யதைகேஷாமபி பீஜாநாஂ பூமிவைபரீத்யாந்நிஷ்பத்திவைபரீத்யஂ, ததைகஸ்யாபி ப்ரஶஸ்தராகலக்ஷணஸ்ய ஶுபோபயோகஸ்ய பாத்ரவைபரீத்யாத்பலவைபரீத்யஂ, காரணவிஶேஷாத்கார்யவிஶேஷஸ்யாவஶ்யஂபாவித்வாத் .௨௫௫. கதம் . இத ஊர்த்வஂ காதாஷடகபர்யந்தஂ பாத்ராபாத்ரபரீக்ஷாமுக்யத்வேந வ்யாக்யாநஂ கரோதி . அத ஶுபோபயோகஸ்ய பாத்ரபூதவஸ்துவிஶேஷாத்பலவிஶேஷஂ தர்ஶயதி — பலதி பலதி, பலஂ ததாதி . ஸ கஃ . ராகோ ராகஃ . கதஂபூதஃ . பஸத்தபூதோ ப்ரஶஸ்தபூதோ தாநபூஜாதிரூபஃ . கிஂ பலதி . விவரீதஂ விபரீதமந்யாத்ருஶஂ பிந்ந- பிந்நபலம் . கேந கரணபூதேந . வத்துவிஸேஸேண ஜகந்யமத்யமோத்க்ருஷ்டபேதபிந்நபாத்ரபூதவஸ்துவிஶேஷேண . அத்ரார்தே ஹை ஔர ஸம்யக்த்ருஷ்டி க்ருஹஸ்தகே முநியோக்ய ஶுத்தாத்மபரிணதிகோ ப்ராப்த ந ஹோ ஸகநேஸே அஶுபவஂசநார்த ஶுபோபயோக முக்ய ஹை . ஸம்யக்த்ருஷ்டி க்ருஹஸ்தகே அஶுபஸே ( – விஶேஷ அஶுத்த பரிணதிஸே) சூடநேகே லியே ப்ரவர்தமாந ஜோ யஹ ஶுபோபயோககா புருஷார்த வஹ பீ ஶுத்திகா ஹீ மந்தபுருஷார்த ஹை, க்யோஂகி ஶுத்தாத்மத்ரவ்யகே மஂத ஆலம்பநஸே அஶுப பரிணதி பதலகர ஶுப பரிணதி ஹோதீ ஹை ஔர ஶுத்தாத்மத்ரவ்யகே உக்ர ஆலம்பநஸே ஶுபபரிணதி பீ பதலகர ஶுபபரிணதி ஹோ ஜாதீ ஹை ..௨௫௪..
அப, ஐஸா ஸித்த கரதே ஹைஂ கி ஶுபோபயோககோ காரணகீ விபரீததாஸே பலகீ விபரீததா ஹோதீ ஹை : —
அந்வயார்த : — [இஹ நாநாபூமிகதாநி பீஜாநி ஏவ ] ஜைஸே இஸ ஜகதமேஂ அநேக ப்ரகாரகீ பூமியோஂமேஂ பே ஹுஏ பீஜ [ஸஸ்யகாலே ] தாந்யகாலமேஂ விபரீதரூபஸே பலதே ஹைஂ, உஸீப்ரகார [ப்ரஶஸ்தபூதஃ ராகஃ ] ப்ரஶஸ்தபூத ராக [வஸ்துவிஶேஷேண ] வஸ்து – பேதஸே ( – பாத்ர பேதஸே) [விபரீதஂ பலதி ] விபரீதரூபஸே பலதா ஹை ..௨௫௫..
டீகா : — ஜைஸே பீஜ ஜ்யோஂ கே த்யோஂ ஹோநே பர பீ பூமிகீ விபரீததாஸே நிஷ்பத்திகீ விபரீததா ஹோதீ ஹை, (அர்தாத் அச்சீ பூமிமேஂ உஸீ பீஜகா அச்சா அந்ந உத்பந்ந ஹோதா ஹை ஔர கராப பூமிமேஂ வஹீ கராப ஹோ ஜாதா ஹை யா உத்பந்ந ஹீ நஹீஂ ஹோதா), உஸீப்ரகார ப்ரஶஸ்தராகஸ்வரூப ஶுபோபயோக ஜ்யோஂகா த்யோஂ ஹோநே பர பீ பாத்ரகீ விபரீததாஸே பலகீ விபரீததா ஹோதீ ஹை, க்யோஂகி காரணகே பேதஸே கார்யகா பேத அவஶ்யம்பாவீ (அநிவார்ய) ஹை ..௨௫௫..
நிஷ்பத்தி விபரீத ஹோய பூமிவிஶேஷதீ ஜ்யம பீஜநே. ௨௫௫.