yat ev śuddhātmano jātavedas iv kālāyasagolotkūlitapudgalāśeṣavilāsakalpo nāstīndriyagrāmastat ev ghoraghanaghātābhighātaparamparāsthānīyaṁ śarīragataṁ sukhaduḥkhaṁ na syāt ..20..
ath jñānasvarūpaprapaṁc saukhyasvarūpaprapaṁc ca kramapravr̥ttaprabandhadvayenābhidadhāti . tatra kevalino‘tīndriyajñānapariṇatatvātsarvaṁ pratyakṣaṁ bhavatīti vibhāvayati — pariṇamado khalu ṇāṇaṁ paccakkhā savvadavvapajjāyā .
so ṇev te vijāṇadi uggahapuvvāhiṁ kiriyāhiṁ ..21.. cādhyātmagranthatvānnocyanta iti . ayamatra bhāvārthaḥ — idaṁ vastusvarūpamev jñātavyamatrāgraho na kartavyaḥ . kasmāt . durāgrahe sati rāgadveṣotpattirbhavati tataśca nirvikāracidānandaikasvabhāvaparamātmabhāvanāvighāto bhavatīti ..20.. evamanantajñānasukhasthāpane prathamagāthā kevalibhuktinirākaraṇe dvitīyā ceti gāthādvayaṁ gatam . iti saptagāthābhiḥ sthalacatuṣṭayen sāmānyen sarvajñasiddhināmā dvitīyo‘ntarādhikāraḥ samāptaḥ .. ath jñānaprapañcābhidhānāntarādhikāre trayastriṁśadgāthā bhavanti . tatrāṣṭau sthalāni . teṣvādau
ṭīkā : – jaise agniko lohapiṇḍake tapta pudgaloṁkā samasta vilās nahīṁ hai (arthāt agni loheke goleke pudgaloṁke vilāsase — unakī kriyāse — bhinna hai) usīprakār śuddha ātmāke (arthāt kevalajñānī bhagavānake) indriy -samūh nahīṁ hai; isīliye jaise agniko ghanake ghor āghātoṁkī paramparā nahīṁ hai (loheke goleke saṁsargakā abhāv hone par ghanake lagātār āghātoṁ kī bhayaṁkar mār agnipar nahīṁ paṛatī) isīprakār śuddha ātmāke śarīr sambandhī sukh duḥkh nahīṁ haiṁ .
bhāvārtha : — kevalī bhagavānake śarīr sambandhī kṣudhādikā duḥkh yā bhojanādikā sukh nahīṁ hotā isaliye unake kavalāhār nahīṁ hotā ..20..
ab, jñānake svarūpakā vistār aur sukhake svarūpakā vistār kramaśaḥ pravartamān do adhikāroṁke dvārā kahate haiṁ . inameṁse (pratham) atīndriy jñānarūp pariṇamit honese kevalī bhagavānake sab pratyakṣa hai yah pragaṭ karate haiṁ : —
36pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-