upadhisadbhāve hi mamatvapariṇāmalakṣhaṇāyā mūrchchhāyāstadviṣhayakarmaprakramapariṇāmalakṣhaṇ- syārambhasya shuddhātmarūpahinsanapariṇāmalakṣhaṇasyāsanyamasya vāvashyambhāvitvāttathopadhidvitīyasya par- dravyaratatven shuddhātmadravyaprasādhakatvābhāvāchcha aikāntikāntaraṅgachchhedatvamupadheravadhāryat ev . idamatra tātparyamevamvidhatvamupadheravadhārya sa sarvathā sannyastavyaḥ ..221.. lakṣhaṇaprāṇavināsharūpo parajīvaprāṇavināsharūpo vā niyatan nishchitan prāṇārambhaḥ prāṇavadho vidyate, na kevalan prāṇārambhaḥ, vikkhevo tassa chittammi avikṣhiptachittaparamayogarahitasya saparigrahapuruṣhasya vikṣhepastasya vidyate chitte manasīti . iti dvitīyagāthā . geṇhai svashuddhātmagrahaṇashūnyaḥ san gr̥uhṇāti kimapi bahirdravyan; vidhuṇai karmadhūlin vihāy bahiraṅgadhūlin vidhūnoti vināshayati; dhovai nirmalaparamātmatattvamalajanakarāgādimalan vihāy bahiraṅgamalan dhauti prakṣhālayati; sosei jadan tu ādave khittā nirvikalpadhyānātapen sansāranadī- shoṣhaṇamakurvan shoṣhayati shuṣhkan karoti yatan tu yatnaparan tu yathā bhavati . kin kr̥utvā . ātape nikṣhipya . kin tat . pattan va chelakhaṇḍan pātran vastrakhaṇḍan vā . bibhedi nirbhayashuddhātmatattvabhāvanāshūnyaḥ san bibheti bhayan karoti . kasmātsakāshāt . parado ya paratashchaurādeḥ . pālayadi paramātmabhāvanān na pālayanna rakṣhanparadravyan kimapi pālayatīti tr̥utīyagāthā ..“17 – 19.. ath saparigrahasya niyamen chittashuddhirnashyatīti vistareṇākhyāti — kidh tamhi ṇatthi muchchhā paradravyamamatvarahitachichchamatkārapariṇatervisadr̥ushā mūrchchhā kathan
anvayārtha : — [tasmin ] upadhike sadbhāvamen [tasya ] us (bhikṣhu) ke [mūrchchhā ] mūrchhā, [ārambhaḥ ] ārambh [vā ] yā [asanyamaḥ ] asanyam [nāsti ] na ho [kathan ] yah kaise ho sakatā hai ? (kadāpi nahīn ho sakatā), [tathā ] tathā [paradravye rataḥ ] jo paradravyamen rat ho vah [ātmānan ] ātmāko [kathan ] kaise [prasādhayati ] sādh sakatā hai ? ..221..
ṭīkā : — upadhike sadbhāvamen, (1) mamatva – pariṇām jisakā lakṣhaṇ hai aisī mūrchhā, (2) upadhi sambandhī 1karmaprakramake pariṇām jisakā lakṣhaṇ hai aisā ārambha, athavā (3) shuddhātmasvarūpakī hinsārūp pariṇām jisakā lakṣhaṇ hai aisā asanyam avashyamev hotā hī hai; tathā upadhi jisakā dvitīy ho (arthāt ātmāse anya aisā parigrah jisane grahaṇ kiyā ho) usake paradravyamen ratapanā ( – līnatā) honeke kāraṇ shuddhātmadravyakī sādhakatākā abhāv hotā hai; isase upadhike aikāntik antaraṅg chhedapanā nishchit hotā hī hai .
yahān̐ yah tātparya hai ki — ‘upadhi aisī hai, (parigrah vah antaraṅg chhed hī hai ), aisā nishchit karake use sarvathā chhoṛanā chāhiye ..221..
406pravachanasār[ bhagavānashrīkundakund-
1. karmaprakram = kāmamen yukta honā; kāmakī vyavasthā .