ਅਸ਼ੁਦ੍ਧੋਪਯੋਗੋ ਹਿ ਛੇਦਃ, ਸ਼ੁਦ੍ਧੋਪਯੋਗਰੂਪਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਾਮਣ੍ਯਸ੍ਯ ਛੇਦਨਾਤ੍; ਤਸ੍ਯ ਹਿਂਸਨਾਤ੍ ਸ ਏਵ ਚ ਹਿਂਸਾ . ਅਤਃ ਸ਼੍ਰਮਣਸ੍ਯਾਸ਼ੁਦ੍ਧੋਪਯੋਗਾਵਿਨਾਭਾਵਿਨੀ ਸ਼ਯਨਾਸਨਸ੍ਥਾਨਚਂਕ੍ਰਮਣਾਦਿਸ਼੍ਵਪ੍ਰਯਤਾ ਯਾ ਚਰ੍ਯਾ ਸਾ ਖਲੁ ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਕਾਲਮੇਵ ਸਨ੍ਤਾਨਵਾਹਿਨੀ ਛੇਦਾਨਰ੍ਥਾਨ੍ਤਰਭੂਤਾ ਹਿਂਸੈਵ ..੨੧੬.. ਹਿਂਸਾ ਮਤਾ . ਚਰਿਯਾ ਚਰ੍ਯਾ ਚੇਸ਼੍ਟਾ . ਯਦਿ ਚੇਤ੍ ਕਥਂਭੂਤਾ . ਅਪਯਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾ ਵਾ, ਨਿਃਕਸ਼ਾਯਸ੍ਵਸਂਵਿਤ੍ਤਿ- ਰੂਪਪ੍ਰਯਤ੍ਨਰਹਿਤਾ ਸਂਕ੍ਲੇਸ਼ਸਹਿਤੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ . ਕੇਸ਼ੁ ਵਿਸ਼ਯੇਸ਼ੁ . ਸਯਣਾਸਣਠਾਣਚਂਕਮਾਦੀਸੁ ਸ਼ਯਨਾਸਨਸ੍ਥਾਨ- ਚਙ੍ਕ੍ਰ ਮਣਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਤਪਸ਼੍ਚਰਣਾਦਿਸ਼ੁ . ਕਸ੍ਯ . ਸਮਣਸ੍ਸ ਸ਼੍ਰਮਣਸ੍ਯ ਤਪੋਧਨਸ੍ਯ . ਕ੍ਵ . ਸਵ੍ਵਕਾਲੇ ਸਰ੍ਵਕਾਲੇ . ਅਯਮਤ੍ਰਾਰ੍ਥਃ ---ਬਾਹ੍ਯਵ੍ਯਾਪਾਰਰੂਪਾਃ ਸ਼ਤ੍ਰਵਸ੍ਤਾਵਤ੍ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਸ੍ਤਪੋਧਨੈਃ, ਅਸ਼ਨਸ਼ਯਨਾਦਿਵ੍ਯਾਪਾਰੈਃ ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਨਾਯਾਤਿ . ਤਤਃ ਕਾਰਣਾਦਨ੍ਤਰਙ੍ਗਕ੍ਰੋਧਾਦਿਸ਼ਤ੍ਰੁਨਿਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਂ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸਂਕ੍ਲੇਸ਼ੋ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯ ਇਤਿ ..੨੧੬.. ਅਥਾਨ੍ਤਰਙ੍ਗਬਹਿਰਙ੍ਗਹਿਂਸਾਰੂਪੇਣ ਦ੍ਵਿਵਿਧਚ੍ਛੇਦਮਾਖ੍ਯਾਤਿ — ਮਰਦੁ ਵ ਜਿਯਦੁ ਵ ਜੀਵੋ, ਅਯਦਾਚਾਰਸ੍ਸ ਣਿਚ੍ਛਿਦਾ ਹਿਂਸਾ ਮ੍ਰਿਯਤਾਂ ਵਾ ਜੀਵਤੁ ਵਾ ਜੀਵਃ, ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਰਹਿਤਸ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾ ਹਿਂਸਾ ਭਵਤਿ; ਬਹਿਰਙ੍ਗਾਨ੍ਯਜੀਵਸ੍ਯ ਮਰਣੇਮਰਣੇ
ਅਨ੍ਵਯਾਰ੍ਥ : — [ਸ਼੍ਰਮਣਸ੍ਯ ] ਸ਼੍ਰਮਣਕੇ [ਸ਼ਯਨਾਸਨਸ੍ਥਾਨਚਂਕ੍ਰਮਣਾਦਿਸ਼ੁ ] ਸ਼ਯਨ, ਆਸਨ (ਬੈਠਨਾ), ਸ੍ਥਾਨ (ਖੜੇ ਰਹਨਾ), ਗਮਨ ਇਤ੍ਯਾਦਿਮੇਂ [ਅਪ੍ਰਯਤਾ ਵਾ ਚਰ੍ਯਾ ] ਜੋ ਅਪ੍ਰਯਤ ਚਰ੍ਯਾ ਹੈ [ਸਾ ] ਵਹ [ਸਰ੍ਵਕਾਲੇ ] ਸਦਾ [ਸਂਤਤਾ ਹਿਂਸਾ ਇਤਿ ਮਤਾ ] ਸਤਤ ਹਿਂਸਾ ਮਾਨੀ ਗਈ ਹੈ ..੨੧੬..
