ਅਥਾਰ੍ਥੇਸ਼੍ਵਵ੍ਰੁਤ੍ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਜ੍ਞਾਨਿਨਸ੍ਤਦ੍ਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿਸਾਧਕਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯਮੁਦ੍ਯੋਤਯਤਿ — ਣ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਣਾਵਿਟ੍ਠੋ ਣਾਣੀ ਣੇਯੇਸੁ ਰੂਵਮਿਵ ਚਕ੍ਖੂ .

ਜਾਣਦਿ ਪਸ੍ਸਦਿ ਣਿਯਦਂ ਅਕ੍ਖਾਤੀਦੋ ਜਗਮਸੇਸਂ ..੨੯.. ਤਥਾਹਿ ---ਯਥਾ ਰੂਪਿਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼ਾ ਸਹ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸਂਬਨ੍ਧਾਭਾਵੇਪਿ ਸ੍ਵਾਕਾਰਸਮਰ੍ਪਣੇ ਸਮਰ੍ਥਾਨਿ, ਚਕ੍ਸ਼ੂਂਸ਼ਿ ਚ ਤਦਾਕਾਰਗ੍ਰਹਣੇ ਸਮਰ੍ਥਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੋਦਰਵਿਵਰਵਰ੍ਤਿਪਦਾਰ੍ਥਾਃ ਕਾਲਤ੍ਰਯਪਰ੍ਯਾਯਪਰਿਣਤਾ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਸਹ ਪਰਸ੍ਪਰਪ੍ਰਦੇਸ਼ਸਂਸਰ੍ਗਾਭਾਵੇਪਿ ਸ੍ਵਕੀਯਾਕਾਰਸਮਰ੍ਪਣੇ ਸਮਰ੍ਥਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਅਖਣ੍ਡੈਕਪ੍ਰਤਿਭਾਸਮਯਂ ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨਂ ਤੁ ਤਦਾਕਾਰਗ੍ਰਹਣੇ ਸਮਰ੍ਥਮਿਤਿ ਭਾਵਾਰ੍ਥਃ ..੨੮.. ਅਥ ਜ੍ਞਾਨੀ ਜ੍ਞੇਯਪਦਾਰ੍ਥੇਸ਼ੁ ਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯੇਨਾਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟੋਪਿ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇਣ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟ ਇਵ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤੀਤਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ ---ਣ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯੇਨ ਨ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟਃ, ਣਾਵਿਟ੍ਠੋ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇਣ ਚ ਨਾਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟਃ ਕਿਂਤੁ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟ ਏਵ . ਸ ਕਃ ਕਰ੍ਤਾ . ਣਾਣੀ ਜ੍ਞਾਨੀ . ਕੇਸ਼ੁ ਮਧ੍ਯੇ . ਣੇਯੇਸੁ ਜ੍ਞੇਯਪਦਾਰ੍ਥੇਸ਼ੁ . ਕਿਮਿਵ . ਰੂਵਮਿਵ ਚਕ੍ਖੂ ਰੂਪਵਿਸ਼ਯੇ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰਿਵ . ਏਵਂਭੂਤਸ੍ਸਨ੍ ਕਿਂ ਕਰੋਤਿ . ਜਾਣਦਿ ਪਸ੍ਸਦਿ ਜਾਨਾਤਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਚ . ਣਿਯਦਂ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਂ ਸਂਸ਼ਯਰਹਿਤਂ . ਕਿਂਵਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟਃ ਸਨ੍ . ਅਕ੍ਖਾਤੀਦੋ ਅਕ੍ਸ਼ਾਤੀਤਃ . ਕਿਂ ਜਾਨਾਤਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ . ਜਗਮਸੇਸਂ ਔਰ ਰੂਪੀ ਪਦਾਰ੍ਥੋਂਕੀ ਭਾਁਤਿ ਉਪਚਾਰਸੇ ਕਹਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ) . ਜੈਸੇ ਨੈਤ੍ਰ ਔਰ ਉਨਕੇ ਵਿਸ਼ਯਭੂਤ ਰੂਪੀ ਪਦਾਰ੍ਥ ਪਰਸ੍ਪਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਿਯੇ ਬਿਨਾ ਹੀ ਜ੍ਞੇਯਾਕਾਰੋਂ ਕੋ ਗ੍ਰਹਣ ਔਰ ਸਮਰ੍ਪਣ ਕਰਨੇਕੇ ਸ੍ਵਭਾਵਵਾਲੇ ਹੈਂ, ਉਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਤ੍ਮਾ ਔਰ ਪਦਾਰ੍ਥ ਏਕ ਦੂਸਰੇਮੇਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟ ਹੁਏ ਬਿਨਾ ਹੀ ਸਮਸ੍ਤ ਜ੍ਞੇਯਾਕਾਰੋਂਕੇ ਗ੍ਰਹਣ ਔਰ ਸਮਰ੍ਪਣ ਕਰਨੇਕੇ ਸ੍ਵਭਾਵਵਾਲੇ ਹੈਂ . (ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਁਖ ਰੂਪੀ ਪਦਾਰ੍ਥੋਂਮੇਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਤੀ ਔਰ ਰੂਪੀ ਪਦਾਰ੍ਥ ਆਁਖਮੇਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਤੇ ਤੋ ਭੀ ਆਁਖ ਰੂਪੀ ਪਦਾਰ੍ਥੋਂਕੇ ਜ੍ਞੇਯਾਕਾਰੋਂਕੇ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਨੇ — ਜਾਨਨੇਕੇ — ਸ੍ਵਭਾਵਵਾਲੀ ਹੈ ਔਰ ਰੂਪੀ ਪਦਾਰ੍ਥ ਸ੍ਵਯਂਕੇ ਜ੍ਞੇਯਾਕਾਰੋਂਕੋ ਸਮਰ੍ਪਿਤ ਹੋਨੇ — ਜਨਾਨੇਕੇ — ਸ੍ਵਭਾਵਵਾਲੇ ਹੈਂ, ਉਸੀਪ੍ਰਕਾਰ ਆਤ੍ਮਾ ਪਦਾਰ੍ਥੋਂਮੇਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਤਾ ਔਰ ਪਦਾਰ੍ਥ ਆਤ੍ਮਾਮੇਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਤੇ ਤਥਾਪਿ ਆਤ੍ਮਾ ਪਦਾਰ੍ਥੋਂਕੇ ਸਮਸ੍ਤ ਜ੍ਞੇਯਾਕਾਰੋਂਕੋ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰ ਲੇਨੇ — ਜਾਨਲੇਨੇਕੇ ਸ੍ਵਭਾਵਵਾਲਾ ਹੈ ਔਰ ਪਦਾਰ੍ਥ ਸ੍ਵਯਂਕੇ ਸਮਸ੍ਤ ਜ੍ਞੇਯਾਕਾਰੋਂਕੋ ਸਮਰ੍ਪਿਤ ਹੋ ਜਾਨੇ — ਜ੍ਞਾਤ ਹੋ ਜਾਨੇਕੇ ਸ੍ਵਭਾਵਵਾਲੇ ਹੈਂ .) ..੨੮..

ਅਬ, ਆਤ੍ਮਾ ਪਦਾਰ੍ਥੋਂਮੇਂ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ ਤਥਾਪਿ ਜਿਸਸੇ (ਜਿਸ ਸ਼ਕ੍ਤਿਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯਸੇ ) ਉਸਕਾ ਪਦਾਰ੍ਥੋਂਮੇਂ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤ ਹੋਨਾ ਸਿਦ੍ਧ ਹੋਤਾ ਹੈ ਉਸ ਸ਼ਕ੍ਤਿਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯਕੋ ਉਦ੍ਯੋਤ ਕਰਤੇ ਹੈਂ : —

ਜ੍ਞੇਯੇ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟ ਨ, ਅਣਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟ ਨ, ਜਾਣਤੋ ਜਗ ਸਰ੍ਵਨੇ ਨਿਤ੍ਯੇ ਅਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯ ਆਤਮਾ, ਜ੍ਯਮ ਨੇਤ੍ਰ ਜਾਣੇ ਰੂਪਨੇ.੨੯.

੪੮ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰ[ ਭਗਵਾਨਸ਼੍ਰੀਕੁਂਦਕੁਂਦ-