ਅਥ ਕਾਰਣਵੈਪਰੀਤ੍ਯਾਤ੍ ਫਲਮਵਿਪਰੀਤਂ ਨ ਸਿਧ੍ਯਤੀਤਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਪਯਤਿ — ਜਦਿ ਤੇ ਵਿਸਯਕਸਾਯਾ ਪਾਵ ਤ੍ਤਿ ਪਰੂਵਿਦਾ ਵ ਸਤ੍ਥੇਸੁ .
ਵਿਸ਼ਯਕਸ਼ਾਯਾਸ੍ਤਾਵਤ੍ਪਾਪਮੇਵ; ਤਦ੍ਵਨ੍ਤਃ ਪੁਰੁਸ਼ਾ ਅਪਿ ਪਾਪਮੇਵ; ਤਦਨੁਰਕ੍ਤਾ ਅਪਿ ਪਾਪਾਨੁਰਕ੍ਤਤ੍ਵਾਤ੍ ਪਾਪਮੇਵ ਭਵਨ੍ਤਿ . ਤਤੋ ਵਿਸ਼ਯਕਸ਼ਾਯਵਨ੍ਤਃ ਸ੍ਵਾਨੁਰਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਯਾਪਿ ਨ ਕਲ੍ਪ੍ਯਨ੍ਤੇ, ਕਥਂ ਪੁਨਃ ਸਂਸਾਰਨਿਸ੍ਤਾਰਣਾਯ . ਤਤੋ ਨ ਤੇਭ੍ਯਃ ਫਲਮਵਿਪਰੀਤਂ ਸਿਧ੍ਯੇਤ੍ ..੨੫੮.. ਮਨੁਜੇਸ਼ੁ . ਕਿਂ ਕਰ੍ਤ੍ਰੁ . ਜੁਟ੍ਠਂ ਜੁਸ਼੍ਟਂ ਸੇਵਾ ਕ੍ਰੁਤਾ, ਕਦਂ ਵ ਕ੍ਰੁਤਂ ਵਾ ਕਿਮਪਿ ਵੈਯਾਵ੍ਰੁਤ੍ਤ੍ਯਾਦਿਕਮ੍, ਦਤ੍ਤਂ ਦਤ੍ਤਂ ਕਿਮਪ੍ਯਾਹਾਰਾਦਿਕਮ੍ . ਕੇਸ਼ੁ . ਪੁਰਿਸੇਸੁ ਪੁਰੁਸ਼ੇਸ਼ੁ ਪਾਤ੍ਰੇਸ਼ੁ . ਕਿਂਵਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟੇਸ਼ੁ . ਅਵਿਦਿਦਪਰਮਤ੍ਥੇਸੁ ਯ ਅਵਿਦਿਤਪਰਮਾਰ੍ਥੇਸ਼ੁ ਚ, ਪਰਮਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨਜ੍ਞਾਨਸ਼ੂਨ੍ਯੇਸ਼ੁ . ਪੁਨਰਪਿ ਕਿਂਰੂਪੇਸ਼ੁ . ਵਿਸਯਕਸਾਯਾਧਿਗੇਸੁ ਵਿਸ਼ਯਕਸ਼ਾਯਾਧਿਕੇਸ਼ੁ, ਵਿਸ਼ਯ- ਕਸ਼ਾਯਾਧੀਨਤ੍ਵੇਨ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਯਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਭਾਵਨਾਰਹਿਤੇਸ਼ੁ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ ..੨੫੭.. ਅਥ ਤਮੇਵਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਕਾਰਾਨ੍ਤਰੇਣ ਦ੍ਰਢਯਤਿ — ਜਦਿ ਤੇ ਵਿਸਯਕਸਾਯਾ ਪਾਵ ਤ੍ਤਿ ਪਰੂਵਿਦਾ ਵ ਸਤ੍ਥੇਸੁ ਯਦਿ ਚੇਤ੍ ਤੇ ਵਿਸ਼ਯਕਸ਼ਾਯਾਃ ਪਾਪਮਿਤਿ ਪ੍ਰਰੂਪਿਤਾਃ ਪੁਣ੍ਯਾਪਸਦਕੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿ ਵਹ ਫਲਵਿਪਰੀਤਤਾ ਹੈ; ਵਹ (ਫਲ) ਕੁਦੇਵਮਨੁਸ਼੍ਯਤ੍ਵ ਹੈ ..੨੫੭..
