṇḍoccaṇḍīkr̥tākhaṇḍajñānakāṇḍatvenānādipaudgalikak rmanirmitasya mohasya vadhyaghātakavibhāg- jñānapūrvakavibhāgakaraṇāt kevalātmabhāvānubhāvaniścalīkr̥tavr̥ttitayā toyākar ivātmanyevāti- niṣprakampastiṣṭhan yugapadev vyāpyānantā jñaptivyaktīravakāśābhāvānna jātu vivartate, tadāsya jñaptivyaktinimittatayā jñeyabhūtāsu bahirarthavyaktiṣu na nām maitrī pravartate; tataḥ supratiṣṭhitātmavivekatayātyantamantarmukhībhūtaḥ paudgalikakarmanirmāpakarāgadveṣadvaitānuvr̥ttidūrībhūto dūrat evānanubhūtapūrvamapūrvajñānānandasvabhāvaṁ bhagavantamātmānamavāpnoti . avāpnotvev jñānānandātmānaṁ jagadapi paramātmānamiti . lakṣaṇasukhāmr̥tarasāsvādānubhavalābhe satyamāvāsyā divase jalakallolakṣobharahitasamudra iv rāgadveṣ- mohakallolakṣobharahitaprastāve yadā nijaśuddhātmasvarūpe sthiro bhavati tadā tadaiv nijaśuddhātmasvarūpaṁ prāpnoti .. apanemeṁ hī kṣubdha hotā huā kramaśaḥ pravartamān ananta 1jñaptivyaktiyoṁse parivartanako prāpta hotā hai, isaliye jñaptivyaktiyoṁke nimittarūp honese jo jñeyabhūt haiṁ aisī bāhyapadārthavyaktiyoṁke prati usakī maitrī pravartatī hai, isaliye ātmavivek śithil huā honese atyanta bahirmukh aisā vah punaḥ paudgalik karmake racayitā rāgadveṣadvaitarūp pariṇamit hotā hai aur isaliye usake ātmaprāpti dūr hī hai . parantu ab jab yahī ātmā pracaṇḍa karmakāṇḍa dvārā akhaṇḍa jñānakāṁḍako pracaṁḍ karanese anādi – paudgalik – karmaracit mohako 2vadhya – ghātakake vibhāgajñānapūrvak vibhakta karanese (svayaṁ) keval ātmabhāvanāke [ātmānubhavake ] prabhāvase pariṇati niścalakī honese samudrakī bhān̐ti apanemeṁ hī ati niṣkaṁp rahatā huā ek sāth hī ananta jñaptivyaktiyoṁmeṁ vyāpta hokar avakāśake abhāvake kāraṇ sarvathā vivartan [parivartan ] ko prāpta nahīṁ hotā, tab jñaptivyaktiyoṁke nimittarūp honese jo jñeyabhūt haiṁ aisī bāhyapadārthavyaktiyoṁke prati use vāstavameṁ maitrī nahīṁ pravartatī aur isaliye ātmavivek supratiṣṭhit [susthit ] huā honeke kāraṇ atyanta antarmukh huā aisā yah ātmā paudgalik karmoṁke racayitā rāgadveṣadvaitarūp pariṇatise dūr hotā huā pūrvameṁ anubhav nahīṁ kiye gaye apūrva jñānānandasvabhāvī bhagavān ātmāko ātyaṁtik rūpase hī prāpta karatā hai . jagat bhī jñānānandātmak paramātmāko avaśya prāpta karo .
1. vyaktiyoṁ = pragaṭatāoṁ; paryāyoṁ; viśeṣoṁ . [bāhyapadārthaviśeṣ jñaptiviśeṣoṁke nimitta honese jñeyabhūt haiṁ . ]
2. ātmā vadhya (hanan yogya) hai aur moh ghātak (hananevālā) hai .