ಯತಃ ಸಕಲಸ್ಯಾಪಿ ವಿಶ್ವವಾಚಕಸ್ಯ ಸಲ್ಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತದ್ವಾಚ್ಯಸ್ಯ ಸಕಲಸ್ಯಾಪಿ ಸಲ್ಲಕ್ಷ್ಮಣೋ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಚ ಯುಗಪದನುಸ್ಯೂತತದುಭಯಜ್ಞೇಯಾಕಾರತಯಾಧಿಷ್ಠಾನಭೂತಸ್ಯ ಸಲ್ಲಕ್ಷ್ಮಣೋ ಜ್ಞಾತೃತತ್ತ್ವಸ್ಯ ನಿಶ್ಚಯನಾನ್ನಿಶ್ಚಿತಸೂತ್ರಾರ್ಥಪದತ್ವೇನ, ನಿರುಪರಾಗೋಪಯೋಗತ್ವಾತ್ ಸಮಿತಕಷಾಯತ್ವೇನ, ಬಹುಶೋಽಭ್ಯಸ್ತ- ನಿಷ್ಕಮ್ಪೋಪಯೋಗತ್ವಾತ್ತಪೋಽಧಿಕತ್ವೇನ ಚ ಸುಷ್ಠು ಸಂಯತೋಽಪಿ ಸಪ್ತಾರ್ಚಿಃಸಂಗತಂ ತೋಯಮಿವಾವಶ್ಯಮ್ಭಾವಿ- ವಿಕಾರತ್ವಾತ್ ಲೌಕಿಕಸಂಗಾದಸಂಯತ ಏವ ಸ್ಯಾತ್, ತತಸ್ತತ್ಸಂಗಃ ಸರ್ವಥಾ ಪ್ರತಿಷೇಧ್ಯ ಏವ ..೨೬೮.. ಅಜಧಾಗಹಿದತ್ಥಾ’ ಇತ್ಯಾದಿ ಗಾಥಾಪಞ್ಚಕಮ್ . ಏವಂ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶದ್ಗಾಥಾಭಿಃ ಸ್ಥಲಪಞ್ಚಕೇನ ಚತುರ್ಥಾನ್ತರಾಧಿಕಾರೇ ಸಮುದಾಯಪಾತನಿಕಾ . ತದ್ಯಥಾ — ಅಥ ಲೌಕಿಕಸಂಸರ್ಗಂ ಪ್ರತಿಷೇಧಯತಿ — ಣಿಚ್ಛಿದಸುತ್ತತ್ಥಪದೋ ನಿಶ್ಚಿತಾನಿ ಜ್ಞಾತಾನಿ ನಿರ್ಣೀತಾನ್ಯನೇಕಾನ್ತಸ್ವಭಾವನಿಜಶುದ್ಧಾತ್ಮಾದಿಪದಾರ್ಥಪ್ರತಿಪಾದಕಾನಿ ಸೂತ್ರಾರ್ಥಪದಾನಿ ಯೇನ ಸ ಭವತಿ ನಿಶ್ಚಿತ- ಸೂತ್ರಾರ್ಥಪದಃ, ಸಮಿದಕಸಾಓ ಪರವಿಷಯೇ ಕ್ರೋಧಾದಿಪರಿಹಾರೇಣ ತಥಾಭ್ಯನ್ತರೇ ಪರಮೋಪಶಮಭಾವಪರಿಣತನಿಜಶುದ್ಧಾತ್ಮ- ಭಾವನಾಬಲೇನ ಚ ಶಮಿತಕಷಾಯಃ, ತವೋಧಿಗೋ ಚಾವಿ ಅನಶನಾದಿಬಹಿರಙ್ಗತಪೋಬಲೇನ ತಥೈವಾಭ್ಯನ್ತರೇ ಶುದ್ಧಾತ್ಮತತ್ತ್ವ- ಭಾವನಾವಿಷಯೇ ಪ್ರತಪನಾದ್ವಿಜಯನಾಚ್ಚ ತಪೋಽಧಿಕಶ್ಚಾಪಿ ಸನ್ ಸ್ವಯಂ ಸಂಯತಃ ಕರ್ತಾ ಲೋಗಿಗಜಣಸಂಸಗ್ಗಂ ಣ ಚಯದಿ ಜದಿ ಲೌಕಿಕಾಃ ಸ್ವೇಚ್ಛಾಚಾರಿಣಸ್ತೇಷಾಂ ಸಂಸರ್ಗೋ ಲೌಕಿಕಸಂಸರ್ಗಸ್ತಂ ನ ತ್ಯಜತಿ ಯದಿ ಚೇತ್ ಸಂಜದೋ ಣ ಹವದಿ ತರ್ಹಿ ಸಂಯತೋ ನ ಭವತೀತಿ . ಅಯಮತ್ರಾರ್ಥಃ — ಸ್ವಯಂ ಭಾವಿತಾತ್ಮಾಪಿ ಯದ್ಯಸಂವೃತಜನಸಂಸರ್ಗಂ ನ ತ್ಯಜತಿ ತದಾತಿಪರಿಚಯಾದಗ್ನಿಸಙ್ಗತಂ ಜಲಮಿವ ವಿಕೃತಿಭಾವಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ..೨೬೮..

