ಪ್ರತಿಜ್ಞಾತಸಂಯಮತ್ವಾತ್ ಷಟ್ಕಾಯವಿರಾಧನರಹಿತಾ ಯಾ ಕಾಚನಾಪಿ ಶುದ್ಧಾತ್ಮವೃತ್ತಿತ್ರಾಣನಿಮಿತ್ತಾ ಚಾತುರ್ವರ್ಣಸ್ಯ ಶ್ರಮಣಸಂಘಸ್ಯೋಪಕಾರಕರಣಪ್ರವೃತ್ತಿಃ ಸಾ ಸರ್ವಾಪಿ ರಾಗಪ್ರಧಾನತ್ವಾತ್ ಶುಭೋಪಯೋಗಿನಾಮೇವ ಭವತಿ, ನ ಕದಾಚಿದಪಿ ಶುದ್ಧೋಪಯೋಗಿನಾಮ್ ..೨೪೯.. ಚಾತುರ್ವರ್ಣಸ್ಯ ಶ್ರಮಣಸಂಘಸ್ಯ . ಅತ್ರ ಶ್ರಮಣಶದ್ಬೇನ ಶ್ರಮಣಶಬ್ದವಾಚ್ಯಾ ಋಷಿಮುನಿಯತ್ಯನಗಾರಾ ಗ್ರಾಹ್ಯಾಃ . ‘‘ದೇಶ- ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಿತ್ಕೇವಲಭೃದಿಹಮುನಿಃ ಸ್ಯಾದೃಷಿಃ ಪ್ರಸೃತರ್ದ್ಧಿರಾರೂಢಃ ಶ್ರೇಣಿಯುಗ್ಮೇಽಜನಿ ಯತಿರನಗಾರೋಽಪರಃ ಸಾಧುವರ್ಗಃ . ರಾಜಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ ದೇವಃ ಪರಮ ಇತಿ ಋಷಿರ್ವಿಕ್ರಿಯಾಕ್ಷೀಣಶಕ್ತಿಪ್ರಾಪ್ತೋ ಬುದ್ಧಯೌಷಧೀಶೋ ವಿಯದಯನಪಟುರ್ವಿಶ್ವವೇದೀ ಕ್ರಮೇಣ ..’’ ಋಷಯ ಋದ್ಧಿಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾಸ್ತೇ ಚತುರ್ವಿಧಾ, ರಾಜಬ್ರಹ್ಮದೇವಪರಮಋಷಿಭೇದಾತ್ . ತತ್ರ ರಾಜರ್ಷಯೋ ವಿಕ್ರಿಯಾ- ಕ್ಷೀಣಾರ್ದ್ಧಿಪ್ರಾಪ್ತಾ ಭವನ್ತಿ . ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಯೋ ಬುದ್ಧಯೌಷಧರ್ದ್ಧಿಯುಕ್ತಾ ಭವನ್ತಿ . ದೇವರ್ಷಯೋ ಗಗನಗಮನರ್ದ್ಧಿಸಂಪನ್ನಾ ಭವನ್ತಿ . ಪರಮರ್ಷಯಃ ಕೇವಲಿನಃ ಕೇವಲಜ್ಞಾನಿನೋ ಭವನ್ತಿ . ಮುನಯಃ ಅವಧಿಮನಃಪರ್ಯಯಕೇವಲಿನಶ್ಚ . ಯತಯ ಉಪಶಮಕ- ಕ್ಷಪಕಶ್ರೇಣ್ಯಾರೂಢಾಃ . ಅನಗಾರಾಃ ಸಾಮಾನ್ಯಸಾಧವಃ . ಕಸ್ಮಾತ್ . ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸುಖದುಃಖಾದಿವಿಷಯೇ ಸಮತಾಪರಿಣಾಮೋ- ಽಸ್ತೀತಿ . ಅಥವಾ ಶ್ರಮಣಧರ್ಮಾನುಕೂಲಶ್ರಾವಕಾದಿಚಾತುರ್ವರ್ಣಸಂಘಃ . ಕಥಂ ಯಥಾ ಭವತಿ . ಕಾಯವಿರಾಧಣರಹಿದ ಸ್ವಸ್ಥಭಾವನಾಸ್ವರೂಪಂ ಸ್ವಕೀಯಶುದ್ಧಚೈತನ್ಯಲಕ್ಷಣಂ ನಿಶ್ಚಯಪ್ರಾಣಂ ರಕ್ಷನ್ ಪರಕೀಯಷಟಕಾಯವಿರಾಧನಾರಹಿತಂ ಯಥಾ ಭವತಿ . ಸೋ ವಿ ಸರಾಗಪ್ಪಧಾಣೋ ಸೇ ಸೋಽಪೀತ್ಥಂಭೂತಸ್ತಪೋಧನೋ ಧರ್ಮಾನುರಾಗಚಾರಿತ್ರಸಹಿತೇಷು ಮಧ್ಯೇ ಪ್ರಧಾನಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸ್ಯಾದಿತ್ಯರ್ಥಃ ..೨೪೯.. ಅಥ ವೈಯಾವೃತ್ತ್ಯಕಾಲೇಽಪಿ ಸ್ವಕೀಯಸಂಯಮವಿರಾಧನಾ ನ ಕರ್ತವ್ಯೇತ್ಯುಪದಿಶತಿ — ಜದಿ
