ye khalu nādyāpi saṁbhūtimanubhavanti, ye cātmalābhamanubhūy vilayamupagatāste kilā- sadbhūtā api paricchedaṁ prati niyatatvāt jñānapratyakṣatāmanubhavantaḥ śilāstambhotkīrṇabhūtabhāvi- devavadaprakampārpitasvarūpāḥ sadbhūtā ev bhavanti ..38..
jadi paccakkhamajādaṁ pajjāyaṁ palayidaṁ ca ṇāṇassa .
ṇa havadi vā taṁ ṇāṇaṁ divvaṁ ti hi ke parūveṁti ..39.. jānāti, na ca tanmayatven, niścayen tu kevalajñānādiguṇādhārabhūtaṁ svakīyasiddhaparyāyamev svasaṁvittyā- kāreṇ tanmayo bhūtvā paricchinatti jānāti, tathāsannabhavyajīvenāpi nijaśuddhātmasamyakśraddhān- jñānānuṣṭhānarūpaniścayaratnatrayaparyāy ev sarvatātparyeṇ jñātavya iti tātparyam ..37.. athātītānā- gataparyāyāṇāmasadbhūtasaṁjñā bhavatīti pratipādayati ---je ṇev hi saṁjāyā je khalu ṇaṭṭhā bhavīy pajjāyā ye naiv saṁjātā nādyāpi bhavanti, bhāvin ityarthaḥ . hi sphu ṭaṁ ye ca khalu naṣṭā vinaṣṭāḥ paryāyāḥ . kiṁ kr̥tvā . bhūtvā . te hoṁti asabbhūdā pajjāyā te pūrvoktā bhūtā bhāvinaśca paryāyā avidyamānatvādasadbhūtā bhaṇyante . ṇāṇapaccakkhā te cāvidyamānatvādasadbhūtā api vartamānajñānaviṣayatvādvayavahāreṇ bhūtārthā bhaṇyante, tathaiv jñānapratyakṣāśceti . yathāyaṁ bhagavānniścayen paramānandaikalakṣaṇasukhasvabhāvaṁ mokṣaparyāyamev tanmayatven paricchinatti, paradravyaparyāyaṁ tu vyavahāreṇeti; tathā bhāvitātmanā puruṣeṇ rāgādivikalpopādhi- rahitasvasaṁvedanaparyāy ev tātparyeṇ jñātavyaḥ, bahirdravyaparyāyāśca gauṇavr̥ttyeti bhāvārthaḥ ..38..
ṭīkā : — jo (paryāyeṁ ) abhī tak utpanna bhī nahīṁ huī aur jo utpanna hokar naṣṭa ho gaī haiṁ, ve (paryāyeṁ ) vāstavameṁ avidyamān hone par bhī, jñānake prati niyat honese (jñānameṁ niścit — sthir — lagī huī honese, jñānameṁ sīdhī jñāt honese ) 1jñānapratyakṣa vartatī huī, pāṣāṇ stambhameṁ utkīrṇa, bhūt aur bhāvī devoṁ (tīrthaṁkaradevoṁ ) kī bhān̐ti apane svarūpako akampatayā (jñānako) arpit karatī huī (ve paryāyeṁ ) vidyamān hī haiṁ ..38..
ab, inhīṁ avidyamān paryāyoṁkī jñānapratyakṣatāko dr̥rḥ karate haiṁ : —
jñāne ajāt -vinaṣṭa paryāyo taṇī pratyakṣatā nav hoy jo, to jñānane e ‘divya’ kauṇ kahe bhalā ? 39.
66pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-
1. pratyakṣa = akṣake prati — akṣake sanmukh — akṣake nikaṭameṁ — akṣake sambandhameṁ ho aisā .