Pravachansar-Hindi (simplified iso15919 transliteration). Gatha: 217.

< Previous Page   Next Page >


Page 398 of 513
PDF/HTML Page 431 of 546

 

athāntaraṅgabahiraṅgatven chhedasya dvaividhyamupadishati

maradu va jiyadu va jīvo ayadāchārassa ṇichchhidā hinsā .

payadassa ṇatthi bandho hinsāmetteṇ samidassa ..217..
mriyatān vā jīvatu vā jīvo‘yatāchārasya nishchitā hinsā .
prayatasya nāsti bandho hinsāmātreṇ samitasya ..217..

ashuddhopayogo‘ntaraṅgachchhedaḥ, paraprāṇavyaparopo bahiraṅgaḥ . tatra paraprāṇavyaparopasadbhāve tadasadbhāve vā tadavinābhāvināprayatāchāreṇ prasiddhayadashuddhopayogasadbhāvasya sunishchitahinsā- vā, nirvikārasvasamvittilakṣhaṇaprayatnarahitasya nishchayashuddhachaitanyaprāṇavyaparopaṇarūpā nishchayahinsā bhavati . payadassa ṇatthi bandho bāhyābhyantaraprayatnaparasya nāsti bandhaḥ . ken . hinsāmetteṇ dravyahinsāmātreṇ . kathambhūtasya puruṣhasya . samidassa samitasya shuddhātmasvarūpe samyagito gataḥ pariṇataḥ samitastasya samitasya, vyavahāreṇeryādipañchasamitiyuktasya cha . ayamatrārthaḥsvasthabhāvanārūpanishchiyaprāṇasya vināshakāraṇabhūtā rāgādipariṇatirnishchayahinsā bhaṇyate, rāgādyutpatterbahiraṅganimittabhūtaḥ parajīvaghāto vyavahārahinseti dvidhā hinsā gnātavyā . kintu visheṣhaḥbahiraṅgahinsā bhavatu vā mā bhavatu, svastha-

ab, chhedake antaraṅg aur bahiraṅg aise do prakār batalāte hain :

anvayārtha :[jīvaḥ ] jīv [mriyatān vā jīvatu vā ] mare yā jiye, [ayatāchārasya ] aprayat āchāravāleke [hinsā ] (antaraṅg) hinsā [nishchitā ] nishchit hai; [prayatasya samitasya ] 1prayatake, 2samitivānke [hinsāmātreṇ ] (bahiraṅg) hinsāmātrase [bandhaḥ ] bandh [nāsti ] nahīn hai ..217..

ṭīkā :ashuddhopayog antaraṅg chhed hai; paraprāṇoṅkā vyaparop (vichchhed) vah bahiraṅgachhed hai . inamense antaraṅg chhed hī visheṣh balavān hai, bahiraṅg chhed nahīn; kyoṅki

jīvomaro jīv, yatnahīn āchār tyān hinsā nakkī;
samitiprayatnasahitane nahi bandh hinsāmātrathī. 217.

398pravachanasār[ bhagavānashrīkundakund-

1. prayat = prayatnashīl, sāvadhān, sanyamī [prayatnake arthake liye dekho gāthā 211 kā phu ṭanoṭ]]
2. shuddhātmasvarūpamen (munitvochit) samyak ‘iti’ arthāt pariṇati vah nishchay samiti hai
. aur us dashāmen honevālī (haṭh rahit) īryābhāṣhādi sambandhī shubh pariṇati vah vyavahārasamiti hai . [jahān̐ shuddhātmasvarūpamen samyakpariṇatirūp dashā nahīn hotī vahān̐ shubh pariṇati haṭh sahit hotī hai; vah shubhapariṇati vyavahārasamiti
bhī nahīn hai
. ]