vedodaye vidyamāne‘pi mandamohodayen strīviṣayabādhā nāsti, tathā bhagavatyasadvedyodaye vidyamāne‘pi niravaśeṣamohābhāvāt kṣudhābādhā nāsti . yadi punarucyate bhavadbhi ::::: — mithyādr̥ṣṭayādisayog- kevaliparyantāstrayodaśaguṇasthānavartino jīvā āhārakā bhavantītyāhārakamārgaṇāyāmāgame bhaṇitamāste, tataḥ kāraṇāt kevalināmāhāro‘stīti . tadapyayuktam . ‘‘ṇokamma -kammahāro kavalāhāro ya leppamāhāro . ojamaṇo vi ya kamaso āhāro chavviho ṇeyo’’ .. iti gāthākathitakrameṇ yadyapi ṣaṭprakār āhāro bhavati tathāpi nokarmāhārāpekṣayā kevalināmāhārakatvamavaboddhavyam . na ca kavalāhārāpekṣayā . tathāhi — sūkṣmāḥ surasāḥ sugandhā anyamanujānāmasaṁbhavinaḥ kavalāhāraṁ vināpi kiñcidūnapūrvakoṭiparyantaṁ śarīrasthitihetavaḥ saptadhāturahitaparamaudārikaśarīranokarmāhārayogyā lābhānta- rāyakarmaniravaśeṣakṣayāt pratikṣaṇaṁ pudgalā āsravantīti navakevalalabdhivyākhyānakāle bhaṇitaṁ tiṣṭhati . tato jñāyate nokarmāhārāpekṣayā kevalināmāhārakatvam . ath matam – bhavadīyakalpanayā āhārānāhārakatvaṁ nokarmāhārāpekṣayā, na ca kavalāhārāpekṣayā ceti kathaṁ jñāyate . naivam . ‘‘ekaṁ dvau trīn vānāhārakaḥ’’ iti tattvārthe kathitamāste . asya sūtrasyārthaḥ kathyate — bhavāntaragamanakāle vigrahagatau śarīrābhāve sati nūtanaśarīradhāraṇārthaṁ trayāṇāṁ śarīrāṇāṁ ṣaṇṇāṁ paryāptīnāṁ yogyapudgalapiṇḍagrahaṇaṁ nokarmāhār ucyate . sa ca vigrahagatau karmāhāre vidyamāne‘pyekadvitrisamayaparyantaṁ nāsti . tato nokarmāhārāpekṣayā‘‘hārā- nāhārakatvamāgame jñāyate . yadi punaḥ kavalāhārāpekṣayā tarhi bhojanakālaṁ vihāy sarvadaivānāhārak ev, samayatrayaniyamo na ghaṭate . ath matam – kevalināṁ kavalāhāro‘sti manuṣyatvāt vartamānamanuṣyavat . tadapyayukta m . tarhi pūrvakālapuruṣāṇāṁ sarvajñatvaṁ nāsti, rāmarāvaṇādipuruṣāṇāṁ ca viśeṣasāmarthyaṁ nāsti vartamānamanuṣyavat . na ca tathā . kiṁc chadmasthatapodhanā api saptadhāturahitaparamaudārikaśarīrābhāve ‘chaṭṭho tti paḍhamasaṇṇā’ iti vacanāt pramattasaṁyataṣaṣṭhaguṇasthānavartino yadyapyāhāraṁ gr̥hṇanti tathāpi jñānasaṁyam- dhyānasiddhayarthaṁ, na ca dehamamatvārtham . uktaṁ ca — ‘‘kāyasthityarthamāhāraḥ kāyo jñānārthamiṣyate . jñānaṁ karmavināśāy tannāśe paramaṁ sukham’’ .. ‘‘ṇa balāusāhaṇaṭṭhaṁ ṇa sarīrassa ya cayaṭṭha tejaṭṭhaṁ . ṇāṇaṭṭha saṁjamaṭṭhaṁ jhāṇaṭṭhaṁ cev bhuṁjaṁti ..’’ tasya bhagavato jñānasaṁyamadhyānādiguṇāḥ svabhāvenaiv tiṣṭhanti na cāhārabalen . yadi punardehamamatvenāhāraṁ gr̥hṇāti tarhi chadmasthebhyo‘pyasau hīnaḥ prāpnoti . athocyate — tasyātiśayaviśeṣātprakaṭā bhuktirnāsti pracchannā vidyate . tarhi paramaudārikaśarīratvādbhuktirev nāstyayamevātiśayaḥ kiṁ na bhavati . tatra tu pracchannabhuktau māyāsthānaṁ dainyavr̥ttiḥ, anye‘pi piṇḍaśuddhikathitā doṣā bahavo bhavanti . te cānyatra tarkaśāstre jñātavyāḥ . atra
anvayārtha : — [kevalajñāninaḥ ] kevalajñānīke [dehagataṁ ] śarīrasambandhī [saukhyaṁ ] sukh [vā punaḥ duḥkhaṁ ] yā duḥkh [nāsti ] nahīṁ hai, [yasmāt ] kyoṁki [atīndriyatvaṁ jātaṁ ] atīndriyatā utpanna huī hai [tasmāt tu tat jñeyam ] isaliye aisā jānanā cāhiye ..20..