Pravachansar-Hindi (simplified iso15919 transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 460 of 513
PDF/HTML Page 493 of 546

 

upakaroti yo‘pi nityan chāturvarṇasya shramaṇasaṅghasya .
kāyavirādhanarahitan so‘pi sarāgapradhānaḥ syāt ..249..

pratignātasanyamatvāt ṣhaṭkāyavirādhanarahitā yā kāchanāpi shuddhātmavr̥uttitrāṇanimittā chāturvarṇasya shramaṇasaṅghasyopakārakaraṇapravr̥uttiḥ sā sarvāpi rāgapradhānatvāt shubhopayogināmev bhavati, na kadāchidapi shuddhopayoginām ..249.. chāturvarṇasya shramaṇasaṅghasya . atra shramaṇashadben shramaṇashabdavāchyā r̥uṣhimuniyatyanagārā grāhyāḥ . ‘‘desh- pratyakṣhavitkevalabhr̥udihamuniḥ syādr̥uṣhiḥ prasr̥utarddhirārūḍhaḥ shreṇiyugme‘jani yatiranagāro‘paraḥ sādhuvargaḥ . rājā brahmā cha devaḥ param iti r̥uṣhirvikriyākṣhīṇashaktiprāpto buddhayauṣhadhīsho viyadayanapaṭurvishvavedī krameṇ ..’’ r̥uṣhay r̥uddhin prāptāste chaturvidhā, rājabrahmadevaparamar̥uṣhibhedāt . tatra rājarṣhayo vikriyā- kṣhīṇārddhiprāptā bhavanti . brahmarṣhayo buddhayauṣhadharddhiyuktā bhavanti . devarṣhayo gaganagamanarddhisampannā bhavanti . paramarṣhayaḥ kevalinaḥ kevalagnānino bhavanti . munayaḥ avadhimanaḥparyayakevalinashcha . yatay upashamak- kṣhapakashreṇyārūḍhāḥ . anagārāḥ sāmānyasādhavaḥ . kasmāt . sarveṣhān sukhaduḥkhādiviṣhaye samatāpariṇāmo- ‘stīti . athavā shramaṇadharmānukūlashrāvakādichāturvarṇasaṅghaḥ . kathan yathā bhavati . kāyavirādhaṇarahid svasthabhāvanāsvarūpan svakīyashuddhachaitanyalakṣhaṇan nishchayaprāṇan rakṣhan parakīyaṣhaṭakāyavirādhanārahitan yathā bhavati . so vi sarāgappadhāṇo se so‘pītthambhūtastapodhano dharmānurāgachāritrasahiteṣhu madhye pradhānaḥ shreṣhṭhaḥ syādityarthaḥ ..249.. ath vaiyāvr̥uttyakāle‘pi svakīyasanyamavirādhanā na kartavyetyupadishatijadi

anvayārtha :[yaḥ api ] jo koī (shramaṇ) [nityan ] sadā [kāyavirādhanarahitan ] (chhah) kāyakī virādhanāse rahit [chāturvarṇasya ] chāraprakārake [shramaṇasaṅghasya ] shramaṇ saṅghakā [upakaroti ] upakār karatā hai, [saḥ api ] vah bhī [sarāgapradhānaḥ syāt ] rāgakī pradhānatāvālā hai ..249..

ṭīkā :sanyamakī pratignā kī honese 1chhah kāyake virādhanase rahit jo koī bhī, shuddhātmapariṇatike rakṣhaṇamen nimittabhūt aisī, 2chār prakārake shramaṇasaṅghakā upakār karanekī pravr̥utti hai vah sabhī rāgapradhānatāke kāraṇ shubhopayogiyoṅke hī hotī hai, shuddhopayogiyoṅke kadāpi nahīn ..249..

460pravachanasār[ bhagavānashrīkundakund-

1. shramaṇasaṅghako shuddhātmapariṇatike rakṣhaṇamen nimittabhūt aisī jo upakārapravr̥utti shubhopayogī shramaṇ karate hain vah chhah kāyakī virādhanāse rahit hotī hai, kyoṅki un (shubhopayogī shramaṇon) ne sanyamakī pratignā lī hai .

2. shramaṇake 4 prakār yah hain :(1) r̥uṣhi, (2) muni, (3) yati aur (4) anagār . r̥uddhiprāpta shramaṇ r̥uṣhi hain, avadhi, manaḥparyay athavā kevalagnānavāle shramaṇ muni hain, upashamak yā kṣhapakashreṇīmen ārūrḥ
shramaṇ yati hain aur sāmānya sādhu vah anagār hain
. isaprakār chaturvidh shramaṇ saṅgh hai .