ਤ੍ਵਵਤ੍ ੪ . ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵਨਾਸ੍ਤਿਤ੍ਵਨਯੇਨਾਯੋਮਯਾਨਯੋਮਯਗੁਣਕਾਰ੍ਮੁਕਾਨ੍ਤਰਾਲਵਰ੍ਤ੍ਯਗੁਣਕਾਰ੍ਮੁਕਾਨ੍ਤਰਾਲ- ਵਰ੍ਤਿਸਂਹਿਤਾਵਸ੍ਥਾਸਂਹਿਤਾਵਸ੍ਥਲਕ੍ਸ਼੍ਯੋਨ੍ਮੁਖਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯੋਨ੍ਮੁਖਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਵਿਸ਼ਿਖਵਤ੍ ਕ੍ਰਮਤਃ ਸ੍ਵਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ- ਕਾਲਭਾਵੈਰਸ੍ਤਿਤ੍ਵਨਾਸ੍ਤਿਤ੍ਵਵਤ੍ ੫ . ਅਵਕ੍ਤਵ੍ਯਨਯੇਨਾਯੋਮਯਾਨਯੋਮਯਗੁਣਕਾਰ੍ਮੁਕਾਨ੍ਤਰਾਲਵਰ੍ਤ੍ਯਗੁਣ- ਕਾਰ੍ਮੁਕਾਂਤਰਾਲਵਰ੍ਤਿਸਂਹਿਤਾਵਸ੍ਥਾਸਂਹਿਤਾਵਸ੍ਥਲਕ੍ਸ਼੍ਯੋਨ੍ਮੁਖਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯੋਨ੍ਮੁਖਪ੍ਰਾਕ੍ਤ ਨਵਿਸ਼ਿਖਵਤ੍ ਯੁਗਪਤ੍ਸ੍ਵਪਰ- ਦ੍ਰਵ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਕਾਲਭਾਵੈਰਵਕ੍ਤ ਵ੍ਯਮ੍ ੬ . ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵਾਵਕ੍ਤਵ੍ਯਨਯੇਨਾਯੋਮਯਗੁਣਕਾਰ੍ਮੁਕਾਨ੍ਤਰਾਲਵਰ੍ਤਿਸਂਹਿਤਾਵਸ੍ਥ- ਲਕ੍ਸ਼੍ਯੋਨ੍ਮੁਖਾਯੋਮਯਾਨਯੋਮਯਗੁਣਕਾਰ੍ਮੁਕਾਨ੍ਤਰਾਲਵਰ੍ਤ੍ਯਗੁਣਕਾਰ੍ਮੁਕਾਨ੍ਤਰਾਲਵਰ੍ਤਿਸਂਹਿਤਾਵਸ੍ਥਾਸਂਹਿਤਾ- ਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਚ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾ ਕ੍ਰਿਯਤੇ . ਤਦ੍ਯਥਾ – ਏਤਾਵਤ੍ ਸ਼ੁਦ੍ਧਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯੇਨ ਨਿਰੁਪਾਧਿਸ੍ਫ ਟਿਕਵਤ੍ਸਮਸ੍ਤਰਾਗਾਦਿ- ਵਿਕਲ੍ਪੋਪਾਧਿਰਹਿਤਮ੍ . ਤਦੇਵਾਸ਼ੁਦ੍ਧਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯੇਨ ਸੋਪਾਧਿਸ੍ਫ ਟਿਕਵਤ੍ਸਮਸ੍ਤਰਾਗਾਦਿਵਿਕਲ੍ਪੋਪਾਧਿਸਹਿਤਮ੍ . ਸ਼ੁਦ੍ਧਸਦ੍ਭੂਤਵ੍ਯਵਹਾਰਨਯੇਨ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਰਸਗਂਂਂਂਂਧਵਰ੍ਣਾਨਾਮਾਧਾਰਭੂਤਪੁਦ੍ਗਦ੍ਗਦ੍ਗਦ੍ਗਦ੍ਗਲਪਰਮਾਣੁਵਤ੍ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨਾਦਿਸ਼ੁਦ੍ਧਗੁਣਾਨਾਮਾਧਾਰ- ਉਸੀਪ੍ਰਕਾਰ ਆਤ੍ਮਾ ਨਾਸ੍ਤਿਤ੍ਵਨਯਸੇ ਪਰਚਤੁਸ਼੍ਟਯਸੇ ਨਾਸ੍ਤਿਤ੍ਵਵਾਲਾ ਹੈ .) ੪.

