ਇਹ ਹਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯਾਪਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰਕੇਤਨਾਗਮਪੂਰ੍ਵਿਕਯਾ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨਲਕ੍ਸ਼ਣਯਾ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟਯਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਵਪਰਵਿਭਾਗਾਭਾਵਾਤ੍ ਕਾਯਕਸ਼ਾਯੈਃ ਸਹੈਕ੍ਯਮਧ੍ਯਵਸਤੋਨਿਰੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ਯਾਭਿਲਾਸ਼ਤਯਾ ਸ਼ਡ੍ਜੀਵਨਿਕਾਯ- ਘਾਤਿਨੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਤੋਪਿ ਕ੍ਰੁਤਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤੇਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਨਿਵ੍ਰੁਤ੍ਤ੍ਯਭਾਵਾਤ੍ਤਥਾ ਪਰਮਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਾਭਾਵਾਦ੍ ਜ੍ਞੇਯਚਕ੍ਰ- ਕ੍ਰਮਾਕ੍ਰਮਣਨਿਰਰ੍ਗਲਜ੍ਞਪ੍ਤਿਤਯਾ ਜ੍ਞਾਨਰੂਪਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵੈਕਾਗ੍ਾ੍ਰਯਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤ੍ਯਭਾਵਾਚ੍ਚ ਸਂਯਮ ਏਵ ਨ ਤਾਵਤ੍ ਸਿਦ੍ਧਯੇਤ੍ . ਆਗਮਪੂਰ੍ਵਿਕਾ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟਿਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਯਸ੍ਯੇਹ ਲੋਕੇ ਸਂਜਮੋ ਤਸ੍ਸ ਣਤ੍ਥਿ ਸਂਯਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਾਸ੍ਤਿ ਇਦਿ ਭਣਦਿ ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਭਣਤਿ ਕਥਯਤਿ . ਕਿਂ ਕਰ੍ਤ੍ਰੁ . ਸੁਤ੍ਤਂ ਸੂਤ੍ਰਮਾਗਮਃ . ਅਸਂਜਦੋ ਹੋਦਿ ਕਿਧ ਸਮਣੋ ਅਸਂਯਤਃ ਸਨ੍ ਸ਼੍ਰਮਣਸ੍ਤਪੋਧਨਃ ਕਥਂ ਭਵਤਿ, ਨ ਕਥਮਪੀਤਿ . ਤਥਾਹਿ — ਯਦਿ ਨਿਰ੍ਦੋਸ਼ਿਨਿਜਪਰਮਾਤ੍ਮੈਵੋਪਾਦੇਯ ਇਤਿ ਰੁਚਿਰੂਪਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਰ੍ਹਿ ਪਰਮਾਗਮਬਲੇਨ ਵਿਸ਼ਦੈਕਜ੍ਞਾਨਰੂਪਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਸਮ੍ਯਗ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਟਿਰ੍ਨ ਭਵਤਿ, ਜ੍ਞਾਨੀ ਚ ਨ ਭਵਤਿ, ਤਦ੍ਦ੍ਵਯਾਭਾਵੇ ਸਤਿ ਪਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਸ਼ਯਾਭਿਲਾਸ਼ਸ਼ਡ੍ਜੀਵਵਧਵ੍ਯਾਵ੍ਰੁਤ੍ਤੋਪਿ ਸਂਯਤੋ ਨ ਭਵਤਿ . ਤਤਃ
ਅਨ੍ਵਯਾਰ੍ਥ : — [ਇਹ ] ਇਸ ਲੋਕਮੇਂ [ਯਸ੍ਯ ] ਜਿਸਕੀ [ਆਗਮਪੂਰ੍ਵਾ ਦ੍ਰੁਸ਼੍ਟਿਃ ] ਆਗਮਪੂਰ੍ਵਕ ਦ੍ਰੁਸ਼੍ਟਿ (ਦਰ੍ਸ਼ਨ) [ਨ ਭਵਤਿ ] ਨਹੀਂ ਹੈ [ਤਸ੍ਯ ] ਉਸਕੇ [ਸਂਯਮਃ ] ਸਂਯਮ [ਨਾਸ੍ਤਿ ] ਨਹੀਂ ਹੈ, [ਇਤਿ ] ਇਸਪ੍ਰਕਾਰ [ਸੂਤ੍ਰਂ ਭਣਤਿ ] ਸੂਤ੍ਰ ਕਹਤਾ ਹੈ; ਔਰ [ਅਸਂਯਤਃ ] ਅਸਂਯਤ ਵਹ [ਸ਼੍ਰਮਣਃ ] ਸ਼੍ਰਮਣ [ਕਥਂ ਭਵਤਿ ] ਕੈਸੇ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ ? ..੨੩੬..
