ਅਵਿਦਿਦਪਰਮਤ੍ਥੇਸੁ ਯ ਵਿਸਯਕਸਾਯਾਧਿਗੇਸੁ ਪੁਰਿਸੇਸੁ .
ਯਾਨਿ ਹਿ ਛਦ੍ਮਸ੍ਥਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਪਿਤਵਸ੍ਤੂਨਿ ਕਾਰਣਵੈਪਰੀਤ੍ਯਂ; ਤੇ ਖਲੁ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਪਰਿਜ੍ਞਾਨਸ਼ੂਨ੍ਯ- ਤਯਾਨਵਾਪ੍ਤਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿਤਯਾ ਚਾਵਿਦਿਤਪਰਮਾਰ੍ਥਾ ਵਿਸ਼ਯਕਸ਼ਾਯਾਧਿਕਾਃ ਪੁਰੁਸ਼ਾਃ . ਤੇਸ਼ੁ ਸ਼ੁਭੋਪਯੋਗਾ- ਤ੍ਮਕਾਨਾਂ ਜੁਸ਼੍ਟੋਪਕ੍ਰੁਤਦਤ੍ਤਾਨਾਂ ਯਾ ਕੇਵਲਪੁਣ੍ਯਾਪਸਦਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਫਲਵੈਪਰੀਤ੍ਯਂ; ਤਤ੍ਕੁਦੇਵਮਨੁਜਤ੍ਵਮ੍ ..੨੫੭.. ਣਿਯਮਜ੍ਝਯਣਝਾਣਦਾਣਰਦੋ ਵ੍ਰਤਨਿਯਮਾਧ੍ਯਯਨਧ੍ਯਾਨਦਾਨਰਤਃ . ਕੇਸ਼ੁ ਵਿਸ਼ਯੇ ਯਾਨਿ ਵ੍ਰਤਾਦੀਨਿ . ਛਦੁਮਤ੍ਥਵਿਹਿਦਵਤ੍ਥੁਸੁ ਛਦ੍ਮਸ੍ਥਵਿਹਿਤਵਸ੍ਤੁਸ਼ੁ ਅਲ੍ਪਜ੍ਞਾਨਿਪੁਰੁਸ਼ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਪਿਤਪਾਤ੍ਰਭੂਤਵਸ੍ਤੁਸ਼ੁ . ਇਤ੍ਥਂਭੂਤਃ ਪੁਰੁਸ਼ਃ ਕਂ ਨ ਲਭਤੇ . ਅਪੁਣਬ੍ਭਾਵਂ ਅਪੁਨਰ੍ਭਵਸ਼ਬ੍ਦਵਾਚ੍ਯਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮ੍ . ਤਰ੍ਹਿ ਕਿਂ ਲਭਤੇ . ਭਾਵਂ ਸਾਦਪ੍ਪਗਂ ਲਹਦਿ ਭਾਵਂ ਸਾਤਾਤ੍ਮਕਂ ਲਭਤੇ . ਭਾਵਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸੁਦੇਵਮਨੁਸ਼੍ਯਤ੍ਵਪਰ੍ਯਾਯੋ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਃ . ਸ ਚ ਕਥਂਭੂਤਃ . ਸਾਤਾਤ੍ਮਕਃ ਸਦ੍ਵੇਦ੍ਯੋਦਯਰੂਪ ਇਤਿ . ਤਥਾਹਿ – ਯੇ ਕੇਚਨ ਨਿਸ਼੍ਚਯਵ੍ਯਵਹਾਰਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਪੁਣ੍ਯਮੇਵ ਮੁਕ੍ਤਿਕਾਰਣਂ ਭਣਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਛਦ੍ਮਸ੍ਥਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਗ੍ਰੁਹ੍ਯਨ੍ਤੇ, ਨ ਚ ਗਣਧਰਦੇਵਾਦਯਃ . ਤੈਃ ਛਦ੍ਮਸ੍ਥੈਰਜ੍ਞਾਨਿਭਿਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮੋਪਦੇਸ਼ਸ਼ੂਨ੍ਯੈਰ੍ਯੇ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਸ੍ਤਾਨਿ ਛਦ੍ਮਸ੍ਥਵਿਹਿਤਵਸ੍ਤੂਨਿ ਭਣ੍ਯਨ੍ਤੇ . ਤਤ੍ਪਾਤ੍ਰਸਂਸਰ੍ਗੇਣ ਯਦ੍ਵ੍ਰਤਨਿਯਮਾਧ੍ਯਯਨਦਾਨਾਦਿਕਂ ਕਰੋਤਿ ਤਦਪਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਭਾਵਨਾਨੁਕੂਲਂ ਨ ਭਵਤਿ, ਤਤਃ ਕਾਰਣਾਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਨ ਲਭਤੇ . ਸੁਦੇਵਮਨੁਸ਼੍ਯਤ੍ਵਂ ਲਭਤ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ ..੨੫੬.. ਅਥ ਸਮ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਵ੍ਰਤਰਹਿਤਪਾਤ੍ਰੇਸ਼ੁ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਕੁਦੇਵਮਨੁਜਤ੍ਵਂ ਭਵਤੀਤਿ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯਤਿ — ਫਲਦਿ ਫਲਤਿ . ਕੇਸ਼ੁ . ਕੁਦੇਵੇਸੁ ਮਣੁਵੇਸੁ ਕੁਤ੍ਸਿਤਦੇਵੇਸ਼ੁ
ਅਬ (ਇਸ ਗਾਥਾਮੇਂ ਭੀ) ਕਾਰਣਵਿਪਰੀਤਤਾ ਔਰ ਫਲਵਿਪਰੀਤਤਾ ਹੀ ਬਤਲਾਤੇ ਹੈਂ : —
ਅਨ੍ਵਯਾਰ੍ਥ : — [ਅਵਿਦਿਤਪਰਮਾਰ੍ਥੇਸ਼ੁ ] ਜਿਨ੍ਹੋਂਨੇ ਪਰਮਾਰ੍ਥਕੋ ਨਹੀਂ ਜਾਨਾ ਹੈ, [ਚ ] ਔਰ [ਵਿਸ਼ਯਕਸ਼ਾਯਾਧਿਕੇਸ਼ੁ ] ਜੋ ਵਿਸ਼ਯ – ਕਸ਼ਾਯਮੇਂ ਅਧਿਕ ਹੈਂ, [ਪੁਰੁਸ਼ੇਸ਼ੁ ] ਐਸੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਂਕੇ ਪ੍ਰਤਿ [ਜੁਸ਼੍ਟਂ ਕ੍ਰੁਤਂ ਵਾ ਦਤ੍ਤਂ ] ਸੇਵਾ, ਉਪਕਾਰ ਯਾ ਦਾਨ [ਕੁਦੇਵੇਸ਼ੁ ਮਨੁਜੇਸ਼ੁ ] ਕੁਦੇਵਰੂਪਮੇਂ ਔਰ ਕੁਮਨੁਸ਼੍ਯਰੂਪਮੇਂ [ਫਲਤਿ ] ਫਲਤਾ ਹੈ ..੨੫੭..
ਟੀਕਾ : — ਜੋ ਛਦ੍ਮਸ੍ਥਸ੍ਥਾਪਿਤ ਵਸ੍ਤੁਯੇਂ ਹੈਂ ਵੇ ਕਾਰਣਵਿਪਰੀਤਤਾ ਹੈਂ; ਵੇ (ਵਿਪਰੀਤ ਕਾਰਣ) ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ (੧) ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਸੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯਤਾਕੇ ਕਾਰਣ, ‘ਪਰਮਾਰ੍ਥਕੇ ਅਜਾਨ’ ਔਰ (੨) ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਪਰਿਣਤਿਕੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਨ ਕਰਨੇਸੇ ‘ਵਿਸ਼ਯਕਸ਼ਾਯਮੇਂ ਅਧਿਕ’ ਐਸੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਹੈਂ . ਉਨਕੇ ਪ੍ਰਤਿ ਸ਼ੁਭੋਪਯੋਗਾਤ੍ਮਕ ਜੀਵੋਂਕੋ — ਸੇਵਾ, ਉਪਕਾਰ ਯਾ ਦਾਨ ਕਰਨੇਵਾਲੇ ਜੀਵੋਂਕੋ — ਜੋ ਕੇਵਲ
ਉਪਕਾਰ – ਸੇਵਾ – ਦਾਨ ਸਰ੍ਵ ਕੁਦੇਵਮਨੁਜਪਣੇ ਫਲ਼ੇ. ੨੫੭.