ਆਤ੍ਮਦ੍ਰਵ੍ਯ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵਨਾਸ੍ਤਿਤ੍ਵਨਯਸੇ ਕ੍ਰਮਸ਼ਃ ਸ੍ਵਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯ – ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ – ਕਾਲ – ਭਾਵਸੇ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ – ਨਾਸ੍ਤਿਤ੍ਵਵਾਲਾ ਹੈ; — ਲੋਹਮਯ ਤਥਾ ਅਲੋਹਮਯ, ਡੋਰੀ ਔਰ ਧਨੁਸ਼ਕੇ ਮਧ੍ਯਮੇਂ ਸ੍ਥਿਤ ਤਥਾ ਡੋਰੀ ਔਰ ਧਨੁਸ਼ਕੇ ਮਧ੍ਯਮੇਂ ਨਹੀਂ ਸ੍ਥਿਤ, ਸਂਧਾਨ ਅਵਸ੍ਥਾਮੇਂ ਰਹੇ ਹੁਏ ਤਥਾ ਸਂਧਾਨ ਅਵਸ੍ਥਾਮੇਂ ਨ ਰਹੇ ਹੁਏ ਔਰ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯੋਨ੍ਮੁਖ ਤਥਾ ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਯੋਨ੍ਮੁਖ ਐਸੇ ਪਹਲੇਕੇ ਬਾਣਕੀ ਭਾਁਤਿ . (ਜੈਸੇ ਪਹਲੇਕਾ ਬਾਣ ਕ੍ਰਮਸ਼ਃ ਸ੍ਵਚਤੁਸ਼੍ਟਯਕੀ ਤਥਾ ਪਰਚਤੁਸ਼੍ਟਯਕੀ ਅਪੇਕ੍ਸ਼ਾਸੇ ਲੋਹਮਯਾਦਿ ਔਰ ਅਲੋਹਮਯਾਦਿ ਹੈ, ਉਸੀਪ੍ਰਕਾਰ ਆਤ੍ਮਾ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ – ਨਾਸ੍ਤਿਤ੍ਵਨਯਸੇ ਕ੍ਰਮਸ਼ਃ ਸ੍ਵਚਤੁਸ਼੍ਟਯ ਔਰ ਪਰਚਤੁਸ਼੍ਟਯਕੀ ਅਪੇਕ੍ਸ਼ਾਸੇ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵਵਾਲਾ ਔਰ ਨਾਸ੍ਤਿਤ੍ਵਵਾਲਾ ਹੈ .) ੫.