ਟੀਕਾ : — ਇਸ ਲੋਕਮੇਂ ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ, ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ ਜਿਸਕਾ ਚਿਹ੍ਨ ਹੈ ਐਸੇ ਆਗਮਪੂਰ੍ਵਕ ਕ੍ਯੋਂਕਿ (੧) ਸ੍ਵਪਰਕੇ ਵਿਭਾਗਕੇ ਅਭਾਵਕੇ ਕਾਰਣ ਕਾਯਾ ਔਰ ਕਸ਼ਾਯੋਂਕੇ ਸਾਥ ਏਕਤਾਕਾ ਅਧ੍ਯਵਸਾਯ ਕਰਨੇਵਾਲੇ ਐਸੇ ਵੇ ਜੀਵ, ੨ਵਿਸ਼ਯੋਂਕੀ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾਕਾ ਨਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਹੋਨੇਸੇ ਛਹ ਜੀਵਨਿਕਾਯਕੇ ਘਾਤੀ ਹੋਕਰ ਸਰ੍ਵਤਃ (ਸਬ ਓਰ ਸੇ) ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿ ਕਰਤੇ ਹੈਂ, ਇਸਲਿਯੇ ਉਨਕੇ ਸਰ੍ਵਤਃ ਨਿਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿਕਾ ਅਭਾਵ ਹੈ . (ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਕਿਸੀ ਭੀ ਓਰਸੇ – ਕਿਂਚਿਤ੍ਮਾਤ੍ਰ ਭੀ ਨਿਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿ ਨਹੀਂ ਹੈ ), ਤਥਾਪਿ (੨) ਉਨਕੇ ਪਰਮਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਕੇ ਅਭਾਵਕੇ ਕਾਰਣ ਜ੍ਞੇਯਸਮੂਹਕੋ ਕ੍ਰਮਸ਼ਃ ਜਾਨਨੇਵਾਲੀ ੩ਨਿਰਰ੍ਗਲ ਜ੍ਞਪ੍ਤਿ
੧ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨਲਕ੍ਸ਼ਣਵਾਲੀ ਦ੍ਰੁਸ਼੍ਟਿਸੇ ਜੋ ਸ਼ੂਨ੍ਯ ਹੈ ਉਨ ਸਭੀਕੋ ਪ੍ਰਥਮ ਤੋ ਸਂਯਮ ਹੀ ਸਿਦ੍ਧ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ,
੧. ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨਲਕ੍ਸ਼ਣਵਾਲੀ = ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਕਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨ ਜਿਸਕਾ ਲਕ੍ਸ਼ਣ ਹੈ ਐਸੀ . [ਸਮ੍ਯਗ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾ ਲਕ੍ਸ਼ਣ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨ ਹੈ . ਵਹ ਆਗਮਪੂਰ੍ਵਕ ਹੋਤਾ ਹੈ . ਆਗਮਕਾ ਚਿਹ੍ਨ ‘ਸ੍ਯਾਤ੍’ ਕਾਰ ਹੈ] .]
੨. ਜਿਨ ਜੀਵੋਂਕੋ ਸ੍ਵਪਰਕਾ ਭੇਦਜ੍ਞਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਉਨਕੇ ਭਲੇ ਹੀ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਪਂਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋਂਕੇ ਵਿਸ਼ਯੋਂਕਾ ਸਂਯੋਗ ਦਿਖਾਈ
ਨ ਦੇਤਾ ਹੋ, ਛਹ ਜੀਵਨਿਕਾਯਕੀ ਦ੍ਰਵ੍ਯਹਿਂਸਾ ਨ ਦਿਖਾਈ ਦੇਤੀ ਹੋ ਔਰ ਇਸਪ੍ਰਕਾਰ ਸਂਯੋਗਸੇ ਨਿਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿ ਦਿਖਾਈ ਦੇਤੀ
ਹੋ, ਤਥਾਪਿ ਕਾਯਾ ਔਰ ਕਸ਼ਾਯਕੇ ਸਾਥ ਏਕਤ੍ਵ ਮਾਨਨੇਵਾਲੇ ਉਨ ਜੀਵੋਂਕੇ ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ ਪਂਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕੇ ਵਿਸ਼ਯੋਂਕੀ
ਅਭਿਲਾਸ਼ਾਕਾ ਨਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹਿਂਸਾਕਾ ਕਿਂਚਿਤ੍ਮਾਤ੍ਰ ਅਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਔਰ ਇਸੀਪ੍ਰਕਾਰ ਪਰਭਾਵਸੇ ਕਿਂਚਿਤ੍ਮਾਤ੍ਰ
ਨਿਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿ ਨਹੀਂ ਹੈ .
੩. ਨਿਰਰ੍ਗਲ = ਨਿਰਂਕੁਸ਼; ਸਂਯਮਰਹਿਤ; ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦੀ .