ಪೀತೋನ್ಮತ್ತಕಸ್ಯೇವಾವಕೀರ್ಣವಿವೇಕಸ್ಯಾವಿವಿಕ್ತೇನ ಜ್ಞಾನಜ್ಯೋತಿಷಾ ನಿರೂಪಯತೋಽಪ್ಯಾತ್ಮಾತ್ಮಪ್ರದೇಶನಿಶ್ಚಿತ ಶರೀರಾದಿದ್ರವ್ಯೇಷೂಪಯೋಗಮಿಶ್ರಿತಮೋಹರಾಗದ್ವೇಷಾದಿಭಾವೇಷು ಚ ಸ್ವಪರನಿಶ್ಚಾಯಕಾಗಮೋಪದೇಶಪೂರ್ವಕಸ್ವಾನುಭವಾ- ಭಾವಾದಯಂ ಪರೋಽಯಮಾತ್ಮೇತಿ ಜ್ಞಾನಂ ಸಿದ್ಧಯೇತ್; ತಥಾ ಚ ತ್ರಿಸಮಯಪರಿಪಾಟೀಪ್ರಕಟಿತವಿಚಿತ್ರಪರ್ಯಾಯ- ಪ್ರಾಗ್ಭಾರಾಗಾಧಗಮ್ಭೀರಸ್ವಭಾವಂ ವಿಶ್ವಮೇವ ಜ್ಞೇಯೀಕೃತ್ಯ ಪ್ರತಪತಃ ಪರಮಾತ್ಮನಿಶ್ಚಾಯಕಾಗಮೋಪದೇಶಪೂರ್ವಕ- ಸ್ವಾನುಭವಾಭಾವಾತ್ ಜ್ಞಾನಸ್ವಭಾವಸ್ಯೈಕಸ್ಯ ಪರಮಾತ್ಮನೋ ಜ್ಞಾನಮಪಿ ನ ಸಿದ್ಧಯೇತ್ . ಪರಾತ್ಮ- ಪರಮಾತ್ಮಜ್ಞಾನಶೂನ್ಯಸ್ಯ ತು ದ್ರವ್ಯಕರ್ಮಾರಬ್ಧೈಃ ಶರೀರಾದಿಭಿಸ್ತತ್ಪ್ರತ್ಯಯೈರ್ಮೋಹರಾಗದ್ವೇಷಾದಿಭಾವೈಶ್ಚ ಸಹೈಕ್ಯ- ಮಾಕಲಯತೋ ವಧ್ಯಘಾತಕವಿಭಾಗಾಭಾವಾನ್ಮೋಹಾದಿದ್ರವ್ಯಭಾವಕರ್ಮಣಾಂ ಕ್ಷಪಣಂ ನ ಸಿದ್ಧಯೇತ್; ತಥಾಚ ಧ್ಯಾತ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಂ ಚಾಜಾನನ್ ಪುರುಷೋ ರಾಗಾದಿದೋಷರಹಿತಾವ್ಯಾಬಾಧಸುಖಾದಿಗುಣಸ್ವರೂಪನಿಜಾತ್ಮದ್ರವ್ಯಸ್ಯ ಭಾವಕರ್ಮ- ಶಬ್ದಾಭಿಧೇಯೈ ರಾಗಾದಿನಾನಾವಿಕಲ್ಪಜಾಲೈರ್ನಿಶ್ಚಯೇನ ಕರ್ಮಭಿಃ ಸಹ ಭೇದಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ತಥೈವ ಕರ್ಮಾರಿವಿಧ್ವಂಸಕ- ಹೋನೇಸೇ ೧ಅವಿವಿಕ್ತ ಜ್ಞಾನಜ್ಯೋತಿಸೇ ಯದ್ಯಪಿ ದೇಖತಾ ಹೈ ತಥಾಪಿ, ಉಸೇ ೨ಸ್ವಪರನಿಶ್ಚಾಯಕ ಆಗಮೋಪದೇಶಪೂರ್ವಕ ಸ್ವಾನುಭವಕೇ ಅಭಾವಕೇ ಕಾರಣ, ಆತ್ಮಾಮೇಂ ಔರ ಆತ್ಮಪ್ರದೇಶಸ್ಥಿತ ಶರೀರಾದಿದ್ರವ್ಯೋಂಮೇಂ ತಥಾ ಉಪಯೋಗಮಿಶ್ರಿತ ಮೋಹರಾಗದ್ವೇಷಾದಿಭಾವೋಂಮೇಂ ‘ಯಹ ಪರ ಹೈ ಔರ ಯಹ ಆತ್ಮಾ (-ಸ್ವ) ಹೈ’ ಐಸಾ ಜ್ಞಾನ ಸಿದ್ಧ ನಹೀಂ ಹೋತಾ; ತಥಾ ಉಸೇ, ೩ಪರಮಾತ್ಮನಿಶ್ಚಾಯಕ ಆಗಮೋಪದೇಶಪೂರ್ವಕ ಸ್ವಾನುಭವಕೇ ಅಭಾವಕೇ ಕಾರಣ, ಜಿಸಕೇ ತ್ರಿಕಾಲ ಪರಿಪಾಟೀಮೇಂ ವಿಚಿತ್ರ ಪರ್ಯಾಯೋಂಕಾ ಸಮೂಹ ಪ್ರಗಟ ಹೋತಾ ಹೈ ಐಸೇ ಅಗಾಧ – ಗಮ್ಭೀರಸ್ವಭಾವ ವಿಶ್ವಕೋ ಜ್ಞೇಯರೂಪ ಕರಕೇ ೪ಪ್ರತಪಿತ ಜ್ಞಾನಸ್ವಭಾವೀ ಏಕ ಪರಮಾತ್ಮಾಕಾ ಜ್ಞಾನ ಭೀ ಸಿದ್ಧ ನಹೀಂ ಹೋತಾ .
