ಯತ್ತಾವತ್ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನಜ್ಞಾನಚಾರಿತ್ರಯೌಗಪದ್ಯಪ್ರವೃತ್ತೈಕಾಗ್ಾ್ರಯಲಕ್ಷಣಂ ಸಾಕ್ಷಾನ್ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗಭೂತಂ ಶ್ರಾಮಣ್ಯಂ ತಚ್ಚ ಶುದ್ಧಸ್ಯೈವ . ಯಚ್ಚ ಸಮಸ್ತಭೂತಭವದ್ಭಾವಿವ್ಯತಿರೇಕಕರಮ್ಬಿತಾನನ್ತವಸ್ತ್ವನ್ವಯಾತ್ಮಕವಿಶ್ವಸಾಮಾನ್ಯವಿಶೇಷ- ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಪ್ರತಿಭಾಸಾತ್ಮಕಂ ದರ್ಶನಂ ಜ್ಞಾನಂ ಚ ತತ್ ಶುದ್ಧಸ್ಯೈವ . ಯಚ್ಚ ನಿಃಪ್ರತಿಘವಿಜೃಮ್ಭಿತಸಹಜಜ್ಞಾನಾನನ್ದ- ಮುದ್ರಿತದಿವ್ಯಸ್ವಭಾವಂ ನಿರ್ವಾಣಂ ತತ್ ಶುದ್ಧಸ್ಯೈವ . ಯಶ್ಚ ಟಂಕೋತ್ಕೀರ್ಣಪರಮಾನನ್ದಾವಸ್ಥಾಸುಸ್ಥಿತಾತ್ಮಸ್ವ- ಭಾವೋಪಲಮ್ಭಗಮ್ಭೀರೋ ಭಗವಾನ್ ಸಿದ್ಧಃ ಸ ಶುದ್ಧ ಏವ . ಅಲಂ ವಾಗ್ವಿಸ್ತರೇಣ, ಸರ್ವಮನೋರಥಸ್ಥಾನಸ್ಯ ಮೋಕ್ಷತತ್ತ್ವಸಾಧನತತ್ತ್ವಸ್ಯ ಶುದ್ಧಸ್ಯ ಪರಸ್ಪರಮಂಗಾಂಗಿಭಾವಪರಿಣತಭಾವ್ಯಭಾವಕಭಾವತ್ವಾತ್ ಪ್ರತ್ಯಸ್ತಮಿತ- ಸ್ವಪರವಿಭಾಗೋ ಭಾವನಮಸ್ಕಾರೋಽಸ್ತು ..೨೭೪.. ಶತ್ರುಮಿತ್ರಾದಿಸಮಭಾವಪರಿಣತಿರೂಪಂ ಸಾಕ್ಷಾನ್ಮೋಕ್ಷಕಾರಣಂ ಯಚ್ಛ್ರಾಮಣ್ಯಮ್ . ತತ್ತಾವತ್ತ್ತ್ತ್ತ್ಕ ಸ್ಯ . ಸುದ್ಧಸ್ಸ ಯ ಶುದ್ಧಸ್ಯ ಚ ಶುದ್ಧೋಪಯೋಗಿನ ಏವ . ಸುದ್ಧಸ್ಸ ದಂಸಣಂ ಣಾಣಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೋದರವಿವರವರ್ತಿತ್ರಿಕಾಲವಿಷಯಸಮಸ್ತವಸ್ತುಗತಾನನ್ತಧರ್ಮೈಕ----- ಸಮಯಸಾಮಾನ್ಯವಿಶೇಷಪರಿಚ್ಛಿತ್ತಿಸಮರ್ಥಂ ಯದ್ದರ್ಶನಜ್ಞಾನದ್ವಯಂ ತಚ್ಛುದ್ಧಸ್ಯೈವ . ಸುದ್ಧಸ್ಸ ಯ ಣಿವ್ವಾಣಂ ಅವ್ಯಾಬಾಧಾನನ್ತ- ಸುಖಾದಿಗುಣಾಧಾರಭೂತಂ ಪರಾಧೀನರಹಿತತ್ವೇನ ಸ್ವಾಯತ್ತಂ ಯನ್ನಿರ್ವಾಣಂ ತಚ್ಛುದ್ಧಸ್ಯೈವ . ಸೋ ಚ್ಚಿಯ ಸಿದ್ಧೋ ಯೋ
ಅನ್ವಯಾರ್ಥ : — [ಶುದ್ಧಸ್ಯ ಚ ] ಶುದ್ಧ (-ಶುದ್ಧೋಪಯೋಗೀ) ಕೋ [ಶ್ರಾಮಣ್ಯಂ ಭಣಿತಂ ] ಶ್ರಾಮಣ್ಯ ಕಹಾ ಹೈ, [ಶುದ್ಧಸ್ಯ ಚ ] ಔರ ಶುದ್ಧಕೋ [ದರ್ಶನಂ ಜ್ಞಾನಂ ] ದರ್ಶನ ತಥಾ ಜ್ಞಾನ ಕಹಾ ಹೈ, [ಶುದ್ಧಸ್ಯ ಚ ] ಶುದ್ಧಕೇ [ನಿರ್ವಾಣಂ ] ನಿರ್ವಾಣ ಹೋತಾ ಹೈ; [ಸಃ ಏವ ] ವಹೀ (-ಶುದ್ಧ ಹೀ) [ಸಿದ್ಧಃ ] ಸಿದ್ಧ ಹೋತಾ ಹೈ; [ತಸ್ಮೈ ನಮಃ ] ಉಸೇ ನಮಸ್ಕಾರ ಹೋ ..೨೭೪..
