ਅਥਾਵਿਪਰੀਤਫਲਕਾਰਣਾਵਿਪਰੀਤਕਾਰਣਸਮੁਪਾਸਨਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤੋ ਵਿਧੇਯਤਯਾ ਸੂਤ੍ਰਦ੍ਵੈਤੇਨੋਪਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ —
ਸ਼੍ਰਮਣਾਨਾਮਾਤ੍ਮਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਹੇਤੌ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਤੇ ਵਸ੍ਤੁਨਿ ਤਦਨੁਕੂਲਕ੍ਰਿਯਾਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤ੍ਯਾ ਗੁਣਾਤਿਸ਼ਯਾਧਾਨਮ- ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਿਦ੍ਧਮ੍ ..੨੬੧.. ਆਚਾਰ੍ਯਃ . ਕਿਂ ਕ੍ਰੁਤ੍ਵਾ . ਦਿਟ੍ਠਾ ਦ੍ਰੁਸ਼੍ਟਵਾ . ਕਿਮ੍ . ਵਤ੍ਥੁਂ ਤਪੋਧਨਭੂਤਂ ਪਾਤ੍ਰਂ ਵਸ੍ਤੁ . ਕਿਂਵਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟਮ੍ . ਪਗਦਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਤਂ ਅਭ੍ਯਨ੍ਤਰਨਿਰੁਪਰਾਗਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਭਾਵਨਾਜ੍ਞਾਪਕਬਹਿਰਙ੍ਗਨਿਰ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਰੂਪਮ੍ . ਕਾਭਿਃ ਕ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਰ੍ਤਤਾਮ੍ . ਅਬ੍ਭੁਟ੍ਠਾਣਪ੍ਪਧਾਣਕਿਰਿਯਾਹਿਂ ਅਭ੍ਯਾਗਤਯੋਗ੍ਯਾਚਾਰਵਿਹਿਤਾਭਿਰਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨਾਦਿਕ੍ਰਿਯਾਭਿਃ . ਤਦੋ ਗੁਣਾਦੋ ਤਤੋ ਦਿਨ-
ਅਬ, ਅਵਿਪਰੀਤ ਫਲਕਾ ਕਾਰਣ ਐਸਾ ਜੋ ‘ਅਵਿਪਰੀਤ ਕਾਰਣ’ ਉਸਕੀ ਉਪਾਸਨਾਰੂਪ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿ ਸਾਮਾਨ੍ਯ ਔਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਰੂਪਸੇ ਕਰਨੇ ਯੋਗ੍ਯ ਹੈ ਐਸਾ ਦੋ ਸੂਤ੍ਰੋਂ ਦ੍ਵਾਰਾ ਬਤਲਾਤੇ ਹੈਂ —
ਅਨ੍ਵਯਾਰ੍ਥ : — [ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਤਂ ਵਸ੍ਤੁ ] ੧ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਤ ਵਸ੍ਤੁਕੋ [ਦ੍ਰੁਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ] ਦੇਖਕਰ (ਪ੍ਰਥਮ ਤੋ) [ਅਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨਪ੍ਰਧਾਨਕ੍ਰਿਯਾਭਿਃ ] ੨ਅਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨ ਆਦਿ ਕ੍ਰਿਯਾਓਂਸੇ [ਵਰ੍ਤਤਾਮ੍ ] (ਸ਼੍ਰਮਣ) ਵਰ੍ਤੋ; [ਤਤਃ ] ਫਿ ਰ [ਗੁਣਾਤ੍ ] ਗੁਣਾਨੁਸਾਰ [ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਿਤਵ੍ਯਃ ] ਭੇਦ ਕਰਨਾ, — [ਇਤਿ ਉਪਦੇਸ਼ਃ ] ਐਸਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ ..੨੬੦..
ਟੀਕਾ : — ਸ਼੍ਰਮਣੋਂਕੇ ਆਤ੍ਮਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕੀ ਹੇਤੁਭੂਤ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਤ ਵਸ੍ਤੁ (-ਸ਼੍ਰਮਣ) ਕੇ ਪ੍ਰਤਿ ਉਸਕੇ ਯੋਗ੍ਯ (ਸ਼੍ਰਮਣ ਯੋਗ੍ਯ) ਕ੍ਰਿਯਾਰੂਪ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿਸੇ ਗੁਣਾਤਿਸ਼ਯਤਾਕਾ ਆਰੋਪਣ ਕਰਨੇਕਾ ਨਿਸ਼ੇਧ ਨਹੀਂ ਹੈ .
ਭਾਵਾਰ੍ਥ : — ਯਦਿ ਕੋਈ ਸ਼੍ਰਮਣ ਅਨ੍ਯ ਸ਼੍ਰਮਣਕੋ ਦੇਖੇ ਤੋ ਪ੍ਰਥਮ ਹੀ, ਮਾਨੋ ਵੇ ਅਨ੍ਯ ਸ਼੍ਰਮਣ ਗੁਣਾਤਿਸ਼ਯਵਾਨ੍ ਹੋਂ ਇਸਪ੍ਰਕਾਰ ਉਨਕੇ ਪ੍ਰਤਿ (ਅਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨਾਦਿ) ਵ੍ਯਵਹਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਯੇ . ਫਿ ਰ ਉਨਕਾ ਪਰਿਚਯ ਹੋਨੇਕੇ ਬਾਦ ਉਨਕੇ ਗੁਣਾਨੁਸਾਰ ਬਰ੍ਤਾਵ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਯੇ ..੨੬੧..
ਵਰ੍ਤੋ ਸ਼੍ਰਮਣ, ਪਛੀ ਵਰ੍ਤਨੀਯ ਗੁਣਾਨੁਸਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਥੀ. ੨੬੧.
੧. ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਤ ਵਸ੍ਤੁ = ਅਵਿਕ੍ਰੁਤ ਵਸ੍ਤੁ; ਅਵਿਪਰੀਤ ਪਾਤ੍ਰ (ਅਭ੍ਯਂਤਰ – ਨਿਰੁਪਰਾਗ – ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਆਤ੍ਮਾਕੀ ਭਾਵਨਾਕੋ ਬਤਾਨੇਵਾਲਾ ਜੋ ਬਹਿਰਂਗ – ਨਿਰ੍ਗ੍ਰਂਥ – ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਰੂਪ ਹੈ ਉਸ ਰੂਪਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰਮਣਕੋ ਯਹਾਁ ‘ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਤ – ਵਸ੍ਤੁ’ ਕਹਾ ਹੈ .)
੨. ਅਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨ = ਸਮ੍ਮਾਨਾਰ੍ਥ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਨਾ ਔਰ ਸਮ੍ਮੁਖ ਜਾਨਾ .