ਪ੍ਰਵਾਹਾਵਸ੍ਥਾਯਿਤ੍ਵੇਨ ਸਕਲਾਰ੍ਥਸਾਰ੍ਥਾਤ੍ਮਕਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਚਨਸ੍ਯ ਸਾਰਭੂਤਂ ਭੂਤਾਰ੍ਥਸ੍ਵਸਂਵੇਦ੍ਯਦਿਵ੍ਯਜ੍ਞਾਨਾਨਨ੍ਦ-
ਸ੍ਵਭਾਵਮਨਨੁਭੂਤਪੂਰ੍ਵਂ ਭਗਵਨ੍ਤਮਾਤ੍ਮਾਨਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ..੨੭੫..
ਇਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਦੀਪਿਕਾਯਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਦਮ੍ਰੁਤਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰਿਵਿਰਚਿਤਾਯਾਂ ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤੌ ਚਰਣਾਨੁਯੋਗਸੂਚਿਕਾ ਚੂਲਿਕਾ ਨਾਮ ਤ੍ਰੁਤੀਯਃ ਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਕਨ੍ਧਃ ਸਮਾਪ੍ਤਃ ..੩..
ਜ੍ਞੇਯਭੂਤਪਰਮਾਤ੍ਮਾਦਿਪਦਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਤਤ੍ਸਾਧ੍ਯਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਸ੍ਵਸਂਵੇਦਨਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯ ਚ, ਤਥੈਵ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨਲਕ੍ਸ਼ਣ- ਸਮ੍ਯਗ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਿਸ਼ਯਭੂਤਾਨੇਕਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਕਪਰਮਾਤ੍ਮਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਤੇਨ ਵ੍ਯਵਹਾਰਸਮ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵੇਨ ਸਾਧ੍ਯਸ੍ਯ ਨਿਜ- ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਰੁਚਿਰੂਪਨਿਸ਼੍ਚਯਸਮ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਚ, ਤਥੈਵ ਚ ਵ੍ਰਤਸਮਿਤਿਗੁ ਪ੍ਤ੍ਯਾਦ੍ਯਨੁਸ਼੍ਠਾਨਰੂਪਸ੍ਯ ਸਰਾਗਚਾਰਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤੇਨੈਵ ਸਾਧ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਵਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਨਿਸ਼੍ਚਲਾਨੁਭੂਤਿਰੂਪਸ੍ਯ ਵੀਤਰਾਗਚਾਰਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਕਤ੍ਵਾਤ੍ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰਾਭਿਧੇਯਮ੍ . ਕਥਂਭੂਤਃ ਸਃ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯਜਨਃ . ਸਾਗਾਰਣਗਾਰਚਰਿਯਯਾ ਜੁਤ੍ਤੋ ਸਾਗਾਰਾਨਾਗਾਰਚਰ੍ਯਯਾ ਯੁਕ੍ਤਃ . ਆਭ੍ਯਨ੍ਤਰਰਤ੍ਨ- ਤ੍ਰਯਾਨੁਸ਼੍ਠਾਨਮੁਪਾਦੇਯਂ ਕ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬਹਿਰਙ੍ਗਰਤ੍ਨਤ੍ਰਯਾਨੁਸ਼੍ਠਾਨਂ ਸਾਗਾਰਚਰ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰਾਵਕਚਰ੍ਯਾ . ਬਹਿਰਙ੍ਗਰਤ੍ਨਤ੍ਰਯਾਧਾਰੇਣਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰ- ਰਤ੍ਨਤ੍ਰਯਾਨੁਸ਼੍ਠਾਨਮਨਾਗਾਰਚਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਸਂਯਤਾਦਿਤਪੋਧਨਚਰ੍ਯੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ ..੨੭੫.. ਇਤਿ ਗਾਥਾਪਞ੍ਚਕੇਨ ਪਞ੍ਚਰਤ੍ਨਸਂਜ੍ਞਂ ਪਞ੍ਚਮਸ੍ਥਲਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਮ੍ . ਏਵਂ ‘ਣਿਚ੍ਛਿਦਸੁਤ੍ਤਤ੍ਥਪਦੋ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਗਾਥਾਭਿਃ ਸ੍ਥਲਪਞ੍ਚਕੇਨ ਸ਼ੁਭੋਪ- ਯੋਗਾਭਿਧਾਨਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥਾਨ੍ਤਰਾਧਿਕਾਰਃ ਸਮਾਪ੍ਤਃ ..