ಔರ (ಇಸಪ್ರಕಾರ) ಜೋ (೧) ಪರಾತ್ಮಜ್ಞಾನಸೇ ತಥಾ (೨) ಪರಮಾತ್ಮಜ್ಞಾನಸೇ ಶೂನ್ಯ ಹೈ ಉಸೇ, (೧) ದ್ರವ್ಯಕರ್ಮಸೇ ಹೋನೇವಾಲೇ ಶರೀರಾದಿಕೇ ಸಾಥ ತಥಾ ೫ತತ್ಪ್ರತ್ಯಯೀ ಮೋಹರಾಗದ್ವೇಷಾದಿ ಭಾವೋಂಕೇ ಸಾಥ ಏಕತಾಕಾ ಅನುಭವ ಕರನೇಸೇ ೬ವಧ್ಯಘಾತಕಕೇ ವಿಭಾಗಕಾ ಅಭಾವ ಹೋನೇಸೇ ಮೋಹಾದಿದ್ರವ್ಯಭಾವಕರ್ಮೋಂಕಾ ಕ್ಷಯ ಸಿದ್ಧ ನಹೀಂ ಹೋತಾ, ತಥಾ (೨) ೭ಜ್ಞೇಯನಿಷ್ಠತಾಸೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಸ್ತುಕೇ ಉತ್ಪಾದ – ವಿನಾಶರೂಪ ಪರಿಣಮಿತ ಹೋನೇಕೇ ಕಾರಣ
೪೩೪ಪ್ರವಚನಸಾರ[ ಭಗವಾನಶ್ರೀಕುಂದಕುಂದ-
೧. ಅವಿವಿಕ್ತ = ಅವಿವೇಕವಾಲೀ; ವಿವೇಕ ಶೂನ್ಯ, ಭೇದ – ಹೀನ; ಅಭಿನ್ನ; ಏಕಮೇಕ .
೨. ಸ್ವಪರನಿಶ್ಚಾಯಕ = ಸ್ವಪರಕಾ ನಿಶ್ಚಯ ಕರಾನೇವಾಲಾ (ಆಗಮೋಪದೇಶ ಸ್ವಪರಕಾ ನಿಶ್ಚಯ ಕರಾನೇವಾಲಾ ಹೈ ಅರ್ಥಾತ್ ಸ್ವಪರಕಾ ನಿಶ್ಚಯ ಕರನೇಮೇಂ ನಿಮಿತ್ತಭೂತ ಹೈ .)
೩. ಪರಮಾತ್ಮನಿಶ್ಚಾಯಕ = ಪರಮಾತ್ಮಾಕಾ ನಿಶ್ಚಯ ಕರನೇವಾಲಾ (ಅರ್ಥಾತ್ ಜ್ಞಾನಸ್ವಭಾವ ಪರಮಾತ್ಮಾಕಾ ನಿಶ್ಚಯ ಕರನೇಮೇಂ ನಿಮಿತ್ತಭೂತ .)
೪. ಪ್ರತಪಿತ = ಪ್ರತಾಪವಾನ್ (ಜ್ಞಾನಸ್ವಭಾವ ಪರಮಾತ್ಮಾ ವಿಶ್ವಕೋ ಜ್ಞೇಯರೂಪ ಕರಕೇ ತಪತಾ ಹೈ — ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ವರ್ತತಾ ಹೈ .)
೫. ತತ್ಪ್ರತ್ಯಯೀ = ತತ್ಸಮ್ಬನ್ಧೀ, ವಹ ಜಿಸಕಾ ನಿಮಿತ್ತ ಹೈ ಐಸೇ .
೬. ವಧ್ಯಘಾತಕ = ಹನನ ಯೋಗ್ಯ ಔರ ಹನನಕರ್ತಾ [ಆತ್ಮಾ ವಧ್ಯ ಹೈ ಔರ ಮೋಹಾದಿಭಾವಕರ್ಮ ಘಾತಕ ಹೈಂ . ಮೋಹಾದಿದ್ರವ್ಯಕರ್ಮ ಭೀ ಆತ್ಮಾಕೇ ಘಾತಮೇಂ ನಿಮಿತ್ತಭೂತ ಹೋನೇಸೇ ಘಾತಕ ಕಹಲಾತೇ ಹೈಂ .]]
೭. ಜ್ಞೇಯನಿಷ್ಠ = ಜ್ಞೇಯೋಂಮೇಂ ನಿಷ್ಠಾವಾಲಾ; ಜ್ಞೇಯಪರಾಯಣ; ಜ್ಞೇಯಸಮ್ಮುಖ [ಅನಾದಿ ಸಂಸಾರಮೇಂ ಜ್ಞಪ್ತಿ ಜ್ಞೇಯನಿಷ್ಠ ಹೋನೇಸೇ ವಹ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪದಾರ್ಥಕೀ ಉತ್ಪತ್ತಿ – ವಿನಾಶರೂಪ ಪರಿಣಮಿತ ಹೋನೇಸೇ ಪರಿವರ್ತನಕೋ ಪ್ರಾಪ್ತ ಹೋತೀ ರಹತೀ ಹೈ . ಪರಮಾತ್ಮನಿಷ್ಠತಾಕೇ ಬಿನಾ ಜ್ಞಪ್ತಿಕಾ ವಹ ಪರಿವರ್ತನ ಅನಿವಾರ್ಯ ಹೈ .]]