ਆਤ੍ਮਦ੍ਰਵ੍ਯ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਵ੍ਯਨਯਸੇ ਯੁਗਪਤ੍ ਸ੍ਵਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯ – ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ – ਕਾਲ – ਭਾਵਸੇ ਅਵਕ੍ਤਵ੍ਯ ਹੈ; — ਲੋਹਮਯ ਤਥਾ ਅਲੋਹਮਯ, ਡੋਰੀ ਔਰ ਧਨੁਸ਼ਕੇ ਮਧ੍ਯਮੇਂ ਸ੍ਥਿਤ ਤਥਾ ਡੋਰੀ ਔਰ ਧਨੁਸ਼ਕੇ ਮਧ੍ਯਮੇਂ ਨਹੀਂ ਸ੍ਥਿਤ, ਸਂਧਾਨ ਅਵਸ੍ਥਾਮੇਂ ਰਹੇ ਹੁਏ ਤਥਾ ਸਂਧਾਨ ਅਵਸ੍ਥਾਮੇਂ ਨ ਰਹੇ ਹੁਏ ਔਰ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯੋਨ੍ਮੁਖ ਤਥਾ ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਯੋਨ੍ਮੁਖ ਐਸੇ ਪਹਲੇਕੀ ਬਾਣਕੀ ਭਾਁਤਿ . (ਜੈਸੇ ਪਹਲੇਕਾ ਬਾਣ ਯੁਗਪਤ੍ ਸ੍ਵਚਤੁਸ਼੍ਟਯਕੀ ਔਰ ਪਰਚਤੁਸ਼੍ਟਯਕੀ ਅਪੇਕ੍ਸ਼ਾਸੇ ਯੁਗਪਤ੍ ਲੋਹਮਯਾਦਿ ਤਥਾ ਅਲੋਹਮਯਾਦਿ ਹੋਨੇਸੇ ਅਵਕ੍ਤਵ੍ਯ ਹੈ, ਉਸੀਪ੍ਰਕਾਰ ਆਤ੍ਮਾ ਅਵਕ੍ਤਵ੍ਯਨਯਸੇ ਯੁਗਪਤ੍ ਸ੍ਵਚਤੁਸ਼੍ਟਯ ਔਰ ਪਰਚਤੁਸ਼੍ਟਯਕੀ ਅਪੇਕ੍ਸ਼ਾਸੇ ਅਵਕ੍ਤਵ੍ਯ ਹੈ .) ੬.

ਆਤ੍ਮਦ੍ਰਵ੍ਯ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ – ਅਵਕ੍ਤਵ੍ਯ ਨਯਸੇ ਸ੍ਵਦ੍ਰਵ੍ਯ – ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ – ਕਾਲ – ਭਾਵਸੇ ਤਥਾ ਯੁਗਪਤ੍ ਸ੍ਵਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯ – ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ – ਕਾਲ – ਭਾਵਸੇ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵਵਾਲਾ – ਅਵਕ੍ਤਵ੍ਯ ਹੈ; ( – ਸ੍ਵਚਤੁਸ਼੍ਟਯਸੇ) ਲੋਹਮਯ, ਡੋਰੀ ਔਰ ਧਨੁਸ਼ਕੇ ਮਧ੍ਯਮੇਂ ਸ੍ਥਿਤ, ਸਂਧਾਨ ਅਵਸ੍ਥਾਮੇਂ ਰਹੇ ਹੁਏ ਔਰ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯੋਨ੍ਮੁਖ ਐਸੇ ਤਥਾ (ਯੁਗਪਤ੍ ਸ੍ਵ- ਪਰਚਤੁਸ਼੍ਟਸੇ) ਲੋਹਮਯ ਤਥਾ ਅਲੋਹਮਯ, ਡੋਰੀ ਔਰ ਧਨੁਸ਼ਕੇ ਮਧ੍ਯਮੇਂ ਸ੍ਥਿਤ ਤਥਾ ਡੋਰੀ ਔਰ ਧਨੁਸ਼ਕੇ ਮਧ੍ਯਮੇਂ ਨਹੀਂ ਸ੍ਥਿਤ, ਸਂਧਾਨ ਅਵਸ੍ਥਾਏਂ ਰਹੇ ਹੁਏ ਤਥਾ ਸਂਧਾਨ ਅਵਸ੍ਥਾਮੇਂ ਰਹੇ ਹੁਏ ਔਰ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯੋਨ੍ਮੁਖ ਤਥਾ ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਯੋਨ੍ਮੁਖ ਐਸੇ ਪਹਲੇਕੇ ਬਾਣਕੀ ਭਾਁਤਿ . [ਜੈਸੇ ਪਹਲੇਕਾ ਬਾਣ (੧) ਸ੍ਵਚਤੁਸ਼੍ਟਯਸੇ ਤਥਾ (੨) ਏਕ ਹੀ ਸਾਥ ਸ੍ਵਪਰਚਤੁਸ਼੍ਟਯਕੀ ਅਪੇਕ੍ਸ਼ਾਸੇ (੧) ਲੋਹਮਯਾਦਿ ਤਥਾ (੨) ਅਵਕ੍ਤਵ੍ਯ ਹੈ,

੪੯੪ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰ[ ਭਗਵਾਨਸ਼੍ਰੀਕੁਂਦਕੁਂਦ-