sarvamiti yāvat . tato niḥśeṣāvaraṇakṣayakṣaṇ ev lokālokavibhāgavibhaktasamastavastvākār- pāramupagamya tathaivāpracyutatven vyavasthitatvāt jñānaṁ sarvagatam ..23..
lokaṁ bhavati . śuddhabuddhaikasvabhāvasarvaprakāropādeyabhūtaparamātmadravyādiṣaḍdravyātmako lokaḥ, lokādbahi- rbhāge śuddhākāśamalokaḥ, tacca lokālokadvayaṁ svakīyasvakīyānantaparyāyapariṇatirūpeṇānityamapi dravyārthikanayen nityam . tamhā ṇāṇaṁ tu savvagayaṁ yasmānniścayaratnatrayātmakaśuddhopayogabhāvanābalenotpannaṁ yatkevalajñānaṁ taṭṭaṅkotkīrṇākāranyāyen nirantaraṁ pūrvoktajñeyaṁ jānāti, tasmādvayavahāreṇ tu jñānaṁ sarvagataṁ bhaṇyate . tataḥ sthitametadātmā jñānapramāṇaṁ jñānaṁ sarvagatamiti ..23.. athātmānaṁ jñānapramāṇaṁ ye na manyante tatra hīnādhikatve dūṣaṇaṁ dadāti — ṇāṇappamāṇamādā ṇa havadi jasseh jñānapramāṇamātmā na bhavati (jñey chahoṁ dravyoṁkā samūh arthāt sab kuch hai) isaliye niḥśeṣ āvaraṇake kṣayake samay hī lok aur alokake vibhāgase vibhakta samasta vastuoṁke ākāroṁke pārako prāpta karake isīprakār acyutarūp rahane se jñān sarvagat hai .
bhāvārtha : — guṇ -paryāyase dravya ananya hai isaliye ātmā jñānase hīnādhik na honese jñān jitanā hī hai; aur jaise dāhya (jalane yogya padārtha) kā avalamban karanevālā dahan dāhyake barābar hī hai usī prakār jñeyakā avalamban karanevālā jñān jñeyake barābar hī hai . jñey to samasta lokālok arthāt sab hī hai . isaliye, sarva āvaraṇakā kṣay hote hī (jñān) sabako jānatā hai aur phi ra kabhī bhī sabake jānanese cyut nahīṁ hotā isaliye jñān sarvavyāpak hai ..23..
ab ātmāko jñān pramāṇ na mānanemeṁ do pakṣa upasthit karake doṣ batalāte haiṁ : — jīvadravya jñānapramāṇ nahi — e mānyatā che jehane, tenā mate jīv jñānathī hīn ke adhik avaśya che.24. jo hīn ātmā hoy, nav jāṇe acetan jñān e, ne adhik jñānathī hoy to vaṇ jñān kyam jāṇe are ?25.