ய ஏதே ப்ருதிவீப்ரப்ருதயஃ ஷட்ஜீவநிகாயாஸ்த்ரஸஸ்தாவரபேதேநாப்யுபகம்யந்தே தே கல்வ- சேதநத்வாதந்யே ஜீவாத், ஜீவோபி ச சேதநத்வாதந்யஸ்தேப்யஃ . அத்ர ஷட்ஜீவநிகாயா ஆத்மநஃ பரத்ரவ்யமேக ஏவாத்மா ஸ்வத்ரவ்யம் ..௧௮௨..
அத ஜீவஸ்ய ஸ்வபரத்ரவ்யப்ரவ்ருத்திநிமித்தத்வேந ஸ்வபரவிபாகஜ்ஞாநாஜ்ஞாநே அவதாரயதி —
பந்த இதி கதநமுக்யதயா காதாத்ரயேண சதுர்தஸ்தலஂ கதம் . அத ஜீவஸ்ய ஸ்வத்ரவ்யப்ரவ்ருத்திபரத்ரவ்ய- நிவ்ருத்திநிமித்தஂ ஷட்ஜீவநிகாயைஃ ஸஹ பேதவிஜ்ஞாநஂ தர்ஶயதி --பணிதா புடவிப்பமுஹா பணிதாஃ பரமாகமே கதிதாஃ ப்ருதிவீப்ரமுகாஃ . தே கே . ஜீவணிகாயா ஜீவஸமூஹாஃ . அத அத . கதஂபூதாஃ . தாவரா ய தஸா ஸ்தாவராஶ்ச த்ரஸாஃ . தே ச கிஂவிஶிஷ்டாஃ . அண்ணா தே அந்யே பிந்நாஸ்தே . கஸ்மாத் . ஜீவாதோ ஶுத்தபுத்தைகஜீவஸ்வபாவாத் . ஜீவோ வி ய தேஹிஂதோ அண்ணோ ஜீவோபி ச தேப்யோந்ய இதி . ததாஹி – டங்கோத்கீர்ணஜ்ஞாயகைக ஸ்வபாவபரமாத்ம- தத்த்வபாவநாரஹிதேந ஜீவேந யதுபார்ஜிதஂ த்ரஸஸ்தாவரநாமகர்ம ததுதயஜநிதத்வாதசேதநத்வாச்ச த்ரஸஸ்தாவர- ஜீவநிகாயாஃ ஶுத்தசைதந்யஸ்வபாவஜீவாத்பிந்நாஃ . ஜீவோபி ச தேப்யோ விலக்ஷணத்வாத்பிந்ந இதி . அத்ரைவஂ பேதவிஜ்ஞாநே ஜாதே ஸதி மோக்ஷார்தீ ஜீவஃ ஸ்வத்ரவ்யே ப்ரவ்ருத்திஂ பரத்ரவ்யே நிவ்ருத்திஂ ச கரோதீதி பாவார்தஃ ..௧௮௨.. அந்யஃ ] உநஸே அந்ய ஹை ..௧௮௨..
டீகா : — ஜோ யஹ ப்ருத்வீ இத்யாதி ஷட் ஜீவநிகாய த்ரஸஸ்தாவரகே பேதபூர்வக மாநே ஜாதே ஹைஂ, வே வாஸ்தவமேஂ அசேதநத்த்வகே காரண ஜீவஸே அந்ய ஹைஂ, ஔர ஜீவ பீ சேதநத்வகே காரண உநஸே அந்ய ஹை . யஹா (யஹ கஹா ஹை கி) ஷட் ஜீவநிகாய ஆத்மாகோ பரத்ரவ்ய ஹை, ஆத்மா ஏக ஹீ ஸ்வத்ரவ்ய ஹை ..௧௮௨..
அப, யஹ நிஶ்சித கரதே ஹைஂ கி – ஜீவகோ ஸ்வத்ரவ்யமேஂ ப்ரவ்ருத்திகா நிமித்த ஸ்வ – பரகே விபாககா ஜ்ஞாந ஹை, ஔர பரத்ரவ்யமேஂ ப்ரவ்ருத்திகா நிமித்த ஸ்வ – பரகே விபாககா அஜ்ஞாந ஹை : —
அந்வயார்த : — [யஃ ] ஜோ [ஏவஂ ] இஸப்ரகார [ஸ்வபாவம் ஆஸாத்ய ] ஸ்வபாவகோ ப்ராப்த கரகே (ஜீவ – புத்கலகே ஸ்வபாவகோ நிஶ்சித கரகே) [பரம் ஆத்மாநஂ ] பரகோ ஔர ஸ்வகோ [ந ஏவ ஜாநாதி ] நஹீஂ ஜாநதா, [மோஹாத் ] வஹ மோஹஸே ‘[அஹம் ] யஹ மைஂ ஹூ, [இதஂ மம ] யஹ மேரா
தே ‘ஆ ஹுஂ, ஆ முஜ’ ஏம அத்யவஸாந மோஹ தகீ கரே. ௧௮௩.
௩௪௨ப்ரவசநஸார[ பகவாநஶ்ரீகுஂதகுஂத-