பயேநாப்ரவர்தமாநஸ்யாதிகர்கஶாசரணீபூயாக்ரமேண ஶரீரஂ பாதயித்வா ஸுரலோகஂ ப்ராப்யோத்வாந்தஸமஸ்த- ஸஂயமாம்ருதபாரஸ்ய தபஸோநவகாஶதயாஶக்யப்ரதிகாரோ மஹாந் லேபோ பவதி, தந்ந ஶ்ரேயாநபவாத- நிரபேக்ஷ உத்ஸர்கஃ . தேஶகாலஜ்ஞஸ்யாபி பாலவ்ருத்தஶ்ராந்தக்லாநத்வாநுரோதேநாஹாரவிஹாரயோரல்பலேபத்வஂ விகணய்ய யதேஷ்டஂ ப்ரவர்தமாநஸ்ய ம்ருத்வாசரணீபூய ஸஂயமஂ விராத்யாஸஂயதஜநஸமாநீபூதஸ்ய ததாத்வே தபஸோநவகாஶதயாஶக்யப்ரதிகாரோ மஹாந் லேபோ பவதி, தந்ந ஶ்ரேயாநுத்ஸர்கநிரபேக்ஷோபவாதஃ . அதஃ ஸர்வதோத்ஸர்காபவாதவிரோததௌஸ்தித்யமாசரணஸ்ய ப்ரதிஷேத்யஂ, ததர்தமேவ ஸர்வதாநுகம்யஶ்ச பரஸ்பர- ஸாபேக்ஷோத்ஸர்காபவாதவிஜ்ரும்பிதவ்ருத்திஃ ஸ்யாத்வாதஃ ..௨௩௧.. க்ருத்வா பூர்வக்ருதபுண்யேந தேவலோகே ஸமுத்பத்யதே . தத்ர ஸஂயமாபாவாந்மஹாந் லேபோ பவதி . ததஃ காரணாதபவாத- நிரபேக்ஷமுத்ஸர்கஂ த்யஜதி, ஶுத்தாத்மபாவநாஸாதகமல்பலேபஂ பஹுலாபமபவாதஸாபேக்ஷமுத்ஸர்கஂ ஸ்வீகரோதி . ததைவ ச பூர்வஸூத்ரோக்தக்ரமேணாபஹ்ருதஸஂயமஶப்தவாச்யேபவாதே ப்ரவர்ததே தத்ர ச ப்ரவர்தமாநஃ ஸந் யதி கதஂசிதௌஷத- பத்யாதிஸாவத்யபயேந வ்யாதிவ்யதாதிப்ரதீகாரமக்ருத்வா ஶுத்தாத்மபாவநாஂ ந கரோதி தர்ஹி மஹாந் லேபோ பவதி; அதவா ப்ரதீகாரே ப்ரவர்தமாநோபி ஹரீதகீவ்யாஜேந குடபக்ஷணவதிந்த்ரியஸுகலாம்படயேந ஸஂயமவிராதநாஂ கரோதி ததாபி மஹாந் லேபோ பவதி . ததஃ காரணாதுத்ஸர்கநிரபேக்ஷமபவாதஂ த்யக்த்வா ஶுத்தாத்மபாவநாரூபஂ ஶுபோபயோகரூபஂ வா ஸஂயமமவிராதயந்நௌஷதபத்யாதிநிமித்தோத்பந்நால்பஸாவத்யமபி பஹுகுணராஶிமுத்ஸர்கஸாபேக்ஷம-

தேஶகாலஜ்ஞகோ பீ, யதி வஹ பால – வ்ருத்த – ஶ்ராஂத – க்லாநத்வகே அநுரோதஸே, ஜோ ஆஹார – விஹார ஹை, உஸஸே ஹோநேவாலே அல்பலேபகே பயஸே உஸமேஂ ப்ரவ்ருத்தி ந கரே தோ (அர்தாத் அபவாதகே ஆஶ்ரயஸே ஹோநேவாலே அல்பபஂதகே பயஸே உத்ஸர்ககா ஹட கரகே அபவாதமேஂ ப்ரவ்ருத்த ந ஹோ தோ), அதி கர்கஶ ஆசரணரூப ஹோகர அக்ரமஸே ஶரீரபாத கரகே தேவலோக ப்ராப்த கரகே ஜிஸநே ஸமஸ்த ஸஂயமாம்ருதகா ஸமூஹ வமந கர டாலா ஹை உஸே தபகா அவகாஶ ந ரஹநேஸே, ஜிஸகா ப்ரதீகார அஶக்ய ஹை ஐஸா மஹாந லேப ஹோதா ஹை, இஸலியே அபவாத நிரபேக்ஷ உத்ஸர்க ஶ்ரேயஸ்கர நஹீஂ ஹை .

தேஶகாலஜ்ஞகோ பீ, யதி வஹ பால – வ்ருத்த – ஶ்ராஂத – க்லாநத்வகே அநுரோதஸே ஜோ ஆஹாரவிஹார ஹை, உஸஸே ஹோநேவாலே அல்பலேபகோ ந கிநகர உஸமேஂ ௧யதேஷ்ட ப்ரவ்ருத்தி கரே தோ (அர்தாத் அபவாதஸே ஹோநேவாலே அல்பபந்தகே ப்ரதி அஸாவதாந ஹோகர உத்ஸர்கரூப த்யேயகோ சூககர அபவாதமேஂ ஸ்வச்சந்தபூர்வக ப்ரவர்தே தோ), ம்ருது ஆசரணரூப ஹோகர ஸஂயம விரோதீகோ – அஸஂயதஜநகே ஸமாந ஹுஏ உஸகோ – உஸ ஸமய தபகா அவகாஶ ந ரஹநேஸே, ஜிஸகா ப்ரதீகார அஶக்ய ஹை ஐஸா மஹாந் லேப ஹோதா ஹை . இஸலியே உத்ஸர்க நிரபேக்ஷ அபவாத ஶ்ரேயஸ்கர நஹீஂ ஹை .

இஸஸே (ஐஸா கஹா கயா ஹை கி) உத்ஸர்க ஔர அபவாதகே விரோதஸே ஹோநேவாலா ஜோ ஆசரணகா துஃஸ்திதபநா வஹ ஸர்வதா நிஷேத்ய (த்யாஜ்ய) ஹை, ஔர இஸீலியே பரஸ்பர ஸாபேக்ஷ உத்ஸர்க ஔர அபவாதஸே ஜிஸகீ வ்ருத்தி (-அஸ்தித்வ, கார்ய) ப்ரகட ஹோதீ ஹை ஐஸா ஸ்யாத்வாத ஸர்வதா அநுகம்ய (அநுஸரண கரநே யோக்ய) ஹை .

௪௨௮ப்ரவசநஸார[ பகவாநஶ்ரீகுஂதகுஂத-

௧. யதேஷ்ட = ஸ்வச்சஂததயா, இச்சாகே அநுஸார .