ਅਨ੍ਵਯਾਰ੍ਥ : — [ਯਦਿ ਵਾ ] ਜਬਕਿ ‘[ਤੇ ਵਿਸ਼ਯਕਸ਼ਾਯਾਃ ] ਵੇ ਵਿਸ਼ਯਕਸ਼ਾਯ [ਪਾਪਮ੍ ] ਪਾਪ ਹੈਂ’ [ਇਤਿ ] ਇਸਪ੍ਰਕਾਰ [ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇਸ਼ੁ ] ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਂਮੇਂ [ਪ੍ਰਰੂਪਿਤਾਃ ] ਪ੍ਰਰੂਪਿਤ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ, ਤੋ [ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਬਦ੍ਧਾਃ ] ਉਨਮੇਂ ਪ੍ਰਤਿਬਦ੍ਧ (ਵਿਸ਼ਯ – ਕਸ਼ਾਯੋਂਮੇਂ ਲੀਨ) [ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ਾਃ ] ਵੇ ਪੁਰੁਸ਼ [ਨਿਸ੍ਤਾਰਕਾਃ ] ਨਿਸ੍ਤਾਰਕ (ਪਾਰ ਲਗਾਨੇਵਾਲੇ) [ਕਥਂ ਭਵਨ੍ਤਿ ] ਕੈਸੇ ਹੋ ਸਕਤੇ ਹੈਂ ?..੨੫੮..
ਟੀਕਾ : — ਪ੍ਰਥਮ ਤੋ ਵਿਸ਼ਯਕਸ਼ਾਯ ਪਾਪ ਹੀ ਹੈਂ; ਵਿਸ਼ਯਕਸ਼ਾਯਵਾਨ੍ ਪੁਰੁਸ਼ ਭੀ ਪਾਪ ਹੀ ਹੈਂ; ਵਿਸ਼ਯਕਸ਼ਾਯਵਾਨ੍ ਪੁਰੁਸ਼ੋਂਕੇ ਪ੍ਰਤਿ ਅਨੁਰਕ੍ਤ ਜੀਵ ਭੀ ਪਾਪਮੇਂ ਅਨੁਰਕ੍ਤ ਹੋਨੇਸੇ ਪਾਪ ਹੀ ਹੈਂ . ਇਸਲਿਯੇ ਵਿਸ਼ਯਕਸ਼ਾਯਵਾਨ੍ ਪੁਰੁਸ਼ ਸ੍ਵਾਨੁਰਕ੍ਤ (ਅਪਨੇ ਪ੍ਰਤਿ ਅਨੁਰਾਗਵਾਲੇ) ਪੁਰੁਸ਼ੋਂਕੋ ਪੁਣ੍ਯਕਾ ਕਾਰਣ ਭੀ ਨਹੀਂ ਹੋਤੇ, ਤਬ ਫਿ ਰ ਵੇ ਸਂਸਾਰਸੇ ਨਿਸ੍ਤਾਰਕੇ ਕਾਰਣ ਤੋ ਕੈਸੇ ਹੋ ਸਕਤੇ ਹੈਂ ? (ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਤੇ); ਇਸਲਿਯੇ ਉਨਸੇ ਅਵਿਪਰੀਤ ਫਲ ਸਿਦ੍ਧ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ (ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਵਿਸ਼ਯਕਸ਼ਾਯਵਾਨ੍ ਪੁਰੁਸ਼ਰੂਪ ਵਿਪਰੀਤ ਕਾਰਣਕਾ ਫਲ ਅਵਿਪਰੀਤ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ) ..੨੫੮..
ਤੋ ਕੇਮ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਬਦ੍ਧ ਪੁਰੁਸ਼ੋ ਹੋਯ ਰੇ ਨਿਸ੍ਤਾਰਕਾ ? ੨੫੮.
੪੭੦ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰ[ ਭਗਵਾਨਸ਼੍ਰੀਕੁਂਦਕੁਂਦ-