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਜਯਸੇਨਾਚਾਰ੍ਯਕ੍ਰੁਤਾਯਾਂ ਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯਵ੍ਰੁਤ੍ਤੌ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਕ੍ਰਮੇਣ ‘ਏਵਂ ਪਣਮਿਯ ਸਿਦ੍ਧੇ’ ਇਤ੍ਯਾਦ੍ਯੇਕ- ਵਿਂਸ਼ਤਿਗਾਥਾਭਿਰੁਤ੍ਸਰ੍ਗਾਧਿਕਾਰਃ . ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ‘ਣ ਹਿ ਣਿਰਵੇਕ੍ਖੋ ਚਾਗੋ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਗਾਥਾਭਿਰਪਵਾਦਾਧਿਕਾਰਃ . ਤਤਃ ਪਰਂ ‘ਏਯਗ੍ਗਗਦੋ ਸਮਣੋ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਗਾਥਾਭਿਃ ਸ਼੍ਰਾਮਣ੍ਯਾਪਰਨਾਮਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਾਧਿਕਾਰਃ . ਤਤੋਪ੍ਯਨਨ੍ਤਰਂ ‘ਣਿਚ੍ਛਿਦਸੁਤ੍ਤਤ੍ਥਪਦੋ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਗਾਥਾਭਿਃ ਸ਼ੁਭੋਪਯੋਗਾਧਿਕਾਰਸ਼੍ਚੇਤ੍ਯਨ੍ਤਰਾਧਿਕਾਰਚਤੁਸ਼੍ਟਯੇਨ ਸਪ੍ਤਨਵਤਿਗਾਥਾਭਿਸ਼੍ਚਰਣਾਨੁਯੋਗਚੂਲਿਕਾ ਨਾਮਾ ਤ੍ਰੁਤੀਯੋ ਮਹਾਧਿਕਾਰਃ ਸਮਾਪ੍ਤਃ ..੩.. ਉਪਦੇਸ਼ਕੋ ਜਾਨਤਾ ਹੈ, ਵਹ ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ, ੧ਭੂਤਾਰ੍ਥਸ੍ਵਸਂਵੇਦ੍ਯ – ਦਿਵ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨਾਨਨ੍ਦ ਜਿਸਕਾ ਸ੍ਵਭਾਵ ਹੈ, ਪੂਰ੍ਵਕਾਲਮੇਂ ਕਭੀ ਜਿਸਕਾ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਕਿਯਾ, ਐਸੇ ਭਗਵਾਨ ਆਤ੍ਮਾਕੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਤਾ ਹੈ — ਜੋ ਕਿ (ਜੋ ਆਤ੍ਮਾ) ਤੀਨੋਂ ਕਾਲਕੇ ਨਿਰਵਧਿ ਪ੍ਰਵਾਹਮੇਂ ਸ੍ਥਾਯੀ ਹੋਨੇਸੇ ੨ਸਕਲ ਪਦਾਰ੍ਥੋਂਕੇ ਸਮੂਹਾਤ੍ਮਕ ਪ੍ਰਵਚਨਕਾ ਸਾਰਭੂਤ ਹੈ ..੨੭੫..
ਇਸਪ੍ਰਕਾਰ (ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ ਭਗਵਤ੍ਕੁਨ੍ਦਕੁਨ੍ਦਾਚਾਰ੍ਯਦੇਵਪ੍ਰਣੀਤ) ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਕੀ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਅਮ੍ਰੁਤਚਨ੍ਦ੍ਰਾਚਾਰ੍ਯਦੇਵ ਵਿਰਚਿਤ ਤਤ੍ਵਦੀਪਿਕਾ ਨਾਮਕ ਟੀਕਾਮੇਂ ਚਰਣਾਨੁਯੋਗਸੂਚਕ ਚੂਲਿਕਾ ਨਾਮਕਾ ਤ੍ਰੁਤੀਯ ਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਕਂਧ ਸਮਾਪ੍ਤ ਹੁਆ .
੪੯੨ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰ[ ਭਗਵਾਨਸ਼੍ਰੀਕੁਂਦਕੁਂਦ-
੧. ਭੂਤਾਰ੍ਥ ਪਾਰਮਾਰ੍ਥਿਕ – (ਸਤ੍ਯਾਰ੍ਥ), ਸ੍ਵਸਂਵੇਦ੍ਯ ਔਰ ਦਿਵ੍ਯ ਐਸੇ ਜੋ ਜ੍ਞਾਨ ਔਰ ਆਨਨ੍ਦ ਵਹ ਭਗਵਾਨ ਆਤ੍ਮਾਕਾ ਸ੍ਵਭਾਵ ਹੈ .
੨. ਪ੍ਰਵਚਨ ਸਕਲ ਪਦਾਰ੍ਥੋਂਕੇ ਸਮੂਹਕਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਇਸਲਿਯੇ ਉਸੇ ਸਕਲ ਪਦਾਰ੍ਥੋਂਕਾ ਸਮੂਹਾਤ੍ਮਕ ਕਹਾ ਹੈ . [ਨਿਜ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਵਚਨਕਾ ਸਾਰਭੂਤ ਹੈ, ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਪ੍ਰਵਚਨ ਜੋ ਸਰ੍ਵਪਦਾਰ੍ਥਸਮੂਹਕਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨ ਕਰਤਾ ਹੈ ਉਸਮੇਂ ਏਕ ਨਿਜਾਤ੍ਮਪਦਾਰ੍ਥ ਹੀ ਸ੍ਵਯਂਕੋ ਧ੍ਰੁਵ ਹੈ, ਦੂਸਰਾ ਕੋਈ ਪਦਾਰ੍ਥ ਸ੍ਵਯਂਕੋ ਧ੍ਰੁਵ ਨਹੀਂ, ]