ਟੀਕਾ : — ਅਸ਼ੁਦ੍ਧੋਪਯੋਗ ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ ਛੇਦ ਹੈ, ਕ੍ਯੋਂਕਿ (ਉਸਸੇ) ਸ਼ੁਦ੍ਧੋਪਯੋਗਰੂਪ ਸ਼੍ਰਾਮਣ੍ਯਕਾ ਛੇਦਨ ਹੋਤਾ ਹੈ; ਔਰ ਵਹੀ (-ਅਸ਼ੁਦ੍ਧੋਪਯੋਗ ਹੀ) ਹਿਂਸਾ ਹੈ, ਕ੍ਯੋਂਕਿ (ਉਸਸੇ) ਸ਼ੁਦ੍ਧੋਪਯੋਗਰੂਪ ਸ਼੍ਰਾਮਣ੍ਯਕਾ ਹਿਂਸਨ (ਹਨਨ) ਹੋਤਾ ਹੈ . ਇਸਲਿਯੇ ਸ਼੍ਰਮਣਕੇ, ਜੋ ਅਸ਼ੁਦ੍ਧੋਪਯੋਗਕੇ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋਤੀ ਐਸੇ ਸ਼ਯਨ – ਆਸਨ – ਸ੍ਥਾਨ – ਗਮਨ ਇਤ੍ਯਾਦਿਮੇਂ ੧ਅਪ੍ਰਯਤ ਚਰ੍ਯਾ (ਆਚਰਣ) ਵਹ ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ ਉਸਕੇ ਲਿਯੇ ਸਰ੍ਵਕਾਲਮੇਂ (ਸਦਾ) ਹੀ ੨ਸਂਤਾਨਵਾਹਿਨੀ ਹਿਂਸਾ ਹੀ ਹੈ — ਜੋ ਕਿ ਛੇਦਸੇ ਅਨਨ੍ਯਭੂਤ ਹੈ (ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਛੇਦਸੇ ਕੋਈ ਭਿਨ੍ਨ ਵਸ੍ਤੁ ਨਹੀਂ ਹੈ .)
ਭਾਵਾਰ੍ਥ : — ਅਸ਼ੁਦ੍ਧੋਪਯੋਗਸੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋਪਯੋਗਰੂਪ ਮੁਨਿਤ੍ਵ (੧) ਛਿਦਤਾ ਹੈ (੨) ਹਨਨ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਇਸਲਿਯੇ ਅਸ਼ੁਦ੍ਧੋਪਯੋਗ (੧) ਛੇਦ ਹੀ ਹੈ, (੨) ਹਿਂਸਾ ਹੀ ਹੈ . ਔਰ ਜਹਾਁ ਸੋਨੇ, ਬੈਠਨੇ, ਖੜੇ ਹੋਨੇ, ਚਲਨੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿਮੇਂ ਅਪ੍ਰਯਤ ਆਚਰਣ ਹੋਤਾ ਹੈ ਵਹਾਁ ਨਿਯਮਸੇ ਅਸ਼ੁਦ੍ਧੋਪਯੋਗ ਤੋ ਹੋਤਾ ਹੀ ਹੈ, ਇਸਲਿਯੇ ਅਪ੍ਰਯਤ ਆਚਰਣ ਛੇਦ ਹੀ ਹੈ, ਹਿਂਸਾ ਹੀ ਹੈ ..੨੧੬..
੧. ਅਪ੍ਰਯਤ = ਪ੍ਰਯਤ੍ਨ ਰਹਿਤ, ਅਸਾਵਧਾਨ, ਅਸਂਯਮੀ, ਨਿਰਂਕੁਸ਼, ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦੀ . [ਅਪ੍ਰਯਤ ਚਰ੍ਯਾ ਅਸ਼ੁਦ੍ਧੋਪਯੋਗਕੇ ਬਿਨਾ ਕਭੀ ਨਹੀਂ ਹੋਤੀ .]]
੨. ਸਂਤਾਨਵਾਹਿਨੀ = ਸਂਤਤ, ਸਤਤ, ਨਿਰਂਤਰ, ਧਾਰਾਵਾਹੀ, ਅਟੂਟ; [ਜਬ ਤਕ ਅਪ੍ਰਯਤ ਚਰ੍ਯਾ ਹੈ ਤਬ ਤਕ ਸਦਾ ਹੀ ਹਿਂਸਾ ਸਤਤਰੂਪਸੇ ਚਾਲੂ ਰਹਤੀ ਹੈ .]]