Pravachansar-Hindi (iso15919 transliteration). Gatha: 22.

< Previous Page   Next Page >


Page 38 of 513
PDF/HTML Page 71 of 546

 

athāsya bhagavato‘tīndriyajñānapariṇatatvādev na kiṁcitparokṣaṁ bhavatītyabhipraiti ṇatthi parokkhaṁ kiṁci vi samaṁt savvakkhaguṇasamiddhassa .

akkhātīdassa sadā sayamev hi ṇāṇajādassa ..22..
nāsti parokṣaṁ kiṁcidapi samantataḥ sarvākṣaguṇasamr̥ddhasya .
akṣātītasya sadā svayamev hi jñānajātasya ..22..

pātanikā . tadyathāathātīndriyajñānapariṇatatvātkevalinaḥ sarvaṁ pratyakṣaṁ bhavatīti pratipādayatipaccakkhā savvadavvapajjāyā sarvadravyaparyāyāḥ pratyakṣā bhavanti . kasya . kevalinaḥ . kiṁ kurvataḥ . pariṇamado pariṇamamānasya . khalu sphu ṭam . kim . ṇāṇaṁ anantapadārthaparicchittisamarthaṁ kevalajñānam . tarhi kiṁ krameṇ jānāti . so ṇev te vijāṇadi uggahapuvvāhiṁ kiriyāhiṁ sa ca bhagavānnaiv tān jānātyavagrahapūrvābhiḥ kriyābhiḥ, kiṁtu yugapadityarthaḥ . ito vistar :anādyanantamahetukaṁ cidānandaikasvabhāvaṁ nij- śuddhātmānamupādeyaṁ kr̥tvā kevalajñānotpatterbījabhūtenāgamabhāṣayā śukladhyānasaṁjñen rāgādivikalpa- jālarahitasvasaṁvedanajñānen yadāyamātmā pariṇamati, tadā svasaṁvedanajñānaphalabhūtakevalajñān- paricchittyākārapariṇatasya tasminnev kṣaṇe kramapravr̥ttakṣāyopaśamikajñānābhāvādakramasamākrāntasamasta- dravyakṣetrakālabhāvatayā sarvadravyaguṇaparyāyā asyātmanaḥ pratyakṣā bhavantītyabhiprāyaḥ ..21.. ath sarvaṁ usake nimittase sarva ghātikarmoṁkā kṣay ho jātā hai aur us kṣay honeke samay hī ātmā svayamev kevalajñānarūp pariṇamit hone lagatā hai . ve kevalajñānī bhagavān kṣāyopaśamik jñānavāle jīvoṁkī bhān̐ti avagrah -ihā -avāy aur dhāraṇārūp kramase nahīṁ jānate kintu sarva dravya, kṣetra, kāl, bhāvako yugapat jānate haiṁ . isaprakār unake sab kuch pratyakṣa hotā hai ..21..

ab atīndriy jñānarūp pariṇamit honese hī in bhagavānako kuch bhī parokṣa nahīṁ hai, aisā abhiprāy pragaṭ karate haiṁ :

anvayārtha :[sadā akṣātītasya ] jo sadā indriyātīt haiṁ, [samantataḥ sarvākṣaguṇ- samr̥ddhasya ] jo sarva orase (sarva ātmapradeśoṁse) sarva indriy guṇoṁse samr̥ddha haiṁ [svayamev hi jñānajātasya ] aur jo svayamev jñānarūp hue haiṁ, un kevalī bhagavānako [kiṁcit api ] kuch bhī [parokṣaṁ nāsti ] parokṣa nahīṁ hai ..22..

na parokṣa kan̐ī paṇ sarvataḥ sarvākṣaguṇ samr̥ddhane, indriy -atīt sadaiv ne svayamev jñān thayelane.22.

38pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-