ਮਰਦੁ ਵ ਜਿਯਦੁ ਵ ਜੀਵੋ ਅਯਦਾਚਾਰਸ੍ਸ ਣਿਚ੍ਛਿਦਾ ਹਿਂਸਾ .
ਅਸ਼ੁਦ੍ਧੋਪਯੋਗੋਨ੍ਤਰਂਗਚ੍ਛੇਦਃ, ਪਰਪ੍ਰਾਣਵ੍ਯਪਰੋਪੋ ਬਹਿਰਂਗਃ . ਤਤ੍ਰ ਪਰਪ੍ਰਾਣਵ੍ਯਪਰੋਪਸਦ੍ਭਾਵੇ ਤਦਸਦ੍ਭਾਵੇ ਵਾ ਤਦਵਿਨਾਭਾਵਿਨਾਪ੍ਰਯਤਾਚਾਰੇਣ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਯਦਸ਼ੁਦ੍ਧੋਪਯੋਗਸਦ੍ਭਾਵਸ੍ਯ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਹਿਂਸਾ- ਵਾ, ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਸ੍ਵਸਂਵਿਤ੍ਤਿਲਕ੍ਸ਼ਣਪ੍ਰਯਤ੍ਨਰਹਿਤਸ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਯਸ਼ੁਦ੍ਧਚੈਤਨ੍ਯਪ੍ਰਾਣਵ੍ਯਪਰੋਪਣਰੂਪਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯਹਿਂਸਾ ਭਵਤਿ . ਪਯਦਸ੍ਸ ਣਤ੍ਥਿ ਬਂਧੋ ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਪ੍ਰਯਤ੍ਨਪਰਸ੍ਯ ਨਾਸ੍ਤਿ ਬਨ੍ਧਃ . ਕੇਨ . ਹਿਂਸਾਮੇਤ੍ਤੇਣ ਦ੍ਰਵ੍ਯਹਿਂਸਾਮਾਤ੍ਰੇਣ . ਕਥਂਭੂਤਸ੍ਯ ਪੁਰੁਸ਼ਸ੍ਯ . ਸਮਿਦਸ੍ਸ ਸਮਿਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪੇ ਸਮ੍ਯਗਿਤੋ ਗਤਃ ਪਰਿਣਤਃ ਸਮਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਮਿਤਸ੍ਯ, ਵ੍ਯਵਹਾਰੇਣੇਰ੍ਯਾਦਿਪਞ੍ਚਸਮਿਤਿਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਚ . ਅਯਮਤ੍ਰਾਰ੍ਥਃ — ਸ੍ਵਸ੍ਥਭਾਵਨਾਰੂਪਨਿਸ਼੍ਚਿਯਪ੍ਰਾਣਸ੍ਯ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰਣਭੂਤਾ ਰਾਗਾਦਿਪਰਿਣਤਿਰ੍ਨਿਸ਼੍ਚਯਹਿਂਸਾ ਭਣ੍ਯਤੇ, ਰਾਗਾਦ੍ਯੁਤ੍ਪਤ੍ਤੇਰ੍ਬਹਿਰਙ੍ਗਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤਃ ਪਰਜੀਵਘਾਤੋ ਵ੍ਯਵਹਾਰਹਿਂਸੇਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਹਿਂਸਾ ਜ੍ਞਾਤਵ੍ਯਾ . ਕਿਂਤੁ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਃ — ਬਹਿਰਙ੍ਗਹਿਂਸਾ ਭਵਤੁ ਵਾ ਮਾ ਭਵਤੁ, ਸ੍ਵਸ੍ਥ-
ਅਬ, ਛੇਦਕੇ ਅਨ੍ਤਰਂਗ ਔਰ ਬਹਿਰਂਗ ਐਸੇ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬਤਲਾਤੇ ਹੈਂ : —
ਅਨ੍ਵਯਾਰ੍ਥ : — [ਜੀਵਃ ] ਜੀਵ [ਮ੍ਰਿਯਤਾਂ ਵਾ ਜੀਵਤੁ ਵਾ ] ਮਰੇ ਯਾ ਜਿਯੇ, [ਅਯਤਾਚਾਰਸ੍ਯ ] ਅਪ੍ਰਯਤ ਆਚਾਰਵਾਲੇਕੇ [ਹਿਂਸਾ ] (ਅਂਤਰਂਗ) ਹਿਂਸਾ [ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾ ] ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ ਹੈ; [ਪ੍ਰਯਤਸ੍ਯ ਸਮਿਤਸ੍ਯ ] ੧ਪ੍ਰਯਤਕੇ, ੨ਸਮਿਤਿਵਾਨ੍ਕੇ [ਹਿਂਸਾਮਾਤ੍ਰੇਣ ] (ਬਹਿਰਂਗ) ਹਿਂਸਾਮਾਤ੍ਰਸੇ [ਬਨ੍ਧਃ ] ਬਂਧ [ਨਾਸ੍ਤਿ ] ਨਹੀਂ ਹੈ ..੨੧੭..
ਟੀਕਾ : — ਅਸ਼ੁਦ੍ਧੋਪਯੋਗ ਅਂਤਰਂਗ ਛੇਦ ਹੈ; ਪਰਪ੍ਰਾਣੋਂਕਾ ਵ੍ਯਪਰੋਪ (ਵਿਚ੍ਛੇਦ) ਵਹ ਬਹਿਰਂਗਛੇਦ ਹੈ . ਇਨਮੇਂਸੇ ਅਨ੍ਤਰਂਗ ਛੇਦ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਲਵਾਨ ਹੈ, ਬਹਿਰਂਗ ਛੇਦ ਨਹੀਂ; ਕ੍ਯੋਂਕਿ —
੩੯੮ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰ[ ਭਗਵਾਨਸ਼੍ਰੀਕੁਂਦਕੁਂਦ-
੧. ਪ੍ਰਯਤ = ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਸ਼ੀਲ, ਸਾਵਧਾਨ, ਸਂਯਮੀ [ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਕੇ ਅਰ੍ਥਕੇ ਲਿਯੇ ਦੇਖੋ ਗਾਥਾ ੨੧੧ ਕਾ ਫੁ ਟਨੋਟ]]
੨. ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਮੇਂ (ਮੁਨਿਤ੍ਵੋਚਿਤ) ਸਮ੍ਯਕ੍ ‘ਇਤਿ’ ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਪਰਿਣਤਿ ਵਹ ਨਿਸ਼੍ਚਯ ਸਮਿਤਿ ਹੈ . ਔਰ ਉਸ ਦਸ਼ਾਮੇਂ
ਹੋਨੇਵਾਲੀ (ਹਠ ਰਹਿਤ) ਈਰ੍ਯਾ – ਭਾਸ਼ਾਦਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀ ਸ਼ੁਭ ਪਰਿਣਤਿ ਵਹ ਵ੍ਯਵਹਾਰਸਮਿਤਿ ਹੈ . [ਜਹਾਁ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਮੇਂ
ਸਮ੍ਯਕ੍ਪਰਿਣਤਿਰੂਪ ਦਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੋਤੀ ਵਹਾਁ ਸ਼ੁਭ ਪਰਿਣਤਿ ਹਠ ਸਹਿਤ ਹੋਤੀ ਹੈ; ਵਹ ਸ਼ੁਭਪਰਿਣਤਿ ਵ੍ਯਵਹਾਰਸਮਿਤਿ
ਭੀ ਨਹੀਂ ਹੈ . ]