ವಿಯುಕ್ತೋ ನಿತ್ಯಂ ಜ್ಞಾನೀ ಸ್ಯಾತ್, ಸ ಖಲು ಸಮ್ಪೂರ್ಣಶ್ರಾಮಣ್ಯಃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶ್ರಮಣೋ ಹೇಲಾವಕೀರ್ಣ- ಸಕಲಪ್ರಾಕ್ತನಕರ್ಮಫಲತ್ವಾದನಿಷ್ಪಾದಿತನೂತನಕರ್ಮಫಲತ್ವಾಚ್ಚ ಪುನಃ ಪ್ರಾಣಧಾರಣದೈನ್ಯಮನಾಸ್ಕನ್ದನ್ ದ್ವಿತೀಯ- ಭಾವಪರಾವರ್ತಾಭಾವಾತ್ ಶುದ್ಧಸ್ವಭಾವಾವಸ್ಥಿತವೃತ್ತಿರ್ಮೋಕ್ಷತತ್ತ್ವಮವಬುಧ್ಯತಾಮ್ ..೨೭೨..
ಮೋಕ್ಷತತ್ತ್ವಪರಿಣತಪುರುಷ ಏವಾಭೇದೇನ ಮೋಕ್ಷಸ್ವರೂಪಂ ಜ್ಞಾತವ್ಯಮಿತಿ ..೨೭೨.. ಅಥ ಮೋಕ್ಷಕಾರಣಮಾಖ್ಯಾತಿ — ಸಮ್ಮಂ ವಿದಿದಪದತ್ಥಾ ಸಂಶಯವಿಪರ್ಯಯಾನಧ್ಯವಸಾಯರಹಿತಾನನ್ತಜ್ಞಾನಾದಿಸ್ವಭಾವನಿಜಪರಮಾತ್ಮಪದಾರ್ಥಪ್ರಭೃತಿಸಮಸ್ತವಸ್ತು- ವಿಚಾರಚತುರಚಿತ್ತಚಾತುರ್ಯಪ್ರಕಾಶಮಾನಸಾತಿಶಯಪರಮವಿವೇಕಜ್ಯೋತಿಷಾ ಸಮ್ಯಗ್ವಿದಿತಪದಾರ್ಥಾಃ . ಪುನರಪಿ ಕಿಂರೂಪಾಃ. ವಿಸಯೇಸು ಣಾವಸತ್ತಾ ಪಞ್ಚೇನ್ದ್ರಿಯವಿಷಯಾಧೀನರಹಿತತ್ವೇನ ನಿಜಾತ್ಮತತ್ತ್ವಭಾವನಾರೂಪಪರಮಸಮಾಧಿಸಂಜಾತಪರಮಾನನ್ದೈಕ- ವಿಚರತಾ (ಕ್ರೀಡಾ ಕರತಾ) ಹೋನೇಸೇ ‘ಅಯಥಾಚಾರ ರಹಿತ’ ವರ್ತತಾ ಹುಆ ನಿತ್ಯ ಜ್ಞಾನೀ ಹೋ, ವಾಸ್ತವಮೇಂ ಉಸ ಸಮ್ಪೂರ್ಣ ಶ್ರಾಮಣ್ಯವಾಲೇ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶ್ರಮಣಕೋ ಮೋಕ್ಷತತ್ವ ಜಾನನಾ, ಕ್ಯೋಂಕಿ ಪಹಲೇಕೇ ಸಕಲ ಕರ್ಮೋಂಕೇ ಫಲ ಉಸನೇ ಲೀಲಾಮಾತ್ರಸೇ ನಷ್ಟ ಕರ ದಿಯೇ ಹೈಂ ಇಸಲಿಯೇ ಔರ ವಹ ನೂತನ ಕರ್ಮಫಲೋಂಕೋ ಉತ್ಪನ್ನ ನಹೀಂ ಕರತಾ ಇಸಲಿಯೇ ಪುನಃ ಪ್ರಾಣಧಾರಣರೂಪ ದೀನತಾಕೋ ಪ್ರಾಪ್ತ ನ ಹೋತಾ ಹುಆ ದ್ವಿತೀಯ ಭಾವರೂಪ ಪರಾವರ್ತನಕೇ ಅಭಾವಕೇ ಕಾರಣ ಶುದ್ಧಸ್ವಭಾವಮೇಂ ೧ಅವಸ್ಥಿತ ವೃತ್ತಿವಾಲಾ ರಹತಾ ಹೈ ..೨೭೨.. ಅಬ ಮೋಕ್ಷತತ್ವಕಾ ಸಾಧನತತ್ವ ಪ್ರಗಟ ಕರತೇ ಹೈಂ : —
ಅನ್ವಯಾರ್ಥ : — [ಸಮ್ಯಗ್ವಿದಿತಪದಾರ್ಥಾಃ ] ಸಮ್ಯಕ್ (ಯಥಾರ್ಥತಯಾ) ಪದಾರ್ಥೋಂಕೋ ಜಾನತೇ ಹುಏ [ಯೇ ] ಜೋ [ಬಹಿಸ್ಥಮಧ್ಯಸ್ಥಮ್ ] ಬಹಿರಂಗ ತಥಾ ಅಂತರಂಗ [ಉಪಧಿಂ ] ಪರಿಗ್ರಹಕೋ [ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ] ಛೋಡಕರ [ವಿಷಯೇಷು ನ ಅವಸಕ್ತಾಃ ] ವಿಷಯೋಂಮೇಂ ಆಸಕ್ತ ನಹೀಂ ಹೈಂ, [ತೇ ] ವೇ [ಶುದ್ಧಾಃ ಇತಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಾಃ ] ‘ಶುದ್ಧ’ ಕಹೇ ಗಯೇ ಹೈಂ ..೨೭೩..
ಆಸಕ್ತ ನಹಿ ವಿಷಯೋ ವಿಷೇ ಜೇ, ‘ಶುದ್ಧ’ ಭಾಖ್ಯಾ ತೇಮನೇ. ೨೭೩.
೪೮೮ಪ್ರವಚನಸಾರ[ ಭಗವಾನಶ್ರೀಕುಂದಕುಂದ-
೧. ಅವಸ್ಥಿತ = ಸ್ಥಿರ, [ಇಸ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶ್ರಾಮಣ್ಯವಾಲೇ ಜೀವಕೋ ಅನ್ಯಭಾವರೂಪ ಪರಾವರ್ತನ (ಪಲಟನ) ನಹೀಂ ಹೋತಾ, ವಹ ಸದಾ ಏಕ ಹೀ ಭಾವರೂಪ ರಹತಾ ಹೈ — ಶುದ್ಧ ಸ್ವಭಾವಮೇಂ ಸ್ಥಿರ ಪರಿಣತಿರೂಪಸೇ ರಹತಾ ಹೈ; ಇಸಲಿಯೇ ವಹ ಜೀವ ಮೋಕ್ಷತತ್ವ ಹೀ ಹೈ . ]