ಇಹ ಹಿ ಸರ್ವಸ್ಯಾಪಿ ಸ್ಯಾತ್ಕಾರಕೇತನಾಗಮಪೂರ್ವಿಕಯಾ ತತ್ತ್ವಾರ್ಥಶ್ರದ್ಧಾನಲಕ್ಷಣಯಾ ದ್ರಷ್ಟಯಾ ಶೂನ್ಯಸ್ಯ ಸ್ವಪರವಿಭಾಗಾಭಾವಾತ್ ಕಾಯಕಷಾಯೈಃ ಸಹೈಕ್ಯಮಧ್ಯವಸತೋಽನಿರುದ್ಧವಿಷಯಾಭಿಲಾಷತಯಾ ಷಡ್ಜೀವನಿಕಾಯ- ಘಾತಿನೋ ಭೂತ್ವಾ ಸರ್ವತೋಽಪಿ ಕೃತಪ್ರವೃತ್ತೇಃ ಸರ್ವತೋ ನಿವೃತ್ತ್ಯಭಾವಾತ್ತಥಾ ಪರಮಾತ್ಮಜ್ಞಾನಾಭಾವಾದ್ ಜ್ಞೇಯಚಕ್ರ- ಕ್ರಮಾಕ್ರಮಣನಿರರ್ಗಲಜ್ಞಪ್ತಿತಯಾ ಜ್ಞಾನರೂಪಾತ್ಮತತ್ತ್ವೈಕಾಗ್ಾ್ರಯಪ್ರವೃತ್ತ್ಯಭಾವಾಚ್ಚ ಸಂಯಮ ಏವ ನ ತಾವತ್ ಸಿದ್ಧಯೇತ್ . ಆಗಮಪೂರ್ವಿಕಾ ದ್ರಷ್ಟಿಃ ಸಮ್ಯಕ್ತ್ವಂ ನಾಸ್ತಿ ಯಸ್ಯೇಹ ಲೋಕೇ ಸಂಜಮೋ ತಸ್ಸ ಣತ್ಥಿ ಸಂಯಮಸ್ತಸ್ಯ ನಾಸ್ತಿ ಇದಿ ಭಣದಿ ಇತ್ಯೇವಂ ಭಣತಿ ಕಥಯತಿ . ಕಿಂ ಕರ್ತೃ . ಸುತ್ತಂ ಸೂತ್ರಮಾಗಮಃ . ಅಸಂಜದೋ ಹೋದಿ ಕಿಧ ಸಮಣೋ ಅಸಂಯತಃ ಸನ್ ಶ್ರಮಣಸ್ತಪೋಧನಃ ಕಥಂ ಭವತಿ, ನ ಕಥಮಪೀತಿ . ತಥಾಹಿ — ಯದಿ ನಿರ್ದೋಷಿನಿಜಪರಮಾತ್ಮೈವೋಪಾದೇಯ ಇತಿ ರುಚಿರೂಪಂ ಸಮ್ಯಕ್ತ್ವಂ ನಾಸ್ತಿ ತರ್ಹಿ ಪರಮಾಗಮಬಲೇನ ವಿಶದೈಕಜ್ಞಾನರೂಪಮಾತ್ಮಾನಂ ಜಾನನ್ನಪಿ ಸಮ್ಯಗ್ದ್ರಷ್ಟಿರ್ನ ಭವತಿ, ಜ್ಞಾನೀ ಚ ನ ಭವತಿ, ತದ್ದ್ವಯಾಭಾವೇ ಸತಿ ಪಞ್ಚೇನ್ದ್ರಿಯವಿಷಯಾಭಿಲಾಷಷಡ್ಜೀವವಧವ್ಯಾವೃತ್ತೋಽಪಿ ಸಂಯತೋ ನ ಭವತಿ . ತತಃ
ಅನ್ವಯಾರ್ಥ : — [ಇಹ ] ಇಸ ಲೋಕಮೇಂ [ಯಸ್ಯ ] ಜಿಸಕೀ [ಆಗಮಪೂರ್ವಾ ದೃಷ್ಟಿಃ ] ಆಗಮಪೂರ್ವಕ ದೃಷ್ಟಿ (ದರ್ಶನ) [ನ ಭವತಿ ] ನಹೀಂ ಹೈ [ತಸ್ಯ ] ಉಸಕೇ [ಸಂಯಮಃ ] ಸಂಯಮ [ನಾಸ್ತಿ ] ನಹೀಂ ಹೈ, [ಇತಿ ] ಇಸಪ್ರಕಾರ [ಸೂತ್ರಂ ಭಣತಿ ] ಸೂತ್ರ ಕಹತಾ ಹೈ; ಔರ [ಅಸಂಯತಃ ] ಅಸಂಯತ ವಹ [ಶ್ರಮಣಃ ] ಶ್ರಮಣ [ಕಥಂ ಭವತಿ ] ಕೈಸೇ ಹೋ ಸಕತಾ ಹೈ ? ..೨೩೬..
ಟೀಕಾ : — ಇಸ ಲೋಕಮೇಂ ವಾಸ್ತವಮೇಂ, ಸ್ಯಾತ್ಕಾರ ಜಿಸಕಾ ಚಿಹ್ನ ಹೈ ಐಸೇ ಆಗಮಪೂರ್ವಕ ಕ್ಯೋಂಕಿ (೧) ಸ್ವಪರಕೇ ವಿಭಾಗಕೇ ಅಭಾವಕೇ ಕಾರಣ ಕಾಯಾ ಔರ ಕಷಾಯೋಂಕೇ ಸಾಥ ಏಕತಾಕಾ ಅಧ್ಯವಸಾಯ ಕರನೇವಾಲೇ ಐಸೇ ವೇ ಜೀವ, ೨ವಿಷಯೋಂಕೀ ಅಭಿಲಾಷಾಕಾ ನಿರೋಧ ನಹೀಂ ಹೋನೇಸೇ ಛಹ ಜೀವನಿಕಾಯಕೇ ಘಾತೀ ಹೋಕರ ಸರ್ವತಃ (ಸಬ ಓರ ಸೇ) ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕರತೇ ಹೈಂ, ಇಸಲಿಯೇ ಉನಕೇ ಸರ್ವತಃ ನಿವೃತ್ತಿಕಾ ಅಭಾವ ಹೈ . (ಅರ್ಥಾತ್ ಕಿಸೀ ಭೀ ಓರಸೇ – ಕಿಂಚಿತ್ಮಾತ್ರ ಭೀ ನಿವೃತ್ತಿ ನಹೀಂ ಹೈ ), ತಥಾಪಿ (೨) ಉನಕೇ ಪರಮಾತ್ಮಜ್ಞಾನಕೇ ಅಭಾವಕೇ ಕಾರಣ ಜ್ಞೇಯಸಮೂಹಕೋ ಕ್ರಮಶಃ ಜಾನನೇವಾಲೀ ೩ನಿರರ್ಗಲ ಜ್ಞಪ್ತಿ
೧ತತ್ತ್ವಾರ್ಥಶ್ರದ್ಧಾನಲಕ್ಷಣವಾಲೀ ದೃಷ್ಟಿಸೇ ಜೋ ಶೂನ್ಯ ಹೈ ಉನ ಸಭೀಕೋ ಪ್ರಥಮ ತೋ ಸಂಯಮ ಹೀ ಸಿದ್ಧ ನಹೀಂ ಹೋತಾ,
೧. ತತ್ತ್ವಾರ್ಥಶ್ರದ್ಧಾನಲಕ್ಷಣವಾಲೀ = ತತ್ತ್ವಾರ್ಥಕಾ ಶ್ರದ್ಧಾನ ಜಿಸಕಾ ಲಕ್ಷಣ ಹೈ ಐಸೀ . [ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನಕಾ ಲಕ್ಷಣ ತತ್ತ್ವಾರ್ಥಶ್ರದ್ಧಾನ ಹೈ . ವಹ ಆಗಮಪೂರ್ವಕ ಹೋತಾ ಹೈ . ಆಗಮಕಾ ಚಿಹ್ನ ‘ಸ್ಯಾತ್’ ಕಾರ ಹೈ] .]
೨. ಜಿನ ಜೀವೋಂಕೋ ಸ್ವಪರಕಾ ಭೇದಜ್ಞಾನ ನಹೀಂ ಹೈ ಉನಕೇ ಭಲೇ ಹೀ ಕದಾಚಿತ್ ಪಂಚೇನ್ದ್ರಿಯೋಂಕೇ ವಿಷಯೋಂಕಾ ಸಂಯೋಗ ದಿಖಾಈ
ನ ದೇತಾ ಹೋ, ಛಹ ಜೀವನಿಕಾಯಕೀ ದ್ರವ್ಯಹಿಂಸಾ ನ ದಿಖಾಈ ದೇತೀ ಹೋ ಔರ ಇಸಪ್ರಕಾರ ಸಂಯೋಗಸೇ ನಿವೃತ್ತಿ ದಿಖಾಈ ದೇತೀ
ಹೋ, ತಥಾಪಿ ಕಾಯಾ ಔರ ಕಷಾಯಕೇ ಸಾಥ ಏಕತ್ವ ಮಾನನೇವಾಲೇ ಉನ ಜೀವೋಂಕೇ ವಾಸ್ತವಮೇಂ ಪಂಚೇನ್ದ್ರಿಯಕೇ ವಿಷಯೋಂಕೀ
ಅಭಿಲಾಷಾಕಾ ನಿರೋಧ ನಹೀಂ ಹೈ, ಹಿಂಸಾಕಾ ಕಿಂಚಿತ್ಮಾತ್ರ ಅಭಾವ ನಹೀಂ ಹೈ ಔರ ಇಸೀಪ್ರಕಾರ ಪರಭಾವಸೇ ಕಿಂಚಿತ್ಮಾತ್ರ
ನಿವೃತ್ತಿ ನಹೀಂ ಹೈ .
೩. ನಿರರ್ಗಲ = ನಿರಂಕುಶ; ಸಂಯಮರಹಿತ; ಸ್ವಚ್ಛನ್ದೀ .