ಟೀಕಾ : — ಪ್ರಥಮ ತೋ, ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನ -ಜ್ಞಾನ -ಚಾರಿತ್ರಕೇ ಯುಗಪದ್ಪನೇರೂಪಸೇ ಪ್ರವರ್ತಮಾನ ಏಕಾಗ್ರತಾ ಜಿಸಕಾ ಲಕ್ಷಣ ಹೈ ಐಸಾ ಜೋ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗಭೂತ ಶ್ರಾಮಣ್ಯ, ‘ಶುದ್ಧ ಕೇ ಹೀ ಹೋತಾ ಹೈ; ಸಮಸ್ತ ಭೂತ – ವರ್ತಮಾನ – ಭಾವೀ ವ್ಯತಿರೇಕೋಂಕೇ ಸಾಥ ಮಿಲಿತ (ಮಿಶ್ರಿತ), ಅನನ್ಯ ವಸ್ತುಓಂಕಾ ಅನ್ವಯಾತ್ಮಕ ಜೋ ವಿಶ್ವ ಉಸಕೇ (೧) ಸಾಮಾನ್ಯ ಔರ (೨) ವಿಶೇಷಕೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರತಿಭಾಸಸ್ವರೂಪ ಜೋ (೧) ದರ್ಶನ ಔರ (೨) ಜ್ಞಾನ ವೇ ‘ಶುದ್ಧ’ ಕೇ ಹೀ ಹೋತೇ ಹೈಂ; ನಿರ್ವಿಘ್ನ – ಖಿಲೇ ಹುಏ ಸಹಜ ಜ್ಞಾನಾನನ್ದಕೀ ಮುದ್ರಾವಾಲಾ (-ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಜ್ಞಾನ ಔರ ಆನನ್ದಕೀ ಛಾಪವಾಲಾ) ದಿವ್ಯ ಜಿಸಕಾ ಸ್ವಭಾವ ಹೈ ಐಸಾ ಜೋ ನಿರ್ವಾಣ, ವಹ ‘ಶುದ್ಧ’ ಕೇ ಹೀ ಹೋತಾ ಹೈ; ಔರ ಟಂಕೋತ್ಕೀರ್ಣ ಪರಮಾನನ್ದ – ಅವಸ್ಥಾರೂಪಸೇ ಸುಸ್ಥಿತ ಆತ್ಮಸ್ವಭಾವಕೀ ಉಪಲಬ್ಧಿಸೇ ಗಂಭೀರ ಐಸೇ ಜೋ ಭಗವಾನ ಸಿದ್ಧ, ವೇ ‘ಶುದ್ಧ’ ಹೀ ಹೋತೇ ಹೈಂ (ಅರ್ಥಾತ್ ಶುದ್ಧೋಪಯೋಗೀ ಹೀ ಸಿದ್ಧ ಹೋತೇ ಹೈಂ ), ವಚನವಿಸ್ತಾರಸೇ ಬಸ ಹೋ ! ಸರ್ವ ಮನೋರಥೋಂಕೇ ಸ್ಥಾನಭೂತ, ಮೋಕ್ಷತತ್ವಕೇ ಸಾಧನತತ್ವರೂಪ, ‘ಶುದ್ಧ’ಕೋ, ಜಿಸಮೇಂ ಪರಸ್ಪರ ಅಂಗಅಂಗೀರೂಪಸೇ ಪರಿಣಮಿತ ೧ಭಾವಕ – ಭಾವ್ಯತಾಕೇ ಕಾರಣ ಸ್ವ – ಪರಕಾ ವಿಭಾಗ ಅಸ್ತ
೪೯೦ಪ್ರವಚನಸಾರ[ ಭಗವಾನಶ್ರೀಕುಂದಕುಂದ-
೧. ಭಾವಕ (ಭಾವನಮಸ್ಕಾರ ಕರನೇವಾಲಾ) ವಹ ಅಂಗ (ಅಂಶ) ಹೈ ಔರ ಭಾವ್ಯ (ಭಾವನಮಸ್ಕಾರ ಕರನೇ ಯೋಗ್ಯ ಪದಾರ್ಥ) ವಹ ಅಂಗೀ (ಅಂಶೀ) ಹೈ, ಇಸಲಿಯೇ ಇಸ ಭಾವನಮಸ್ಕಾರಮೇಂ ಭಾವಕ ತಥಾ ಭಾವ್ಯ ಸ್ವಯಂ ಹೀ ಹೈ . ಐಸಾ ನಹೀಂ ಹೈ ಕಿ ಭಾವಕ ಸ್ವಯಂ ಹೋ ಔರ ಭಾವ್ಯ ಪರ ಹೋ .