yadā hi samadhigatashuddhātmavr̥utteḥ shramaṇasya tatprachyāvanahetoḥ kasyāpyupasargasyopanipātaḥ syāt, sa shubhopayoginaḥ svashaktyā pratichikīrṣhā pravr̥uttikālaḥ . itarastu svayam shuddhātmavr̥utteḥ samadhigamanāy kevalan nivr̥uttikāl ev ..252..
ath lokasambhāṣhaṇapravr̥uttin sanimittavibhāgan darshayati —
tvāchchhramaṇastan shramaṇam . diṭṭhā dr̥uṣhṭavā . kathambhūtam . rūḍhan rūḍhan vyāptan pīḍitan kadarthitam . ken . rogeṇ vā anākulatvalakṣhaṇaparamātmano vilakṣhaṇenākulatvotpādaken rogeṇ vyādhivisheṣheṇ vā, chhudhāe kṣhudhayā, taṇhāe vā tr̥uṣhṇayā vā, sameṇ vā mārgopavāsādishrameṇ vā . atredan tātparyam — svasthabhāvanāvighātak- rogādiprastāve vaiyāvr̥uttyan karoti, sheṣhakāle svakīyānuṣhṭhānan karotīti ..252.. ath shubhopayoginān tapodhanavaiyāvr̥uttyanimittan laukikasambhāṣhaṇaviṣhaye niṣhedho nāstītyupadishati — ṇa ṇindidā shubhopayogi-
anvayārtha : — [rogeṇ vā ] rogase, [kṣhudhayā ] kṣhudhāse, [tr̥uṣhṇayā vā ] tr̥uṣhāse [shrameṇ vā ] athavā shramase [rūḍham ] ākrānt [shramaṇan ] shramaṇako [dr̥uṣhṭvā ] dekhakar [sādhuḥ ] sādhu [ātmashaktyā ] apanī shaktike anusār [pratipadyatām ] vaiyāvr̥utyādi karo ..252..
ṭīkā : — jab shuddhātmapariṇatiko prāpta shramaṇako, usase chyut kare aisā kāraṇ — koī bhī upasarga — ā jāy, tab vah kāl, shubhopayogīko apanī shaktike anusār 1pratikār karanekī ichchhārūp pravr̥uttikā kāl hai; aur usake atiriktakā kāl apanī shuddhātmapariṇatikī prāptike liye keval nivr̥uttikā kāl hai .
bhāvārtha : — jab shuddhātmapariṇatiko prāpta shramaṇake svastha bhāvakā nāsh karanevālā rogādik ā jāy tab us samay shubhopayogī sādhuko unakī sevākī ichchhārūp pravr̥utti hotī hai, aur sheṣh kālamen shuddhātmapariṇatiko prāpta karaneke liye nij anuṣhṭhān hotā hai ..252..
ab logoṅke sāth bātachītakaranekī pravr̥utti usake nimittake vibhāg sahit batalāte hain (arthāt shubhopayogī shramaṇako logoṅke sāth bātachītakī pravr̥utti kis nimittase karanā yogya hai aur kis nimittase nahīn, so kahate hain ) : — sevānimitte rogī – bāḷak – vr̥uddha – guru shramaṇo taṇī,
464pravachanasār[ bhagavānashrīkundakund-
1. pratikār = upāy; sahāy .