ಅನ್ವಯಾರ್ಥ : — [ಯಃ ಅಪಿ ] ಜೋ ಕೋಈ (ಶ್ರಮಣ) [ನಿತ್ಯಂ ] ಸದಾ [ಕಾಯವಿರಾಧನರಹಿತಂ ] (ಛಹ) ಕಾಯಕೀ ವಿರಾಧನಾಸೇ ರಹಿತ [ಚಾತುರ್ವರ್ಣಸ್ಯ ] ಚಾರಪ್ರಕಾರಕೇ [ಶ್ರಮಣಸಂಘಸ್ಯ ] ಶ್ರಮಣ ಸಂಘಕಾ [ಉಪಕರೋತಿ ] ಉಪಕಾರ ಕರತಾ ಹೈ, [ಸಃ ಅಪಿ ] ವಹ ಭೀ [ಸರಾಗಪ್ರಧಾನಃ ಸ್ಯಾತ್ ] ರಾಗಕೀ ಪ್ರಧಾನತಾವಾಲಾ ಹೈ ..೨೪೯..
ಟೀಕಾ : — ಸಂಯಮಕೀ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ ಕೀ ಹೋನೇಸೇ ೧ಛಹ ಕಾಯಕೇ ವಿರಾಧನಸೇ ರಹಿತ ಜೋ ಕೋಈ ಭೀ, ಶುದ್ಧಾತ್ಮಪರಿಣತಿಕೇ ರಕ್ಷಣಮೇಂ ನಿಮಿತ್ತಭೂತ ಐಸೀ, ೨ಚಾರ ಪ್ರಕಾರಕೇ ಶ್ರಮಣಸಂಘಕಾ ಉಪಕಾರ ಕರನೇಕೀ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೈ ವಹ ಸಭೀ ರಾಗಪ್ರಧಾನತಾಕೇ ಕಾರಣ ಶುಭೋಪಯೋಗಿಯೋಂಕೇ ಹೀ ಹೋತೀ ಹೈ, ಶುದ್ಧೋಪಯೋಗಿಯೋಂಕೇ ಕದಾಪಿ ನಹೀಂ ..೨೪೯..
೪೬೦ಪ್ರವಚನಸಾರ[ ಭಗವಾನಶ್ರೀಕುಂದಕುಂದ-
೧. ಶ್ರಮಣಸಂಘಕೋ ಶುದ್ಧಾತ್ಮಪರಿಣತಿಕೇ ರಕ್ಷಣಮೇಂ ನಿಮಿತ್ತಭೂತ ಐಸೀ ಜೋ ಉಪಕಾರಪ್ರವೃತ್ತಿ ಶುಭೋಪಯೋಗೀ ಶ್ರಮಣ ಕರತೇ ಹೈಂ ವಹ ಛಹ ಕಾಯಕೀ ವಿರಾಧನಾಸೇ ರಹಿತ ಹೋತೀ ಹೈ, ಕ್ಯೋಂಕಿ ಉನ (ಶುಭೋಪಯೋಗೀ ಶ್ರಮಣೋಂ) ನೇ ಸಂಯಮಕೀ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ ಲೀ ಹೈ .
೨. ಶ್ರಮಣಕೇ ೪ ಪ್ರಕಾರ ಯಹ ಹೈಂ : — (೧) ಋಷಿ, (೨) ಮುನಿ, (೩) ಯತಿ ಔರ (೪) ಅನಗಾರ . ಋದ್ಧಿಪ್ರಾಪ್ತ ಶ್ರಮಣ
ಋಷಿ ಹೈಂ, ಅವಧಿ, ಮನಃಪರ್ಯಯ ಅಥವಾ ಕೇವಲಜ್ಞಾನವಾಲೇ ಶ್ರಮಣ ಮುನಿ ಹೈಂ, ಉಪಶಮಕ ಯಾ ಕ್ಷಪಕಶ್ರೇಣೀಮೇಂ ಆರೂಢ
ಶ್ರಮಣ ಯತಿ ಹೈಂ ಔರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಧು ವಹ ಅನಗಾರ ಹೈಂ . ಇಸಪ್ರಕಾರ ಚತುರ್ವಿಧ ಶ್ರಮಣ ಸಂಘ ಹೈ .