ਭਯੇਨਾਪ੍ਰਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯਾਤਿਕਰ੍ਕਸ਼ਾਚਰਣੀਭੂਯਾਕ੍ਰਮੇਣ ਸ਼ਰੀਰਂ ਪਾਤਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਰਲੋਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯੋਦ੍ਵਾਨ੍ਤਸਮਸ੍ਤ- ਸਂਯਮਾਮ੍ਰੁਤਭਾਰਸ੍ਯ ਤਪਸੋਨਵਕਾਸ਼ਤਯਾਸ਼ਕ੍ਯਪ੍ਰਤਿਕਾਰੋ ਮਹਾਨ੍ ਲੇਪੋ ਭਵਤਿ, ਤਨ੍ਨ ਸ਼੍ਰੇਯਾਨਪਵਾਦ- ਨਿਰਪੇਕ੍ਸ਼ ਉਤ੍ਸਰ੍ਗਃ . ਦੇਸ਼ਕਾਲਜ੍ਞਸ੍ਯਾਪਿ ਬਾਲਵ੍ਰੁਦ੍ਧਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਗ੍ਲਾਨਤ੍ਵਾਨੁਰੋਧੇਨਾਹਾਰਵਿਹਾਰਯੋਰਲ੍ਪਲੇਪਤ੍ਵਂ ਵਿਗਣਯ੍ਯ ਯਥੇਸ਼੍ਟਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਮ੍ਰੁਦ੍ਵਾਚਰਣੀਭੂਯ ਸਂਯਮਂ ਵਿਰਾਧ੍ਯਾਸਂਯਤਜਨਸਮਾਨੀਭੂਤਸ੍ਯ ਤਦਾਤ੍ਵੇ ਤਪਸੋਨਵਕਾਸ਼ਤਯਾਸ਼ਕ੍ਯਪ੍ਰਤਿਕਾਰੋ ਮਹਾਨ੍ ਲੇਪੋ ਭਵਤਿ, ਤਨ੍ਨ ਸ਼੍ਰੇਯਾਨੁਤ੍ਸਰ੍ਗਨਿਰਪੇਕ੍ਸ਼ੋਪਵਾਦਃ . ਅਤਃ ਸਰ੍ਵਥੋਤ੍ਸਰ੍ਗਾਪਵਾਦਵਿਰੋਧਦੌਸ੍ਥਿਤ੍ਯਮਾਚਰਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ੇਧ੍ਯਂ, ਤਦਰ੍ਥਮੇਵ ਸਰ੍ਵਥਾਨੁਗਮ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਸ੍ਪਰ- ਸਾਪੇਕ੍ਸ਼ੋਤ੍ਸਰ੍ਗਾਪਵਾਦਵਿਜ੍ਰੁਮ੍ਭਿਤਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਾਦਃ ..੨੩੧.. ਕ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਕ੍ਰੁਤਪੁਣ੍ਯੇਨ ਦੇਵਲੋਕੇ ਸਮੁਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ . ਤਤ੍ਰ ਸਂਯਮਾਭਾਵਾਨ੍ਮਹਾਨ੍ ਲੇਪੋ ਭਵਤਿ . ਤਤਃ ਕਾਰਣਾਦਪਵਾਦ- ਨਿਰਪੇਕ੍ਸ਼ਮੁਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਤ੍ਯਜਤਿ, ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਭਾਵਨਾਸਾਧਕਮਲ੍ਪਲੇਪਂ ਬਹੁਲਾਭਮਪਵਾਦਸਾਪੇਕ੍ਸ਼ਮੁਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਸ੍ਵੀਕਰੋਤਿ . ਤਥੈਵ ਚ ਪੂਰ੍ਵਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤਕ੍ਰਮੇਣਾਪਹ੍ਰੁਤਸਂਯਮਸ਼ਬ੍ਦਵਾਚ੍ਯੇਪਵਾਦੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਤਤ੍ਰ ਚ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਮਾਨਃ ਸਨ੍ ਯਦਿ ਕਥਂਚਿਦੌਸ਼ਧ- ਪਥ੍ਯਾਦਿਸਾਵਦ੍ਯਭਯੇਨ ਵ੍ਯਾਧਿਵ੍ਯਥਾਦਿਪ੍ਰਤੀਕਾਰਮਕ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਭਾਵਨਾਂ ਨ ਕਰੋਤਿ ਤਰ੍ਹਿ ਮਹਾਨ੍ ਲੇਪੋ ਭਵਤਿ; ਅਥਵਾ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਮਾਨੋਪਿ ਹਰੀਤਕੀਵ੍ਯਾਜੇਨ ਗੁਡਭਕ੍ਸ਼ਣਵਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸੁਖਲਾਮ੍ਪਟਯੇਨ ਸਂਯਮਵਿਰਾਧਨਾਂ ਕਰੋਤਿ ਤਦਾਪਿ ਮਹਾਨ੍ ਲੇਪੋ ਭਵਤਿ . ਤਤਃ ਕਾਰਣਾਦੁਤ੍ਸਰ੍ਗਨਿਰਪੇਕ੍ਸ਼ਮਪਵਾਦਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਭਾਵਨਾਰੂਪਂ ਸ਼ੁਭੋਪਯੋਗਰੂਪਂ ਵਾ ਸਂਯਮਮਵਿਰਾਧਯਨ੍ਨੌਸ਼ਧਪਥ੍ਯਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾਲ੍ਪਸਾਵਦ੍ਯਮਪਿ ਬਹੁਗੁਣਰਾਸ਼ਿਮੁਤ੍ਸਰ੍ਗਸਾਪੇਕ੍ਸ਼ਮ-

