ಶ್ಚಿತ್ಸಾಮಾನ್ಯವಿಶೇಷಭಾಸಿನಿ ನಿಜದ್ರವ್ಯೇ ಕರೋತು ಸ್ಥಿತಿಮ್ ..೧೫..
ಪವಾದಂ ಸ್ವೀಕರೋತೀತ್ಯಭಿಪ್ರಾಯಃ ..೨೩೧.. ಏವಂ ‘ಉವಯರಣಂ ಜಿಣಮಗ್ಗೇ’ ಇತ್ಯಾದ್ಯೇಕಾದಶಗಾಥಾಭಿರಪವಾದಸ್ಯ ವಿಶೇಷ- ವಿವರಣರೂಪೇಣ ಚತುರ್ಥಸ್ಥಲಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಮ್ . ಇತಿ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಕ್ರಮೇಣ ‘ಣ ಹಿ ಣಿರವೇಕ್ಖೋ ಚಾಗೋ’ ಇತ್ಯಾದಿತ್ರಿಂಶದ್ಗದ್ಗದ್ಗದ್ಗದ್ಗಾಥಾಭಿಃ ಸ್ಥಲಚತುಷ್ಟಯೇನಾಪವಾದನಾಮಾ ದ್ವಿತೀಯಾನ್ತರಾಧಿಕಾರಃ ಸಮಾಪ್ತಃ . ಅತಃ ಪರಂ ಚತುರ್ದಶಗಾಥಾಪರ್ಯನ್ತಂ ಶ್ರಾಮಣ್ಯಾಪರನಾಮಾ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗಾಧಿಕಾರಃ ಕಥ್ಯತೇ . ತತ್ರ ಚತ್ವಾರಿ ಸ್ಥಲಾನಿ ಭವನ್ತಿ . ತೇಷು ಪ್ರಥಮತಃ ಆಗಮಾಭ್ಯಾಸಮುಖ್ಯತ್ವೇನ ‘ಏಯಗ್ಗಗದೋ ಸಮಣೋ’ ಇತ್ಯಾದಿ ಯಥಾಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರಥಮಸ್ಥಲೇ ಗಾಥಾಚತುಷ್ಟಯಮ್ . ತದನನ್ತರಂ ಭೇದಾಭೇದರತ್ನತ್ರಯಸ್ವರೂಪಮೇವ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗ ಇತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನರೂಪೇಣ ‘ಆಗಮಪುವ್ವಾ ದಿಟ್ಠೀ’ ಇತ್ಯಾದಿ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಥಲೇ ಸೂತ್ರಚತುಷ್ಟಯಮ್ . ಅತಃ ಪರಂ ದ್ರವ್ಯಭಾವಸಂಯಮಕಥನರೂಪೇಣ ‘ಚಾಗೋ ಯ ಅಣಾರಂಭೋ’ ಇತ್ಯಾದಿ ತೃತೀಯಸ್ಥಲೇ ಗಾಥಾಚತುಷ್ಟಯಮ್ . ತದನನ್ತರಂ
