ਅਥ ਸ਼੍ਰਾਮਣ੍ਯਾਪਰਨਾਮ੍ਨੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਸ੍ਯੈਕਾਗ੍ਾ੍ਰਯਲਕ੍ਸ਼ਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਪਨਮ੍ . ਤਤ੍ਰ ਤਨ੍ਮੂਲਸਾਧਨਭੂਤੇ ਪ੍ਰਥਮਮਾਗਮ ਏਵ ਵ੍ਯਾਪਾਰਯਤਿ —
ਸ਼੍ਰਮਣੋ ਹਿ ਤਾਵਦੈਕਾਗ੍ਾ੍ਰਯਗਤ ਏਵ ਭਵਤਿ . ਐਕਾਗ੍ਾ੍ਰਯਂ ਤੁ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਰ੍ਥਸ੍ਯੈਵ ਭਵਤਿ . ਅਰ੍ਥਨਿਸ਼੍ਚਯਸ੍ਤ੍ਵਾਗਮਾਦੇਵ ਭਵਤਿ . ਤਤ ਆਗਮ ਏਵ ਵ੍ਯਾਪਾਰਃ ਪ੍ਰਧਾਨਤਰਃ, ਨ ਚਾਨ੍ਯਾ ਗਤਿਰਸ੍ਤਿ . ਯਤੋ ਨ ਖਲ੍ਵਾਗਮਮਨ੍ਤਰੇਣਾਰ੍ਥਾ ਨਿਸ਼੍ਚੇਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਨ੍ਤੇ, ਤਸ੍ਯੈਵ ਹਿ ਤ੍ਰਿਸਮਯਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ਣਸਕਲਪਦਾਰ੍ਥ- ਸਾਰ੍ਥਯਾਥਾਤ੍ਮ੍ਯਾਵਗਮਸੁਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਤਰਂਗਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਵਾਤ੍ . ਨ ਚਾਰ੍ਥਨਿਸ਼੍ਚਯਮਨ੍ਤਰੇਣੈਕਾਗ੍ਾ੍ਰਯਂ ਸਿਦ੍ਧਯੇਤ੍, ਨਿਸ਼੍ਚਯਵ੍ਯਵਹਾਰਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗੋਪਸਂਹਾਰਮੁਖ੍ਯਤ੍ਵੇਨ ‘ਮੁਜ੍ਝਦਿ ਵਾ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਥਲੇ ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮ੍ . ਏਵਂ ਸ੍ਥਲਚਤੁਸ਼੍ਟਯੇਨ ਤ੍ਰੁਤੀਯਾਨ੍ਤਰਾਧਿਕਾਰੇ ਸਮੁਦਾਯਪਾਤਨਿਕਾ . ਤਦ੍ਯਥਾ — ਅਥੈਕਾਗ੍ਯਗਤਃ ਸ਼੍ਰਮਣੋ ਭਵਤਿ .
ਅਬ, ਸ਼੍ਰਾਮਣ੍ਯ ਜਿਸਕਾ ਦੂਸਰਾ ਨਾਮ ਹੈ ਐਸੇ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾਲਕ੍ਸ਼ਣਵਾਲੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਕਾ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਪਨ ਹੈ . ਉਸਮੇਂ ਪ੍ਰਥਮ, ਉਸਕੇ (-ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਕੇ) ਮੂਲ ਸਾਧਨਭੂਤ ਆਗਮਮੇਂ ਵ੍ਯਾਪਾਰ (-ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿ) ਕਰਾਤੇ ਹੈਂ : —
ਅਨ੍ਵਯਾਰ੍ਥ : — [ਸ਼੍ਰਮਣਃ ] ਸ਼੍ਰਮਣ [ਐਕਾਗ੍ਰ੍ਯਤਃ ] ਏਕਾਗ੍ਰਤਾਕੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਤਾ ਹੈ; [ਐਕਾਗ੍ਰ੍ਯਂ| ] ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ [ਅਰ੍ਥੇਸ਼ੁ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਸ੍ਯ ] ਪਦਾਰ੍ਥੋਂਕੇ ਨਿਸ਼੍ਚਯਵਾਨ੍ਕੇ ਹੋਤੀ ਹੈ; [ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਿਃ ] (ਪਦਾਰ੍ਥੋਂਕਾ) ਨਿਸ਼੍ਚਯ [ਆਗਮਤਃ ] ਆਗਮ ਦ੍ਵਾਰਾ ਹੋਤਾ ਹੈ; [ਤਤਃ ] ਇਸਲਿਯੇ [ਆਗਮਚੇਸ਼੍ਟਾ ] ਆਗਮਮੇਂ ਵ੍ਯਾਪਾਰ [ਜ੍ਯੇਸ਼੍ਠਾ ] ਮੁਖ੍ਯ ਹੈ ..੨੩੨..
ਟੀਕਾ : — ਪ੍ਰਥਮ ਤੋ, ਸ਼੍ਰਮਣ ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾਕੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੀ ਹੋਤਾ ਹੈ; ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਪਦਾਰ੍ਥੋਂਕੇ ਨਿਸ਼੍ਚਯਵਾਨ੍ਕੇ ਹੀ ਹੋਤੀ ਹੈ; ਔਰ ਪਦਾਰ੍ਥੋਂਕਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯ ਆਗਮ ਦ੍ਵਾਰਾ ਹੀ ਹੋਤਾ ਹੈ; ਇਸਲਿਯੇ ਆਗਮਮੇਂ ਹੀ ਵ੍ਯਾਪਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨਤਰ (-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ) ਹੈ; ਦੂਸਰੀ ਗਤਿ (-ਅਨ੍ਯ ਕੋਈ ਮਾਰ੍ਗ) ਨਹੀਂ ਹੈ . ਉਸਕਾ ਕਾਰਣ ਯਹ ਹੈ ਕਿ : —
ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ ਆਗਮਕੇ ਬਿਨਾ ਪਦਾਰ੍ਥੋਂਕਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯ ਨਹੀਂ ਕਿਯਾ ਜਾ ਸਕਤਾ; ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਆਗਮ ਹੀ, ਜਿਸਕੇ ਤ੍ਰਿਕਾਲ (ਉਤ੍ਪਾਦ – ਵ੍ਯਯ – ਧ੍ਰੌਵ੍ਯਰੂਪ) ਤੀਨ ਲਕ੍ਸ਼ਣ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਹੈਂ ਐਸੇ ਸਕਲਪਦਾਰ੍ਥਸਾਰ੍ਥਕੇ ਯਥਾਤਥ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨ ਦ੍ਵਾਰਾ ਸੁਸ੍ਥਿਤ ਅਂਤਰਂਗਸੇ ਗਮ੍ਭੀਰ ਹੈ (ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਆਗਮਕਾ ਹੀ ਅਂਤਰਂਗ, ਸਰ੍ਵ ਪਦਾਰ੍ਥੋਂਕੇ
ਨਿਸ਼੍ਚਯ ਬਨੇ ਆਗਮ ਵਡੇ, ਆਗਮਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ ਮੁਖ੍ਯ ਛੇ. ੨੩੨.
੪੩੦ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰ[ ਭਗਵਾਨਸ਼੍ਰੀਕੁਂਦਕੁਂਦ-