இஹ தாவத்பகவந்தஃ ஸித்தா ஏவ ஶுத்தஜ்ஞாநமயத்வாத்ஸர்வதஶ்சக்ஷுஷஃ, ஶேஷாணி து ஸர்வாண்யபி பூதாநி மூர்தத்ரவ்யாவஸக்தத்ரஷ்டித்வாதிந்த்ரியசக்ஷூஂஷி . தேவாஸ்து ஸூக்ஷ்மத்வவிஶிஷ்டமூர்தத்ரவ்யக்ராஹித்வாத- வதிசக்ஷுஷஃ, அத ச தேபி ரூபித்ரவ்யமாத்ரத்ரஷ்டத்வேநேந்த்ரியசக்ஷுர்ப்யோவிஶிஷ்யமாணா இந்த்ரியசக்ஷுஷ ஏவ . ஏவமமீஷு ஸமஸ்தேஷ்வபி ஸஂஸாரிஷு மோஹோபஹததயா ஜ்ஞேயநிஷ்டேஷு ஸத்ஸு ஜ்ஞாநநிஷ்டத்வமூல- ஶுத்தாத்மதத்த்வஸஂவேதநஸாத்யஂ ஸர்வதஶ்சக்ஷுஸ்த்வஂ ந ஸித்தயேத் . அத தத்ஸித்தயே பகவந்தஃ ஶ்ரமணா ஆகமசக்ஷுஷோ பவந்தி . தேந ஜ்ஞேயஜ்ஞாநயோரந்யோந்யஸஂவலநேநாஶக்யவிவேசநத்வே ஸத்யபி ஸ்வபர- ஏவ த்ரஷ்டிரித்யாக்யாதி — ஆகமசக்கூ ஶுத்தாத்மாதிபதார்தப்ரதிபாதகபரமாகமசக்ஷுஷோ பவந்தி . கே தே . ஸாஹூ நிஶ்சயரத்நத்ரயாதாரேண நிஜஶுத்தாத்மஸாதகாஃ ஸாதவஃ . இஂதியசக்கூணி நிஶ்சயேநாதீந்த்ரியாமூர்தகேவலஜ்ஞாநாதி- குணஸ்வரூபாண்யபி வ்யவஹாரேணாநாதிகர்மபந்தவஶாதிந்த்ரியாதீநத்வேநேந்த்ரியசக்ஷூஂஷி பவந்தி . காநி கர்த்ரூணி . ஸவ்வபூதாணி ஸர்வபூதாநி ஸர்வஸஂஸாரிஜீவா இத்யர்தஃ . தேவா ய ஓஹிசக்கூ தேவா அபி ச ஸூக்ஷ்மமூர்த- புத்கலத்ரவ்யவிஷயாவதிசக்ஷுஷஃ . ஸித்தா புண ஸவ்வதோ சக்கூ ஸித்தாஃ புநஃ ஶுத்தபுத்தைகஸ்வபாவஜீவலோகாகாஶ- ப்ரமிதஶுத்தாஸஂக்யேயஸர்வப்ரதேஶசக்ஷுஷ இதி . அநேந கிமுக்தஂ பவதி . ஸர்வஶுத்தாத்மப்ரதேஶே லோசநோத்பத்திநிமித்தஂ
அந்வயார்த : — [ஸாதுஃ ] ஸாது [ஆகமசக்ஷுஃ ] ஆகமசக்ஷு (-ஆகமரூப சக்ஷுவாலே) ஹைஂ, [ஸர்வபூதாநி ] ஸர்வப்ராணீ [இந்த்ரிய சக்ஷூஂஷி ] இந்த்ரியசக்ஷுவாலே ஹைஂ, [தேவாஃ ச ] தேவ [அவதிசக்ஷுஷஃ ] அவதிசக்ஷு ஹைஂ [புநஃ ] ஔர [ஸித்தாஃ ] ஸித்த [ஸர்வதஃ சக்ஷுஷஃ ] ஸர்வதஃசக்ஷு (-ஸர்வ ஓரஸே சக்ஷுவாலே அர்தாத் ஸர்வாத்மப்ரதேஶோஸே சக்ஷுவாந்) ஹைஂ ..௨௩௪..
டீகா : — ப்ரதம தோ இஸ லோகமேஂ பகவந்த ஸித்த ஹீ ஶுத்தஜ்ஞாநமய ஹோநேஸே ஸர்வதஃ சக்ஷு ஹைஂ, ஔர ஶேஷ ‘ஸபீ பூத (-ஜீவ), மூர்த த்ரவ்யோஂமேஂ ஹீ உநகீ த்ருஷ்டி லகநேஸே இந்த்ரியசக்ஷு ஹைஂ . தேவ ஸூக்ஷ்மத்வ- விஶிஷ்ட மூர்த த்ரவ்யோஂகோ க்ரஹண கரதே ஹைஂ இஸலியே வே அவதிசக்ஷு ஹைஂ; அதவா வே பீ, மாத்ர ரூபீ த்ரவ்யோஂகோ தேகதே ஹைஂ இஸலியே உந்ஹேஂ இந்த்ரியசக்ஷுவாலோஂஸே அலக ந கியா ஜாய தோ, இந்த்ரியசக்ஷு ஹீ ஹைஂ .’ இஸப்ரகார யஹ ஸபீ ஸஂஸாரீ மோஹஸே ௧உபஹத ஹோநேகே காரண ஜ்ஞேயநிஷ்ட ஹோநேஸே, ஜ்ஞாநநிஷ்டதாகா மூல ஜோ ஶுத்தாத்ம- தத்த்வகா ஸஂவேதந உஸஸே ஸாத்ய (-ஸதநேவாலா) ஐஸா ஸர்வதஃ சக்ஷுபநா உநகே ஸித்த நஹீஂ ஹோதா .
அப, உஸ (ஸர்வதஃசக்ஷுபநே) கீ ஸித்திகே லியே பகவஂத ஶ்ரமண ஆகமசக்ஷு ஹோதே ஹைஂ . யத்யபி ஜ்ஞேய ஔர ஜ்ஞாநகா பாரஸ்பரிக மிலந ஹோ ஜாநேஸே உந்ஹேஂ பிந்ந கரநா அஶக்ய ஹை (அர்தாத் ஜ்ஞேய ஜ்ஞாநமேஂ ஜ்ஞாத ந ஹோஂ ஐஸா கரநா அஶக்ய ஹை ) ததாபி வே உஸ ஆகமசக்ஷுஸே ஸ்வபரகா விபாக கரகே, மஹாமோஹகோ ஜிநநே பேத டாலா ஹை ஐஸே வர்ததே ஹுஏ பரமாத்மாகோ பாகர, ஸதத ஜ்ஞாநநிஷ்ட ஹீ ரஹதே ஹைஂ .
௪௩௬ப்ரவசநஸார[ பகவாநஶ்ரீகுஂதகுஂத-
௧. உபஹத = காயல, அஶுத்த, மலிந, ப்ரஷ்ட .