அதாநைகாக்ா்ரயஸ்ய மோக்ஷமார்கத்வஂ விகடயதி — முஜ்ஜதி வா ரஜ்ஜதி வா துஸ்ஸதி வா தவ்வமண்ணமாஸேஜ்ஜ .
யோ ஹி ந கலு ஜ்ஞாநாத்மாநமாத்மாநமேகமக்ரஂ பாவயதி, ஸோவஶ்யஂ ஜ்ஞேயபூதஂ த்ரவ்யமந்யதாஸீததி . ததாஸாத்ய ச ஜ்ஞாநாத்மாத்மஜ்ஞாநாத்ப்ரஷ்டஃ ஸ்வயமஜ்ஞாநீபூதோ முஹ்யதி வா, ரஜ்யதி வா, த்வேஷ்டி வா; ததாபூதஶ்ச பத்யத ஏவ, ந து விமுச்யதே . அத அநைகாக்ா்ரயஸ்ய ந மோக்ஷமார்கத்வஂ ஸித்தயேத் ..௨௪௩.. வா துஸ்ஸதி வா தவ்வமண்ணமாஸேஜ்ஜ ஜதி முஹ்யதி வா, ரஜ்யதி வா, த்வேஷ்டி வா, யதி சேத் . கிஂ க்ருத்வா . த்ரவ்யமந்யதாஸாத்ய ப்ராப்ய . ஸ கஃ . ஸமணோ ஶ்ரமணஸ்தபோதநஃ . ததா காலே அண்ணாணீ அஜ்ஞாநீ பவதி . அஜ்ஞாநீ ஸந் பஜ்ஜதி கம்மேஹிஂ விவிஹேஹிஂ பத்யதே கர்மபிர்விவிதைரிதி . ததாஹி — யோ நிர்விகாரஸ்வஸஂவேதநஜ்ஞாநேநைகாக்ரோ பூத்வா ஸ்வாத்மாநஂ ந ஜாநாதி தஸ்ய சித்தஂ பஹிர்விஷயேஷு கச்சதி . ததஶ்சிதாநந்தைகநிஜஸ்வபாவாச்ச்யுதோ பவதி . ததஶ்ச ராகத்வேஷமோஹைஃ பரிணமதி . தத்பரிணமந் பஹுவிதகர்மணா பத்யத இதி . ததஃ காரணாந்மோக்ஷார்திபி- ரேகாக்ரத்வேந ஸ்வஸ்வரூபஂ பாவநீயமித்யர்தஃ ..௨௪௩.. அத நிஜஶுத்தாத்மநி யோஸாவேகாக்ரஸ்தஸ்யைவ மோக்ஷோ
அப ஐஸா தரஶாதே ஹைஂ கி — அநேகாக்ரதாகே மோக்ஷமார்கபநா கடித நஹீஂ ஹோதா (அர்தாத் அநேகாக்ரதா மோக்ஷமார்க நஹீஂ ஹை ) : —
அந்வயார்த : — [யதி ] யதி [ஶ்ரமணஃ ] ஶ்ரமண, [அந்யத் த்ரவ்யம் ஆஸாத்ய ] அந்ய த்ரவ்யகா ஆஶ்ரய கரகே [அஜ்ஞாநீ ] அஜ்ஞாநீ ஹோதா ஹுஆ, [முஹ்யதி வா ] மோஹ கரதா ஹை, [ரஜ்யதி வா ] ராக கரதா ஹை, [த்வேஷ்டி வா ] அதவா த்வேஷ கரதா ஹை, தோ வஹ [விவிதைஃ கர்மபிஃ ] விவித கர்மோஂஸே [பத்யதே ] பததா ஹை ..௨௪௩..
டீகா : — ஜோ வாஸ்தவமேஂ ஜ்ஞாநாத்மக ஆத்மாரூப ஏக அக்ர (-விஷய) கோ நஹீஂ பாதா, வஹ அவஶ்ய ஜ்ஞேயபூத அந்ய த்ரவ்யகா ஆஶ்ரய கரதா ஹை, ஔர உஸகா ஆஶ்ரய கரகே, ஜ்ஞாநாத்மக ஆத்மாகே ஜ்ஞாநஸே ப்ரஷ்ட வஹ ஸ்வயஂ அஜ்ஞாநீ ஹோதா ஹுஆ மோஹ கரதா ஹை, ராக கரதா ஹை, அதவா த்வேஷ கரதா ஹை; ஔர ஐஸா (-மோஹீ ராகீ அதவா த்வேஷீ) ஹோதா ஹுஆ பஂதகோ ஹீ ப்ராப்த ஹோதா ஹை; பரந்து முக்த நஹீஂ ஹோதா .
இஸஸே அநேகாக்ரதாகோ மோக்ஷமார்கபநா ஸித்த நஹீஂ ஹோதா ..௨௪௩..
வா ராகநே வா த்வேஷநே, தோ விவித பாஂதே கர்மநே. ௨௪௩.
௪௫௨ப்ரவசநஸார[ பகவாநஶ்ரீகுஂதகுஂத-