ayaṁ khalvātmā śuddhopayogasāmarthyāt prakṣīṇaghātikarmā, kṣāyopaśamikajñān- darśanāsaṁpr̥ktatvādatīndriyo bhūtaḥ sannikhilāntarāyakṣayādanantavaravīryaḥ, kr̥tsnajñānadarśanāvaraṇ- pralayādadhik ke valajñānadarśanābhidhānatejāḥ, samastamohanīyābhāvādatyantanirvikāraśuddhacaitanya- svabhāvamātmānamāsādayan svayamev svaparaprakāśakatvalakṣaṇaṁ jñānamanāku latvalakṣaṇaṁ saukhyaṁ ca bhūtvā pariṇamate . evamātmano jñānānandau svabhāv ev . svabhāvasya tu parānapekṣatvādindriyai- rvināpyātmano jñānānandau saṁbhavataḥ ..19.. tāvanniścayenānantajñānasukhasvabhāvo‘pi vyavahāreṇ saṁsārāvasthāyāṁ karmapracchāditajñānasukhaḥ san paścādindriyādhāreṇ kimapyalpajñānaṁ sukhaṁ ca pariṇamati . yadā punarnirvikalpasvasaṁvittibalen karmābhāvo bhavati tadā kṣayopaśamābhāvādindriyāṇi na santi svakīyātīndriyajñānaṁ sukhaṁ cānubhavati . tataḥ sthitaṁ indriyābhāve‘pi svakīyānantajñānaṁ sukhaṁ cānubhavati . tadapi kasmāt . svabhāvasya parāpekṣā nāstītyabhiprāyaḥ ..19.. athātīndriyatvādev kevalinaḥ śarīrādhārodbhūtaṁ bhojanādisukhaṁ kṣudhādiduḥkhaṁ ca nāstīti vicārayati — sokkhaṁ vā puṇ dukkhaṁ kevalaṇāṇissa ṇatthi sukhaṁ vā punarduḥkhaṁ vā kevalajñānino
anvayārtha : — [prakṣīṇaghātikarmā ] jisake ghātikarma kṣay ho cuke haiṁ, [atīndriyaḥ jātaḥ ] jo atīndriy ho gayā hai, [anantavaravīryaḥ ] ananta jisakā uttam vīrya hai aur [adhikatejāḥ ] 1adhik jisakā (kevalajñān aur kevaladarśanarūp) tej hai [saḥ ] aisā vah (svayaṁbhū ātmā) [jñānaṁ saukhyaṁ ca ] jñān aur sukharūp [pariṇamati ] pariṇaman karatā hai ..19..
ṭīkā : — śuddhopayogake sāmarthyase jisake ghātikarma kṣayako prāpta hue haiṁ, kṣāyopaśamik jñān -darśanake sāth asaṁpr̥kta (saṁparka rahit) honese jo atīndriy ho gayā hai, samasta antarāyakā kṣay honese ananta jisakā uttam vīrya hai, samasta jñānāvaraṇ aur darśanāvaraṇakā pralay ho jānese adhik jisakā kevalajñān aur kevaladarśan nāmak tej hai — aisā yah (svayaṁbhū) ātmā, samasta mohanīyake abhāvake kāraṇ atyaṁt nirvikār śuddha caitanya svabhāvavāle ātmākā (atyanta nirvikār śuddha caitanya jisakā svabhāv hai aise ātmākā ) anubhav karatā huā svayamev svaparaprakāśakatā lakṣaṇ jñān aur anākulatā lakṣaṇ sukh hokar pariṇamit hotā hai . is prakār ātmākā, jñān aur ānanda svabhāv hī hai . aur svabhāv parase પ્ર. ૫
2anapekṣa honeke kāraṇ indriyoṁke binā bhī ātmāke jñān aur ānanda hotā hai .
1. adhik = utkr̥ṣṭa; asādhāraṇ; atyanta . 2. anapekṣa = svataṁtra; udāsīn; apekṣā rahit .