ਯਦਾ ਹਿ ਸਮਧਿਗਤਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਵ੍ਰੁਤ੍ਤੇਃ ਸ਼੍ਰਮਣਸ੍ਯ ਤਤ੍ਪ੍ਰਚ੍ਯਾਵਨਹੇਤੋਃ ਕਸ੍ਯਾਪ੍ਯੁਪਸਰ੍ਗਸ੍ਯੋਪਨਿਪਾਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍, ਸ ਸ਼ੁਭੋਪਯੋਗਿਨਃ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਤਿਚਿਕੀਰ੍ਸ਼ਾ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿਕਾਲਃ . ਇਤਰਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਯਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਵ੍ਰੁਤ੍ਤੇਃ ਸਮਧਿਗਮਨਾਯ ਕੇਵਲਂ ਨਿਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿਕਾਲ ਏਵ ..੨੫੨..
ਅਥ ਲੋਕਸਮ੍ਭਾਸ਼ਣਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿਂ ਸਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਭਾਗਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ —
ਤ੍ਵਾਚ੍ਛ੍ਰਮਣਸ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰਮਣਮ੍ . ਦਿਟ੍ਠਾ ਦ੍ਰੁਸ਼੍ਟਵਾ . ਕਥਂਭੂਤਮ੍ . ਰੂਢਂ ਰੂਢਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਪੀਡਿਤਂ ਕਦਰ੍ਥਿਤਮ੍ . ਕੇਨ . ਰੋਗੇਣ ਵਾ ਅਨਾਕੁਲਤ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਪਰਮਾਤ੍ਮਨੋ ਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣੇਨਾਕੁਲਤ੍ਵੋਤ੍ਪਾਦਕੇਨ ਰੋਗੇਣ ਵ੍ਯਾਧਿਵਿਸ਼ੇਸ਼ੇਣ ਵਾ, ਛੁਧਾਏ ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾ, ਤਣ੍ਹਾਏ ਵਾ ਤ੍ਰੁਸ਼੍ਣਯਾ ਵਾ, ਸਮੇਣ ਵਾ ਮਾਰ੍ਗੋਪਵਾਸਾਦਿਸ਼੍ਰਮੇਣ ਵਾ . ਅਤ੍ਰੇਦਂ ਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯਮ੍ — ਸ੍ਵਸ੍ਥਭਾਵਨਾਵਿਘਾਤਕ- ਰੋਗਾਦਿਪ੍ਰਸ੍ਤਾਵੇ ਵੈਯਾਵ੍ਰੁਤ੍ਤ੍ਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਸ਼ੇਸ਼ਕਾਲੇ ਸ੍ਵਕੀਯਾਨੁਸ਼੍ਠਾਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ..੨੫੨.. ਅਥ ਸ਼ੁਭੋਪਯੋਗਿਨਾਂ ਤਪੋਧਨਵੈਯਾਵ੍ਰੁਤ੍ਤ੍ਯਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਲੌਕਿਕਸਂਭਾਸ਼ਣਵਿਸ਼ਯੇ ਨਿਸ਼ੇਧੋ ਨਾਸ੍ਤੀਤ੍ਯੁਪਦਿਸ਼ਤਿ — ਣ ਣਿਂਦਿਦਾ ਸ਼ੁਭੋਪਯੋਗਿ-
ਅਨ੍ਵਯਾਰ੍ਥ : — [ਰੋਗੇਣ ਵਾ ] ਰੋਗਸੇ, [ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾ ] ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਸੇ, [ਤ੍ਰੁਸ਼੍ਣਯਾ ਵਾ ] ਤ੍ਰੁਸ਼ਾਸੇ [ਸ਼੍ਰਮੇਣ ਵਾ ] ਅਥਵਾ ਸ਼੍ਰਮਸੇ [ਰੂਢਮ੍ ] ਆਕ੍ਰਾਂਤ [ਸ਼੍ਰਮਣਂ ] ਸ਼੍ਰਮਣਕੋ [ਦ੍ਰੁਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ] ਦੇਖਕਰ [ਸਾਧੁਃ ] ਸਾਧੁ [ਆਤ੍ਮਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ] ਅਪਨੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਕੇ ਅਨੁਸਾਰ [ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤਾਮ੍ ] ਵੈਯਾਵ੍ਰੁਤ੍ਯਾਦਿ ਕਰੋ ..੨੫੨..
ਟੀਕਾ : — ਜਬ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਪਰਿਣਤਿਕੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਸ਼੍ਰਮਣਕੋ, ਉਸਸੇ ਚ੍ਯੁਤ ਕਰੇ ਐਸਾ ਕਾਰਣ — ਕੋਈ ਭੀ ਉਪਸਰ੍ਗ — ਆ ਜਾਯ, ਤਬ ਵਹ ਕਾਲ, ਸ਼ੁਭੋਪਯੋਗੀਕੋ ਅਪਨੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ੧ਪ੍ਰਤਿਕਾਰ ਕਰਨੇਕੀ ਇਚ੍ਛਾਰੂਪ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿਕਾ ਕਾਲ ਹੈ; ਔਰ ਉਸਕੇ ਅਤਿਰਿਕ੍ਤਕਾ ਕਾਲ ਅਪਨੀ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਪਰਿਣਤਿਕੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਕੇ ਲਿਯੇ ਕੇਵਲ ਨਿਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿਕਾ ਕਾਲ ਹੈ .
ਭਾਵਾਰ੍ਥ : — ਜਬ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਪਰਿਣਤਿਕੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਸ਼੍ਰਮਣਕੇ ਸ੍ਵਸ੍ਥ ਭਾਵਕਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨੇਵਾਲਾ ਰੋਗਾਦਿਕ ਆ ਜਾਯ ਤਬ ਉਸ ਸਮਯ ਸ਼ੁਭੋਪਯੋਗੀ ਸਾਧੁਕੋ ਉਨਕੀ ਸੇਵਾਕੀ ਇਚ੍ਛਾਰੂਪ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀ ਹੈ, ਔਰ ਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਲਮੇਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਪਰਿਣਤਿਕੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਨੇਕੇ ਲਿਯੇ ਨਿਜ ਅਨੁਸ਼੍ਠਾਨ ਹੋਤਾ ਹੈ ..੨੫੨..
ਅਬ ਲੋਗੋਂਕੇ ਸਾਥ ਬਾਤਚੀਤਕਰਨੇਕੀ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿ ਉਸਕੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕੇ ਵਿਭਾਗ ਸਹਿਤ ਬਤਲਾਤੇ ਹੈਂ (ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਸ਼ੁਭੋਪਯੋਗੀ ਸ਼੍ਰਮਣਕੋ ਲੋਗੋਂਕੇ ਸਾਥ ਬਾਤਚੀਤਕੀ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿ ਕਿਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸੇ ਕਰਨਾ ਯੋਗ੍ਯ ਹੈ ਔਰ ਕਿਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸੇ ਨਹੀਂ, ਸੋ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ) : — ਸੇਵਾਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਰੋਗੀ – ਬਾਲ਼ਕ – ਵ੍ਰੁਦ੍ਧ – ਗੁਰੁ ਸ਼੍ਰਮਣੋ ਤਣੀ,
੪੬੪ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰ[ ਭਗਵਾਨਸ਼੍ਰੀਕੁਂਦਕੁਂਦ-
੧. ਪ੍ਰਤਿਕਾਰ = ਉਪਾਯ; ਸਹਾਯ .