ಗನ್ತವ್ಯಃ . ತಸ್ಯ ತು ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನಜ್ಞಾನಚಾರಿತ್ರಾಣಿ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗ ಇತಿ ಭೇದಾತ್ಮಕತ್ವಾತ್ಪರ್ಯಾಯಪ್ರಧಾನೇನ ವ್ಯವಹಾರನಯೇನ, ಐಕಾಗ್ಾ್ರಯಂ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗ ಇತ್ಯಭೇದಾತ್ಮಕತ್ವಾದ್ ದ್ರವ್ಯಪ್ರಧಾನೇನ ನಿಶ್ಚಯನಯೇನ, ವಿಶ್ವಸ್ಯಾಪಿ ಭೇದಾಭೇದಾತ್ಮಕತ್ವಾತ್ತದುಭಯಮಿತಿ ಪ್ರಮಾಣೇನ ಪ್ರಜ್ಞಪ್ತಿಃ ..೨೪೨..
ಮಾಸ್ಕನ್ದತ್ಯಚಿರಾದ್ವಿಕಾಶಮತುಲಂ ಯೇನೋಲ್ಲಸನ್ತ್ಯಾಶ್ಚಿತೇಃ ..೧೬..
ನಾಮಾನ್ತರೇಣ ಪರಮಸಾಮ್ಯಮಿತಿ . ತದೇವ ಪರಮಸಾಮ್ಯಂ ಪರ್ಯಾಯನಾಮಾನ್ತರೇಣ ಶುದ್ಧೋಪಯೋಗಲಕ್ಷಣಃ ಶ್ರಾಮಣ್ಯಾಪರನಾಮಾ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗೋ ಜ್ಞಾತವ್ಯ ಇತಿ . ತಸ್ಯ ತು ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗಸ್ಯ ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನಜ್ಞಾನಚಾರಿತ್ರಾಣಿ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗ ಇತಿ ಭೇದಾತ್ಮಕತ್ವಾ- ತ್ಪರ್ಯಾಯಪ್ರಧಾನೇನ ವ್ಯವಹಾರನಯೇನ ನಿರ್ಣಯೋ ಭವತಿ . ಐಕಾಗ್ರಯಂ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗ ಇತ್ಯಭೇದಾತ್ಮಕತ್ವಾತ್ ದ್ರವ್ಯಪ್ರಧಾನೇನ ನಿಶ್ಚಯನಯೇನ ನಿರ್ಣಯೋ ಭವತಿ . ಸಮಸ್ತವಸ್ತುಸಮೂಹಸ್ಯಾಪಿ ಭೇದಾಭೇದಾತ್ಮಕತ್ವಾನ್ನಿಶ್ಚಯವ್ಯವಹಾರಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗದ್ವಯಸ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಮಾಣೇನ ನಿಶ್ಚಯೋ ಭವತೀತ್ಯರ್ಥಃ ..೨೪೨.. ಏವಂ ನಿಶ್ಚಯವ್ಯವಹಾರಸಂಯಮಪ್ರತಿಪಾದನಮುಖ್ಯತ್ವೇನ ತೃತೀಯಸ್ಥಲೇ ಗಾಥಾಚತುಷ್ಟಯಂ ಗತಮ್ . ಅಥ ಯಃ ಸ್ವಶುದ್ಧಾತ್ಮನ್ಯೇಕಾಗ್ರೋ ನ ಭವತಿ ತಸ್ಯ ಮೋಕ್ಷಾಭಾವಂ ದರ್ಶಯತಿ — ಮುಜ್ಝದಿ ವಾ ರಜ್ಜದಿ ಪರ ಭೀ, ಸಮಸ್ತ ಪರದ್ರವ್ಯಸೇ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೋನೇಸೇ ಏಕಾಗ್ರತಾ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತ (ಪ್ರಗಟ) ಹೈ .
ವಹ (ಸಂಯತತ್ತ್ವರೂಪ ಅಥವಾ ಶ್ರಾಮಣ್ಯರೂಪ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗ) ಭೇದಾತ್ಮಕ ಹೋನೇಸೇ ‘ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನ – ಜ್ಞಾನ – ಚಾರಿತ್ರ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗ ಹೈ’ ಇಸಪ್ರಕಾ ಪರ್ಯಾಯಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಹಾರನಯಸೇ ಉಸಕಾ ಪ್ರಜ್ಞಾಪನ ಹೈ; ವಹ (ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗ) ಅಭೇದಾತ್ಮಕ ಹೋನೇಸೇ ‘ಏಕಾಗ್ರತಾ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗ ಹೈ’ ಇಸಪ್ರಕಾರ ದ್ರವ್ಯಪ್ರಧಾನ ನಿಶ್ಚಯನಯಸೇ ಉಸಕಾ ಪ್ರಜ್ಞಾಪನ ಹೈ; ಸಮಸ್ತ ಹೀ ಪದಾರ್ಥ ಭೇದಾಭೇದಾತ್ಮಕ ಹೋನೇಸೇ ವೇ ದೋನೋಂ, (ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನ – ಜ್ಞಾನ – ಚಾರಿತ್ರ ತಥಾ ಏಕಾಗ್ರತಾ) ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗ ಹೈ’ ಇಸಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಮಾಣಸೇ ಉಸಕಾ ಪ್ರಜ್ಞಾಪನ ಹೈ ..೨೪೨..
[ಅಬ ಶ್ಲೋಕ ದ್ವಾರಾ ಮೋಕ್ಷಪ್ರಾಪ್ತಿಕೇ ಲಿಯೇ ದ್ರಷ್ಟಾ – ಜ್ಞಾತಾಮೇಂ ಲೀನತಾ ಕರನೇಕೋ ಕಹಾ ಜಾತಾ ಹೈ . ]
ಅರ್ಥ : — ಇಸಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿಪಾದಕಕೇ ಆಶಯಕೇ ವಶ, ಏಕ ಹೋನೇ ಪರ ಭೀ ಅನೇಕ ಹೋತಾ ಹುಆ (ಅಭೇದಪ್ರಧಾನ ನಿಶ್ಚಯನಯಸೇ ಏಕ — ಏಕಾಗ್ರತಾರೂಪ — ಹೋತಾ ಹುಆ ಭೀ ವಕ್ತಾಕೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯಾನುಸಾರ ಭೇದಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಹಾರನಯಸೇ ಅನೇಕ ಭೀ — ದರ್ಶನ -ಜ್ಞಾನ -ಚಾರಿತ್ರರೂಪ ಭೀ — ಹೋತಾ ಹೋನೇಸೇ) ೧ಏಕತಾ (ಏಕಲಕ್ಷಣತಾ) ಕೋ ತಥಾ ೨ತ್ರಿಲಕ್ಷಣತಾಕೋ ಪ್ರಾಪ್ತ ಜೋ ಅಪವರ್ಗ (ಮೋಕ್ಷ) ಕಾ ಮಾರ್ಗ ಉಸೇ ಲೋಕ ದ್ರಷ್ಟಾ – ಜ್ಞಾತಾಮೇಂ ಪರಿಣತಿ ಬಾಂಧಕರ (-ಲೀನ ಕರಕೇ) ಅಚಲರೂಪಸೇ ಅವಲಮ್ಬನ ಕರೇ, ಜಿಸಸೇ ವಹ (ಲೋಕ) ಉಲ್ಲಸಿತ ಚೇತನಾಕೇ ಅತುಲ ವಿಕಾಸಕೋ ಅಲ್ಪಕಾಲಮೇಂ ಪ್ರಾಪ್ತ ಹೋ . ★ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತ ಛಂದ.
೧. ದ್ರವ್ಯಪ್ರಧಾನ ನಿಶ್ಚಯನಯಸೇ ಮಾತ್ರ ಏಕಾಗ್ರತಾ ಹೀ ಏಕ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗಕಾ ಲಕ್ಷಣ ಹೈ .
೨. ಪರ್ಯಾಯಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಹಾರನಯಸೇ ದರ್ಶನ -ಜ್ಞಾನ -ಚಾರಿತ್ರರೂಪ ತ್ರಿಕ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗಕಾ ಲಕ್ಷಣ ಹೈ .