பஂசேந்த்ரியாத்மகஂ ஶரீரஂ மூர்தமுபாகதஸ்தேந ஜ்ஞப்திநிஷ்பத்தௌ பலாதாநநிமித்ததயோபலம்பகேந மூர்தேந மூர்தஂ ஸ்பர்ஶாதிப்ரதாநஂ வஸ்தூபலப்யதாமுபாகதஂ யோக்யமவக்ருஹ்ய கதாசித்ததுபர்யுபரி ஶுத்திஸஂபவாதவகச்சதி, கதாசித்ததஸஂபவாந்நாவகச்சதி, பரோக்ஷத்வாத் . பரோக்ஷஂ ஹி ஜ்ஞாநமதித்ருடதராஜ்ஞாநதமோக்ரந்திகுண்ட- நாந்நிமீலிதஸ்யாநாதிஸித்தசைதந்யஸாமாந்யஸஂபந்தஸ்யாப்யாத்மநஃ ஸ்வயஂ பரிச்சேத்துமர்தமஸமர்தஸ்யோ- பாத்தாநுபாத்தபரப்ரத்யயஸாமக்ரீமார்கணவ்யக்ரதயாத்யந்தவிஸஂஷ்டுலத்வமவலம்பமாநமநந்தாயாஃ ஶக்தேஃ பரி- ஸ்கலநாந்நிதாந்தவிக்லவீபூதஂ மஹாமோஹமல்லஸ்ய ஜீவதவஸ்தத்வாத் பரபரிணதிப்ரவர்திதாபிப்ராயமபி பதே பதே ப்ராப்தவிப்ரலம்பமநுபலஂபஸஂபாவநாமேவ பரமார்ததோர்ஹதி . அதஸ்தத்தேயம் ..௫௫.. நயேநாமூர்தாதீந்த்ரியஜ்ஞாநஸுகஸ்வபாவஃ, பஶ்சாதநாதிபந்தவஶாத் வ்யவஹாரநயேந முத்திகதோ மூர்தஶரீரகதோ மூர்தஶரீரபரிணதோ பவதி . தேண முத்திணா தேந மூர்தஶரீரேண மூர்தஶரீராதாரோத்பந்நமூர்தத்ரவ்யேந்த்ரியபாவேந்த்ரியாதாரேண முத்தஂ மூர்தஂ வஸ்து ஓகேண்ஹித்தா அவக்ரஹாதிகேந க்ரமகரணவ்யவதாநரூபஂ க்ருத்வா ஜோக்கஂ தத்ஸ்பர்ஶாதிமூர்தஂ வஸ்து . இந்த்ரியஜ்ஞாநவாலா ஜீவ ஸ்வயஂ அமூர்த ஹோநே பர பீ மூர்த -பஂசேந்த்ரியாத்மக ஶரீரகோ ப்ராப்த ஹோதா ஹுஆ, ஜ்ஞப்தி உத்பந்ந கரநேமேஂ பல -தாரணகா நிமித்த ஹோநேஸே ஜோ உபலம்பக ஹை ஐஸே உஸ மூர்த (ஶரீர) கே த்வாரா மூர்த ஐஸீ ௧ஸ்பர்ஶாதிப்ரதாந வஸ்துகோ — ஜோ கி யோக்ய ஹோ அர்தாத் ஜோ (இந்த்ரியோஂகே த்வாரா) உபலப்ய ஹோ உஸே — அவக்ரஹ கரகே, கதாசித உஸஸே ஆகே – ஆகேகீ ஶுத்திகே ஸத்பாவகே காரண உஸே ஜாநதா ஹை ஔர கதாசித அவக்ரஹஸே ஆகே ஆகேகீ ஶுத்திகே அஸத்பாவகே காரண நஹீஂ ஜாநதா, க்யோஂகி வஹ (இந்த்ரிய ஜ்ஞாந) பரோக்ஷ ஹை . பரோக்ஷஜ்ஞாந, சைதந்யஸாமாந்யகே ஸாத (ஆத்மாகா) அநாதிஸித்த ஸம்பந்த ஹோநே பர பீ ஜோ அதி த்ருதர அஜ்ஞாநரூப தமோக்ரந்தி (அந்தகாரஸமூஹ) த்வாரா ஆவ்ருத ஹோ கயா ஹை, ஐஸா ஆத்மா பதார்தகோ ஸ்வயஂ ஜாநநேகே லியே அஸமர்த ஹோநேஸே ௨உபாத்த ஔர அநந்தஶக்திஸே ச்யுத ஹோநேஸே அத்யந்த ௪விக்லவ வர்ததா ஹுஆ, மஹாமோஹ -மல்லகே ஜீவித ஹோநேஸே பரபரிணதிகா (-பரகோ பரிணமித கரநேகா) அபிப்ராய கரநே பர பீ பத பத பர டகாதா ஹுஆ, பரமார்ததஃ அஜ்ஞாநமேஂ கிநே ஜாநே யோக்ய ஹை . இஸலியே வஹ ஹேய ஹை .
பாவார்த : — இந்த்ரியஜ்ஞாந இந்த்ரியோஂகே நிமித்தஸே மூர்த ஸ்தூல இந்த்ரியகோசர பதார்தோஂகோ ஹீ க்ஷாயோபஶமிக ஜ்ஞாநகே அநுஸார ஜாந ஸகதா ஹை . பரோக்ஷபூத வஹ இந்த்ரிய ஜ்ஞாந இந்த்ரிய, ப்ரகாஶ, ஆதி பாஹ்ய ஸாமக்ரீகோ டூநேகீ வ்யக்ரதாகே (-அஸ்திரதாகே) காரண அதிஶய சஂசல -க்ஷுப்த
௯௬ப்ரவசநஸார[ பகவாநஶ்ரீகுஂதகுஂத-
௩அநுபாத்த பரபதார்தரூப ஸாமக்ரீகோ டூநேகீ வ்யக்ரதாஸே அத்யந்த சஂசல -தரல -அஸ்திர வர்ததா ஹுஆ,
௧. ஸ்பர்ஶாதிப்ரதாந = ஜிஸமேஂ ஸ்பர்ஶ, ரஸ, கஂத ஔர வர்ண முக்ய ஹைஂ , ஐஸீ .
௨. உபாத்த = ப்ராப்த (இந்த்ரிய, மந இத்யாதி உபாத்த பர பதார்த ஹைஂ )
௩. அநுபாத்த = அப்ராப்த (ப்ரகாஶ இத்யாதி அநுபாத்த பர பதார்த ஹைஂ )
௪. விக்லவ = கிந்ந; துஃகீ, கபராயா ஹுஆ