ಭಾವಾರ್ಥ : — ಜಬ ತಕ ಶುದ್ಧೋಪಯೋಗಮೇಂ ಹೀ ಲೀನ ನ ಹೋ ಜಾಯಾ ಜಾಯ ತಬ ತಕ ಶ್ರಮಣಕೋ ಆಚರಣಕೀ ಸುಸ್ಥಿತಿಕೇ ಲಿಯೇ ಉತ್ಸರ್ಗ ಔರ ಅಪವಾದಕೀ ಮೈತ್ರೀ ಸಾಧನೀ ಚಾಹಿಯೇ . ಉಸೇ ಅಪನೀ ನಿರ್ಬಲತಾಕಾ ಲಕ್ಷ ರಖೇ ಬಿನಾ ಮಾತ್ರ ಉತ್ಸರ್ಗಕಾ ಆಗ್ರಹ ರಖಕರ ಕೇವಲ ಅತಿ ಕರ್ಕಶ ಆಚರಣಕಾ ಹಠ ನಹೀಂ ಕರನಾ ಚಾಹಿಯೇ; ತಥಾ ಉತ್ಸರ್ಗರೂಪ ಧ್ಯೇಯಕೋ ಚೂಕಕರ ಮಾತ್ರ ಅಪವಾದಕೇ ಆಶ್ರಯಸೇ ಕೇವಲ ಮೃದು ಆಚರಣರೂಪ ಶಿಥಿಲತಾಕಾ ಭೀ ಸೇವನ ನಹೀಂ ಕರನಾ ಚಾಹಿಯೇ . ಕಿನ್ತು ಇಸ ಪ್ರಕಾರಕಾ ವರ್ತನ ಕರನಾ ಚಾಹಿಯೇ ಜಿಸಮೇಂ ಹಠ ಭೀ ನ ಹೋ ಔರ ಶಿಥಿಲತಾಕಾ ಭೀ ಸೇವನ ನ ಹೋ . ಸರ್ವಜ್ಞ ಭಗವಾನಕಾ ಮಾರ್ಗ ಅನೇಕಾನ್ತ ಹೈ . ಅಪನೀ ದಶಾಕೀ ಜಾಂಚ ಕರಕೇ ಜೈಸೇ ಭೀ ಲಾಭ ಹೋ ಉಸಪ್ರಕಾರಸೇ ವರ್ತನ ಕರನೇಕಾ ಭಗವಾನಕಾ ಉಪದೇಶ ಹೈ .
ಅಪನೀ ಚಾಹೇ ಜೋ (ಸಬಲ ಯಾ ನಿರ್ಬಲ) ಸ್ಥಿತಿ ಹೋ, ತಥಾಪಿ ಏಕ ಹೀ ಪ್ರಕಾರಸೇ ವರ್ತನಾ, ಐಸಾ ಜಿನಮಾರ್ಗ ನಹೀಂ ಹೈ ..೨೩೧..
ಅಬ ಶ್ಲೋಕ ದ್ವಾರಾ ಆತ್ಮದ್ರವ್ಯಮೇಂ ಸ್ಥಿರ ಹೋನೇಕೀ ಬಾತ ಕಹಕರ ‘ಆಚರಣಪ್ರಜ್ಞಾಪನ’ ಪೂರ್ಣ ಕಿಯಾ ಜಾತಾ ಹೈ .
ಅರ್ಥ : — ಇಸಪ್ರಕಾರ ವಿಶೇಷ ಆದರಪೂರ್ವಕ ಪುರಾಣ ಪುರುಷೋಂಕೇ ದ್ವಾರಾ ಸೇವಿತ, ಉತ್ಸರ್ಗ ಔರ ಅಪವಾದ ದ್ವಾರಾ ಅನೇಕ ಪೃಥಕ್ – ಪೃಥಕ್ ಭೂಮಿಕಾಓಂಮೇಂ ವ್ಯಾಪ್ತ ಜೋ ಚಾರಿತ್ರ ಉಸಕೋ ಯತಿ ಪ್ರಾಪ್ತ ಕರಕೇ, ಕ್ರಮಶಃ ಅತುಲ ನಿವೃತ್ತಿ ಕರಕೇ, ಚೈತನ್ಯಸಾಮಾನ್ಯ ಔರ ಚೈತನ್ಯವಿಶೇಷರೂಪ ಜಿಸಕಾ ಪ್ರಕಾಶ ಹೈ ಐಸೇ ನಿಜದ್ರವ್ಯಮೇಂ ಸರ್ವತಃ ಸ್ಥಿತಿ ಕರೋ .
ಇಸಪ್ರಕಾರ ‘ಆಚರಣ ಪ್ರಜ್ಞಾಪನ’ ಸಮಾಪ್ತ ಹುಆ . ★ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತ ಛಂದ