அர்தாநாமயாதாதத்யப்ரதிபத்த்யா திர்யக்மநுஷ்யேஷு ப்ரேக்ஷார்ஹேஷ்வபி காருண்யபுத்தயா ச மோஹமபீஷ்ட- விஷயப்ரஸஂகேந ராகமநபீஷ்டவிஷயாப்ரீத்யா த்வேஷமிதி த்ரிபிலிஂகைரதிகம்ய ஜகிதி ஸஂபவந்நாபி த்ரிபூமிகோபி மோஹோ நிஹந்தவ்யஃ ..௮௫..
அத மோஹக்ஷபணோபாயாந்தரமாலோசயதி —
யதாஸஂபவஂ த ஏவ விநாஶயிதவ்யா இத்யுபதிஶதி – அட்டே அஜதாகஹணஂ ஶுத்தாத்மாதிபதார்தே யதாஸ்வரூபஸ்திதேபி விபரீதாபிநிவேஶரூபேணாயதாக்ரஹணஂ கருணாபாவோ ய ஶுத்தாத்மோபலப்திலக்ஷணபரமோபேக்ஷாஸஂயமாத்விபரீதஃ கருணா- பாவோ தயாபரிணாமஶ்ச அதவா வ்யவஹாரேண கருணாயா அபாவஃ . கேஷு விஷயேஷு . மணுவதிரிஏஸு மநுஷ்ய- திர்யக்ஜீவேஷு இதி தர்ஶநமோஹசிஹ்நம் . விஸஏஸு ய ப்பஸஂகோ நிர்விஷயஸுகாஸ்வாதரஹிதபஹிராத்மஜீவாநாஂ மநோஜ்ஞாமநோஜ்ஞவிஷயேஷு ச யோஸௌ ப்ரகர்ஷேண ஸங்கஃ ஸஂஸர்கஸ்தஂ த்ருஷ்ட்வா ப்ரீத்யப்ரீதிலிங்காப்யாஂ சாரித்ரமோஹஸஂஜ்ஞௌ
டீகா : — ௧பதார்தோஂகீ அயதாதத்யரூப ப்ரதிபத்திகே த்வாரா ஔர திர்யஂச -மநுஷ்ய ௨ப்ரேக்ஷாயோக்ய ஹோநே பர பீ உநகே ப்ரதி கருணாபுத்திஸே மோஹகோ (ஜாநகர), இஷ்ட விஷயோஂகீ ஆஸக்திஸே ராககோ ஔர அநிஷ்ட விஷயோஂகீ அப்ரீதிஸே த்வேஷகோ (ஜாநகர) — இஸப்ரகார தீந லிஂகோஂகே த்வாரா (தீந ப்ரகாரகே மோஹகோ) பஹிசாநகர தத்கால ஹீ உத்பந்ந ஹோதே ஹீ தீநோ ப்ரகாரகா மோஹ நஷ்ட கர தேநே யோக்ய ஹை .
பாவார்த : — மோஹகே தீந பேத ஹைஂ — தர்ஶநமோஹ, ராக ஔர த்வேஷ . பதார்தோஂகே ஸ்வரூபஸே விபரீத மாந்யதா ததா திர்யஂசோஂ ஔர மநுஷ்யோஂகே ப்ரதி தந்மயதாஸே கருணாபாவ வே தர்ஶநமோஹகே சிஹ்ந ஹைஂ, இஷ்ட விஷயோஂமேஂ ப்ரீதி ராககா சிஹ்ந ஹை ஔர அநிஷ்ட விஷயோஂமேஂ அப்ரீதி த்வேஷகா சிஹ்ந ஹை . இந சிஹ்ந ோஂஸே தீநோஂ ப்ரகாரகே மோஹகோ பஹிசாநகர முமுக்ஷுஓஂகோ உஸே தத்கால ஹீ நஷ்ட கர தேநா சாஹியே ..௮௫..
அப மோஹக்ஷய கரநேகா உபாயாந்தர (-தூஸரா உபாய) விசாரதே ஹைஂ : —
ஶாஸ்த்ரோ வடே ப்ரத்யக்ஷஆதிதீ ஜாணதோ ஜே அர்த நே, தஸு மோஹ பாமே நாஶ நிஶ்சய; ஶாஸ்த்ர ஸமத்யயநீய சே. ௮௬.
௧௪௬ப்ரவசநஸார[ பகவாநஶ்ரீகுஂதகுஂத-
௧. பதார்தோஂகீ அயதாதத்யரூப ப்ரதிபத்தி = பதார்த ஜைஸே நஹீஂ ஹை உந்ஹேஂ வைஸா ஸமஜநா அர்தாத் உந்ஹேஂ அந்யதா ஸ்வரூபஸே அஂகீகார கரநா .
௨. ப்ரேக்ஷாயோக்ய = மாத்ர ப்ரேக்ஷகபாவஸே -த்ருஷ்டாஜ்ஞாதாரூபஸே -மத்யஸ்தபாவஸே தேகநே யோக்ய .