yastrilokachUlikAyamAnanirmalavivekadIpikAlokashAlitayA yathAvasthitapadArthanishchay- nivartitautsukyasvarUpamantharasatatopashAntAtmA san svarUpamekamevAbhimukhyen charannayathAchAr- pariNatatvAdayathAchAraviyuktaH, viparItAchArarahit ityarthaH, jadhatthapadaNichChido sahajAnandaikasvabhAvanij- paramAtmAdipadArthaparij~nAnasahitatvAdyathArthapadanishchitaH, pasa.ntappA vishiShTaparamopashamabhAvapariNatanijAtma- dravyabhAvanAsahitatvAtprashAntAtmA, jo yaH kartA so sa.npuNNasAmaNNo sa sa.npUrNashrAmaNyaH san chira.n Na jIvadi chira.n bahutarakAla.n na jIvati, na tiShThati . kva . aphale shuddhAtmasa.nvittisamutpannasukhAmR^itarasAsvAd- rahitatvenAphale phalarahite sa.nsAre . kintu shIghra.n mokSha.n gachChatIti . ayamatra bhAvArthaH — ittha.nbhUt-
ab mokSha tatvako pragaT karate hai.n : —
anvayArtha : — [yathArthapadanishchitaH ] jo jIv yathArthatayA pado.nkA tathA artho.n (padArtho.n) kA nishchayavAlA honese [prashAntAtmA ] 1prashAntAtmA hai aur [ayathAchAraviyuktaH ] ayathAchAr ( – anyathAAcharaN, ayathArthaAcharaN) rahit hai, [saH sa.npUrNashrAmaNyaH ] vah sa.npUrNa shrAmaNyavAlA jIv [aphale ] aphal ( – karmaphal rahit hue) [ih ] is sa.nsArame.n [chira.n na jIvati ] chirakAl tak nahI.n rahatA ( – alpakAlame.n hI mukta hotA hai .) ..272..
TIkA : — jo (shramaN) trilokakI chUlikA (kalagI) ke samAn nirmal vivekarUpI dIpikAke prakAshavAlA honese yathAsthit padArthanishchayase utsukatAkA nivartan karake
2svarUpama.nthar rahanese satat ‘upashA.ntAtmA’ vartatA huA, svarUpame.n ekame.n hI abhimukharUpase
1. prashA.ntAtmA = prashA.ntasvarUp; prashA.ntamUrti; upashA.nt; sthir huA .
2. svarUpama.nthar = svarUpame.n jamA huA [mantharakA artha hai susta, AlasI . yah shramaN svarUpame.n tR^ipta tR^ipta honese
mAno vah svarUpase bAhar nikalaneko susta yA AlasI ho, isaprakAr svarUpaprashA.ntime.n magna hokar rahA
hai .]