ಪ್ರತಿಜ್ಞಾತಪರಮನೈರ್ಗ್ರನ್ಥ್ಯಪ್ರವ್ರಜ್ಯತ್ವಾದುದೂಢಸಂಯಮತಪೋಭಾರೋಽಪಿ ಮೋಹಬಹುಲತಯಾ ಶ್ಲಥೀಕೃತ- ಶುದ್ಧಚೇತನವ್ಯವಹಾರೋ ಮುಹುರ್ಮನುಷ್ಯವ್ಯವಹಾರೇಣ ವ್ಯಾಘೂರ್ಣಮಾನತ್ವಾದೈಹಿಕಕ ರ್ಮಾನಿವೃತ್ತೌ ಲೌಕಿಕ ಇತ್ಯುಚ್ಯತೇ ..೨೬೯..
ಅಥಾನುಕಮ್ಪಾಲಕ್ಷಣಂ ಕಥ್ಯತೇ —
ತಿಸಿದಂ ಬುಭುಕ್ಖಿದಂ ವಾ ದುಹಿದಂ ದಟ್ಠೂಣ ಜೋ ಹಿ ದುಹಿದಮಣೋ ಪಡಿವಜ್ಜದಿ ತೃಷಿತಂ ವಾ ಬುಭುಕ್ಷಿತಂ ವಾ ದುಃಖಿತಂ ವಾ ದೃಷ್ಟವಾ ಕಮಪಿ ಪ್ರಾಣಿನಂ ಯೋ ಹಿ ಸ್ಫು ಟಂ ದುಃಖಿತಮನಾಃ ಸನ್ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ ಸ್ವೀಕರೋತಿ . ಕಂ ಕರ್ಮತಾಪನ್ನಮ್ . ತಂ ತಂ ಪ್ರಾಣಿನಮ್ . ಕಯಾ . ಕಿವಯಾ ಕೃಪಯಾ ದಯಾಪರಿಣಾಮೇನ . ತಸ್ಸೇಸಾ ಹೋದಿ ಅಣುಕಂ ಪಾ ತಸ್ಯ ಪುರುಷಸ್ಯೈಷಾ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೀಭೂತಾ ಶುಭೋಪಯೋಗರೂಪಾನುಕಮ್ಪಾ ದಯಾ ಭವತೀತಿ . ಇಮಾಂ ಚಾನುಕಮ್ಪಾಂ ಜ್ಞಾನೀ ಸ್ವಸ್ಥಭಾವನಾಮವಿನಾಶಯನ್
ಅಬ, ‘ಲೌಕಿಕ’ (ಜನ) ಕಾ ಲಕ್ಷಣ ಕಹತೇ ಹೈಂ : —
ಅನ್ವಯಾರ್ಥ : — [ನೈರ್ಗ್ರನ್ಥ್ಯಂ ಪ್ರವ್ರಜಿತಃ ] ಜೋ (ಜೀವ) ನಿರ್ಗ್ರಂಥರೂಪಸೇ ದೀಕ್ಷಿತ ಹೋನೇಕೇ ಕಾರಣ [ಸಂಯಮತಪಃ ಸಂಪ್ರಯುಕ್ತಃ ಅಪಿ ] ಸಂಯಮತಪಸಂಯುಕ್ತ ಹೋ ಉಸೇ ಭೀ, [ಯದಿ ಸಃ ] ಯದಿ ವಹ [ಐಹಿಕೈಃ ಕರ್ಮಭಿಃ ವರ್ತತೇ ] ಐಹಿಕ ಕಾರ್ಯೋಂ ಸಹಿತ ವರ್ತತಾ ಹೋ ತೋ, [ಲೌಕಿಕಃ ಇತಿ ಭಣಿತಃ ] ‘ಲೌಕಿಕ’ ಕಹಾ ಗಯಾ ಹೈ ..೨೬೯..
ಟೀಕಾ : — ಪರಮನಿರ್ಗ್ರಂಥತಾರೂಪ ಪ್ರವ್ರಜ್ಯಾಕೀ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ ಲೀ ಹೋನೇಸೇ ಜೋ ಜೀವ ಸಂಯಮತಪಕೇ ಭಾರಕೋ ವಹನ ಕರತಾ ಹೋ ಉಸೇ ಭೀ, ಯದಿ ಉಸ ಮೋಹಕೀ ಬಹುಲತಾಕೇ ಕಾರಣ ಶುದ್ಧಚೇತನ ವ್ಯವಹಾರಕೋ ಛೋಡಕರ ನಿರಂತರ ಮನುಷ್ಯವ್ಯವಹಾರಕೇ ದ್ವಾರಾ ಚಕ್ಕರ ಖಾನೇಸೇ ೧ಐಹಿಕ ಕರ್ಮೋಂಸೇ ಅನಿವೃತ್ತ ಹೋ ತೋ, ‘ಲೌಕಿಕ’ ಕಹಾ ಜಾತಾ ಹೈ ..೨೬೯..
ಲೌಕಿಕ ಕಹ್ಯೋ ತೇನೇ ಯ, ಜೋ ಛೋಡೇ ನ ಐಹಿಕ ಕರ್ಮನೇ. ೨೬೯.
೪೮೨ಪ್ರವಚನಸಾರ[ ಭಗವಾನಶ್ರೀಕುಂದಕುಂದ-
೧. ಐಹಿಕ = ಲೌಕಿಕ .