ಟೀಕಾ : — (೧) ವಿಶ್ವಕೇ ವಾಚಕ, ‘ಸತ್’ ಲಕ್ಷಣವಾನ್ ಐಸಾ ಜೋ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮ ಔರ ಉಸ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮಕೇ ವಾಚ್ಯ ‘ಸತ್’ ಲಕ್ಷಣವಾಲಾ ಐಸಾ ಜೋ ಸಮ್ಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವ ಉನ ದೋನೋಂಕೇ ಜ್ಞೇಯಾಕಾರ ಅಪನೇಮೇಂ ಯುಗಪತ್ ಗುಂಥ ಜಾನೇಸೇ ( – ಜ್ಞಾತೃತತ್ತ್ವಮೇಂ ಏಕ ಹೀ ಸಾಥ ಜ್ಞಾತ ಹೋನೇಸೇ) ಉನ ದೋನೋಂಕಾ ೧ಅಧಿಷ್ಠಾನಭೂತ — ಐಸಾ ‘ಸತ್’ ಲಕ್ಷಣವಾಲೇ ಜ್ಞಾತೃತ್ವಕಾ ನಿಶ್ಚಯ ಕಿಯಾ ಹೋನೇಸೇ ‘ಜಿಸನೇ ಸೂತ್ರೋಂ ಔರ ಅರ್ಥೋಂಕೇ ಪದಕೋ ( – ಅಧಿಷ್ಠಾನಕೋ) ನಿಶ್ಚಿತ ಕಿಯಾ ಹೈ ಐಸಾ’ ಹೋ, (೨) ನಿರುಪರಾಗ ಉಪಯೋಗಕೇ ಕಾರಣ ‘ಜಿಸನೇ ಕಷಾಯೋಂಕೋ ಶಮಿತ ಕಿಯಾ ಹೈ ಐಸಾ’ ಹೋ, ಔರ (೩) ನಿಷ್ಕಂಪ ಉಪಯೋಗಕಾ ೨ಬಹುಶಃ ಅಭ್ಯಾಸ ಕರನೇಸೇ ‘ಅಧಿಕ ತಪವಾಲಾ’ ಹೋ, — ಇಸಪ್ರಕಾರ (ಇನ ತೀನ ಕಾರಣೋಂಸೇ) ಜೋ ಜೀವ ಭಲೀಭಾಂತಿ ಸಂಯತ ಹೋ, ವಹ ಭೀ ಲೌಕಿಕ (ಜನೋಂಕೇ) ಸಂಗಸೇ ಅಸಂಯತ ಹೀ ಹೋತಾ ಹೈ, ಕ್ಯೋಂಕಿ ಅಗ್ನಿಕೀ ಸಂಗತಿಮೇಂ ರಹೇ ಹುಏ ಪಾನೀಕೀ ಭಾಂತಿ ಉಸೇ ವಿಕಾರ ಅವಶ್ಯಂಭಾವೀ ಹೈ . ಇಸಲಿಯೇ ಲೌಕಿಕ ಸಂಗ ಸರ್ವಥಾ ನಿಷೇಧ್ಯ ಹೀ ಹೈ .

ಭಾವಾರ್ಥ : — ಜೋ ಜೀವ ಸಂಯತ ಹೋ, ಅರ್ಥಾತ್ (೧) ಜಿಸನೇ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮಕೋ ಔರ ಉಸಕೇ ವಾಚ್ಯರೂಪ ಸಮಸ್ತ ಪದಾರ್ಥೋಂಕೋ ಜಾನನೇವಾಲೇ ಜ್ಞಾತೃತತ್ತ್ವಕಾ ನಿರ್ಣಯ ಕಿಯಾ ಹೋ, (೨) ಜಿಸನೇ ಕಷಾಯೋಂಕೋ ಶಮಿತ ಕಿಯಾ ಹೋ (೩) ಔರ ಜೋ ಅಧಿಕ ತಪವಾನ್ ಹೋ, ವಹ ಜೀವ ಭೀ ಲೌಕಿಕಜನಕೇ ಸಂಗಸೇ ಅಸಂಯತ ಹೀ ಹೋತಾ ಹೈ; ಕ್ಯೋಂಕಿ ಜೈಸೇ ಅಗ್ನಿಕೇ ಸಂಗಸೇ ಪಾನೀಮೇಂ ಉಷ್ಣತಾರೂಪ ವಿಕಾರ ಅವಶ್ಯ ಹೋತಾ ಹೈ, ಉಸೀಪ್ರಕಾರ ಲೌಕಿಕಜನಕೇ ಸಂಸರ್ಗಕೋ ನ ಛೋಡನೇವಾಲೇ ಸಂಯತಕೇ ಅಸಂಯತತಾರೂಪ ವಿಕಾರ ಅವಶ್ಯ ಹೋತಾ ಹೈ . ಇಸಲಿಯೇ ಲೌಕಿಕ ಜನೋಂಕಾ ಸಂಗ ಸರ್ವಪ್ರಕಾರಸೇ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಹೀ ಹೈ ..೨೬೮.. ಪ್ರ. ೬೧

೧. ಜ್ಞಾತೃತತ್ತ್ವಕಾ ಸ್ವಭಾವ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮಕೋ ಔರ ಉಸಕೇ ವಾಚ್ಯರೂಪ ವಿಶ್ವಕೋ ಯುಗಪದ್ ಜಾನನೇಕಾ ಹೈ ಇಸಲಿಯೇ ಉಸ ಅಪೇಕ್ಷಾ ಜ್ಞಾತೃತತ್ತ್ವಕೋ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮಕಾ ತಥಾ ವಿಶ್ವಕಾ ಅಧಿಷ್ಠಾನ – ಆಧಾರ ಕಹಾ ಗಯಾ ಹೈ . ಸಂಯತ ಜೀವಕೋ ಐಸೇ ಜ್ಞಾತೃತತ್ತ್ವಕಾ ನಿಶ್ಚಯ ಹೋತಾ ಹೈ .೨. ಬಹುಶಃ = (೧) ಬಹುತ; ಖೂಬ (೨) ಬಾರಂಬಾರ .