ਦੇਸ਼ਕਾਲਜ੍ਞਕੋ ਭੀ, ਯਦਿ ਵਹ ਬਾਲ – ਵ੍ਰੁਦ੍ਧ – ਸ਼੍ਰਾਂਤ – ਗ੍ਲਾਨਤ੍ਵਕੇ ਅਨੁਰੋਧਸੇ, ਜੋ ਆਹਾਰ – ਵਿਹਾਰ ਹੈ, ਉਸਸੇ ਹੋਨੇਵਾਲੇ ਅਲ੍ਪਲੇਪਕੇ ਭਯਸੇ ਉਸਮੇਂ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿ ਨ ਕਰੇ ਤੋ (ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਅਪਵਾਦਕੇ ਆਸ਼੍ਰਯਸੇ ਹੋਨੇਵਾਲੇ ਅਲ੍ਪਬਂਧਕੇ ਭਯਸੇ ਉਤ੍ਸਰ੍ਗਕਾ ਹਠ ਕਰਕੇ ਅਪਵਾਦਮੇਂ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤ ਨ ਹੋ ਤੋ), ਅਤਿ ਕਰ੍ਕਸ਼ ਆਚਰਣਰੂਪ ਹੋਕਰ ਅਕ੍ਰਮਸੇ ਸ਼ਰੀਰਪਾਤ ਕਰਕੇ ਦੇਵਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਕੇ ਜਿਸਨੇ ਸਮਸ੍ਤ ਸਂਯਮਾਮ੍ਰੁਤਕਾ ਸਮੂਹ ਵਮਨ ਕਰ ਡਾਲਾ ਹੈ ਉਸੇ ਤਪਕਾ ਅਵਕਾਸ਼ ਨ ਰਹਨੇਸੇ, ਜਿਸਕਾ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰ ਅਸ਼ਕ੍ਯ ਹੈ ਐਸਾ ਮਹਾਨ ਲੇਪ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਇਸਲਿਯੇ ਅਪਵਾਦ ਨਿਰਪੇਕ੍ਸ਼ ਉਤ੍ਸਰ੍ਗ ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ .

ਦੇਸ਼ਕਾਲਜ੍ਞਕੋ ਭੀ, ਯਦਿ ਵਹ ਬਾਲ – ਵ੍ਰੁਦ੍ਧ – ਸ਼੍ਰਾਂਤ – ਗ੍ਲਾਨਤ੍ਵਕੇ ਅਨੁਰੋਧਸੇ ਜੋ ਆਹਾਰਵਿਹਾਰ ਹੈ, ਉਸਸੇ ਹੋਨੇਵਾਲੇ ਅਲ੍ਪਲੇਪਕੋ ਨ ਗਿਨਕਰ ਉਸਮੇਂ ੧ਯਥੇਸ਼੍ਟ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿ ਕਰੇ ਤੋ (ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਅਪਵਾਦਸੇ ਹੋਨੇਵਾਲੇ ਅਲ੍ਪਬਨ੍ਧਕੇ ਪ੍ਰਤਿ ਅਸਾਵਧਾਨ ਹੋਕਰ ਉਤ੍ਸਰ੍ਗਰੂਪ ਧ੍ਯੇਯਕੋ ਚੂਕਕਰ ਅਪਵਾਦਮੇਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦਪੂਰ੍ਵਕ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤੇ ਤੋ), ਮ੍ਰੁਦੁ ਆਚਰਣਰੂਪ ਹੋਕਰ ਸਂਯਮ ਵਿਰੋਧੀਕੋ – ਅਸਂਯਤਜਨਕੇ ਸਮਾਨ ਹੁਏ ਉਸਕੋ – ਉਸ ਸਮਯ ਤਪਕਾ ਅਵਕਾਸ਼ ਨ ਰਹਨੇਸੇ, ਜਿਸਕਾ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰ ਅਸ਼ਕ੍ਯ ਹੈ ਐਸਾ ਮਹਾਨ੍ ਲੇਪ ਹੋਤਾ ਹੈ . ਇਸਲਿਯੇ ਉਤ੍ਸਰ੍ਗ ਨਿਰਪੇਕ੍ਸ਼ ਅਪਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ .

ਇਸਸੇ (ਐਸਾ ਕਹਾ ਗਯਾ ਹੈ ਕਿ) ਉਤ੍ਸਰ੍ਗ ਔਰ ਅਪਵਾਦਕੇ ਵਿਰੋਧਸੇ ਹੋਨੇਵਾਲਾ ਜੋ ਆਚਰਣਕਾ ਦੁਃਸ੍ਥਿਤਪਨਾ ਵਹ ਸਰ੍ਵਥਾ ਨਿਸ਼ੇਧ੍ਯ (ਤ੍ਯਾਜ੍ਯ) ਹੈ, ਔਰ ਇਸੀਲਿਯੇ ਪਰਸ੍ਪਰ ਸਾਪੇਕ੍ਸ਼ ਉਤ੍ਸਰ੍ਗ ਔਰ ਅਪਵਾਦਸੇ ਜਿਸਕੀ ਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿ (-ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ, ਕਾਰ੍ਯ) ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਤੀ ਹੈ ਐਸਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਾਦ ਸਰ੍ਵਥਾ ਅਨੁਗਮ੍ਯ (ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਨੇ ਯੋਗ੍ਯ) ਹੈ .

੪੨੮ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰ[ ਭਗਵਾਨਸ਼੍ਰੀਕੁਂਦਕੁਂਦ-

੧. ਯਥੇਸ਼੍ਟ = ਸ੍ਵਚ੍ਛਂਦਤਯਾ, ਇਚ੍ਛਾਕੇ ਅਨੁਸਾਰ .